Cuốn sách là một bức tranh châm biếm sâu sắc về xã hội và con người, tập trung vào nhân vật Đường Nguyên Báo và “Tổng hội” - một tổ chức được lập ra để khôi phục danh dự võ thuật Trung Quốc. Tác phẩm phơi bày sự giả dối, thao túng và sự biến chất của các giá trị trong một xã hội đang chuyển mình.
Chương I: Tổng hội và Nhiệm vụ Rửa Mối Nhục
Một tổ chức dân gian ban đầu là “Ủy ban tổ chức giải thi đấu tự do Trung Quốc mở rộng”, sau đổi thành Tổng hội, được thành lập với mục tiêu tìm kiếm truyền nhân của phái Đại Mộng Quyền để rửa mối nhục thất bại của dân tộc trên đấu trường võ thuật quốc tế. Triệu Hàng Vũ, lãnh đạo Tổng hội, tin rằng Đại Mộng Quyền là tuyệt chiêu có thể “mượn lực chế nhân, vô địch thiên hạ”. Họ tìm thấy bằng chứng về Chưởng môn nhân 90 năm trước và lên kế hoạch dụ võ sĩ nước ngoài Alven sang Trung Quốc để đối đầu.
Chương II: Truy Tìm Đường Nguyên Báo
Đội tìm kiếm của Tổng hội, gồm Bạch Độ, Tôn Quốc Nhân và Lưu Thuận Minh, trở về tay trắng nhưng nhận được điện báo “Cứu mạng!” từ Tổng hội. Tình cờ, họ phát hiện Đường Nguyên Báo, một anh chàng đạp xích lô ở ga Bắc Kinh, chính là truyền nhân của Đại Mộng Quyền. Sau màn “đấu võ” bi hài với Lưu Thuận Minh và một cuộc truy đuổi, Nguyên Báo bị thuyết phục tham gia.
Chương III: Đại Mộng Quyền Lộ Diện
Đường Nguyên Báo sống cùng mẹ và em gái trong một tứ hợp viện. Cha anh, Đường Quốc Đào, được tiết lộ là Chưởng môn nhân Đại Mộng Quyền đã thoát chết 90 năm trước. Tổng hội đến nhà Đường Nguyên Báo, chứng kiến anh biểu diễn “thủy xoa công” (hắt nước mà không ướt). Sau màn cầu xin tha thiết của Tổng hội (thậm chí quỳ lạy), Nguyên Báo đồng ý tham gia nhưng lo ngại đi ngược chính sách chính phủ. Một võ sĩ bị Alven đánh bại đến cầu xin báo thù.
Chương IV: Xây Dựng Hình Tượng Dân Tộc
Tổng hội quyết định trì hoãn cuộc đối đầu với Alven để tập trung huấn luyện và xây dựng hình tượng cho Đường Nguyên Báo thành biểu tượng dân tộc. Bạch Độ được giao phụ trách. Đồng thời, họ đẩy mạnh tuyên truyền, biến Đường Quốc Đào và Đường Nguyên Báo thành “quốc bảo”. Nhà họ Đường bị phá để “khảo cổ”, và ngõ Đàn Tử trở thành khu vực bảo vệ đặc biệt dưới sự quản lý của “Thiếu tá bảo an” Lưu Thuận Minh, người trấn áp dân chúng bằng bạo lực.
Chương V: Kiểm Tra và “Giác Ngộ”
Ông Đường Quốc Đào bị thẩm vấn về lịch sử Nghĩa Hòa Đoàn, kể những câu chuyện “bịa đặt” đầy kịch tính. Đường Nguyên Báo trải qua kiểm tra y tế toàn diện (kể cả xem có hôi nách, trĩ, chỉ có một quả thận to bằng dứa) và trắc nghiệm tâm lý (IQ không cao, nhưng thọ mệnh dài, không con). Anh cũng được đưa đi “học chính trị” tại một nhóm “chủ nghĩa mới” mà thực chất là bệnh viện tâm thần, nơi anh chứng kiến sự điên loạn.
Chương VI: Vinh Quang và Biến Chất
Nguyên Báo được đưa đi diễu hành, nhận được sự hoan hô nhiệt liệt (có sắp đặt) và cả sự chỉ trích từ dân chúng. Tổng hội tổ chức tiệc tại nhà hàng “Bảo Vị Đường” với các “món ăn văn hóa” nhằm giáo dục Nguyên Báo. Anh bắt đầu cuộc sống khắc nghiệt ở ký túc xá (ngủ ghế băng). Tôn Quốc Nhân và Bạch Độ cảm thấy hạnh phúc khi “dấn thân vào dòng nước lũ vĩ đại cải tạo con người”.
Chương VII: Huyền Bí và Mê Tín
Bạch Độ và Nguyên Báo cải trang đến thăm chùa, nơi pho tượng “Đức Tôn Chủ vạn năng” biết nói khẳng định Nguyên Báo có “ma quỷ bám vào”. Hoảng sợ, họ tìm đến Trương Đại Tiên, một bà cụ chuyên đuổi quỷ. Trương Đại Tiên kết luận Nguyên Báo bị hồn của Nhạc Phi ám, không thể chữa được vì Nguyên Báo là người Mãn, còn Nhạc Phi là kẻ thù của người Mãn.
Chương VIII: Đấu Đá Nội Bộ
Triệu Hàng Vũ phê phán Bạch Độ vì tin vào mê tín, sau đó ra quyết định miễn nhiệm Bạch Độ khỏi vị trí đứng đầu công tác Nguyên Báo, thay thế bằng Lưu Thuận Minh. Tôn Quốc Nhân làm Tư lệnh bảo vệ ngõ Đàn Tử. Để cứu vãn uy tín, Lưu Thuận Minh phải bị bắt công khai. Triệu Hàng Vũ diễn thuyết trước dân chúng ngõ Đàn Tử nhưng bị la ó, chửi rủa, buộc ông phải thừa nhận sự bi quan về cuộc đời và sự giả dối của con người.
Chương IX: Bán Đấu Giá và Biểu Diễn “Người”
Tổng hội tổ chức bán đấu giá các vật dụng cá nhân của Nguyên Báo (đồng hồ, dép, quần đùi) nhưng chỉ thu được số tiền ít ỏi. Nguyên Phượng, em gái Nguyên Báo, làm hướng dẫn viên tại bảo tàng, giới thiệu các vật dụng cũ của gia đình như “hiện vật lịch sử”. Sau đó, Tổng hội tổ chức buổi biểu diễn xiếc, trong đó Nguyên Báo bị trưng bày như “con người” (loài vật cuối cùng lên sân khấu), thu hút sự tò mò và tiền thưởng, khiến Triệu Hàng Vũ tức giận vì sự dung tục.
Chương X: Âm Mưu Lật Đổ
Lưu Thuận Minh và Tôn Quốc Nhân bàn luận về việc Triệu Hàng Vũ quá bi quan và buông thả, không còn phù hợp lãnh đạo. Trong một cuộc họp, Tôn Quốc Nhân đơn phương tuyên bố phân công lại công việc, khôi phục chức vụ cho Lưu Thuận Minh và rửa sạch oan cho anh ta, đồng thời phát động vận động chống tư tưởng tư sản. Triệu Hàng Vũ tức giận vì bị “đánh lén” nhưng bất lực. Lưu Thuận Minh đọc “Thư chia tay đồng chí Triệu Hàng Vũ” (thực chất là một bài thơ tiễn ông về hưu), khiến Triệu Hàng Vũ bật khóc và bị “hộ tống” ra về bằng xe đạp. Một thầy giáo giảng rằng lịch sử do “đàn bà” tạo thành. Bạch Độ (cải trang) đến khuyên Nguyên Báo bỏ trốn, nhưng anh từ chối vì “ngại ra đi”, thấy mình “vốn dĩ chẳng phải là con người rồi”.
Chương XI: “Tây Hóa” và Năng Lượng Nhân Tạo
Ông Đường tiếp tục bị thẩm vấn về các trận chiến của Nghĩa Hòa Đoàn, khẳng định sự bất khuất và khả năng “giết không chết” của người Trung Quốc. Tổng hội gặp khó khăn về tài chính, Nguyên Báo kiệt sức vì đói. Các quán ăn từ chối phục vụ họ vì Tổng hội bị “truy nã”. Để duy trì Nguyên Báo, họ dùng các biện pháp kỳ lạ như sạc điện, tiêm máu gà, và uống nước tiểu trẻ con. Lưu Thuận Minh được thả và được giao nhiệm vụ “Tây hóa” Nguyên Báo: anh ta được mặc âu phục, uống cà phê, và tham gia bữa sáng với “các nhân sĩ kiệt xuất” (một nhóm trẻ con kiêu ngạo, tài năng) để học về văn hóa và xã hội.
Chương XII: Con Đường “Người Có Văn Hóa”
Lưu Thuận Minh dẫn Nguyên Báo vào một thư viện khổng lồ và thuyết phục anh ta trở thành “người có văn hóa”. Tổng hội quay phim để tuyên truyền hình ảnh Nguyên Báo như một người yêu sách, một biểu tượng của tri thức (dù anh ta đang cầm một quyển sách giả làm bằng gạch). Song song đó, Lưu Thuận Minh bí mật bán quyền quảng cáo hình ảnh của Nguyên Báo cho nhiều sản phẩm khác nhau (Coca, tủ lạnh, xà bông), khiến các quảng cáo của Nguyên Báo tràn lan trên TV. Bạch Độ nhận ra Nguyên Báo đang bị lợi dụng hình ảnh một cách trắng trợn.
Chương XIII: Ba Lê và “Tác Phẩm Nghệ Thuật” Đại Mộng Quyền
Lưu Thuận Minh phàn nàn rằng hình ảnh Nguyên Báo đang bị tổn hại, và quyết định ghép Đại Mộng Quyền với múa ba lê để tạo ra một “tác phẩm nghệ thuật hoàn mỹ”. Họ thuê một bảo tàng nghệ thuật hiện đại để huấn luyện. Giáo viên ba lê (một bà lão gầy đét) dùng roi mây và các phương pháp khắc nghiệt để ép Nguyên Báo luyện tập. Quần áo của họ bị lẫn lộn với các tác phẩm nghệ thuật, khiến ông quản lý bảo tàng đuổi tất cả ra ngoài, còn Lưu Thuận Minh bị giữ lại.
Chương XIV: Sự Giả Dối của Lịch Sử và Nỗi Đau Khổ Nội Tâm
Ông Đường Quốc Đào tiếp tục bị thẩm vấn, khẳng định sự yếu kém của Nghĩa Hòa Đoàn và sự cần thiết của chiến lược “Phù Thanh diệt Tây”. Triệu Hàng Vũ, chìm sâu trong bi quan, khóc lóc về sự vô nghĩa của cuộc đời. Nguyên Báo tiếp tục luyện khiêu vũ và tham gia thi người mẫu, nhưng các cuộc thôi miên tiết lộ anh ta không hề có “cuộc sống cá nhân”, coi mình là “đồ vật sống”, và đã từng giẫm nát “Thiên An Môn bằng bùn” do mình tự đắp vì “chẳng ai thèm nhìn”. Bạch Độ cố gắng thuyết phục anh trốn thoát nhưng Nguyên Báo từ chối vì “ngại ra đi”.
Chương XV: Màn Trình Diễn “Dã Chiến” Vô Thực
Tổng hội tổ chức một buổi biểu diễn báo cáo “Dã chiến” hoành tráng cho các cổ đông và dân chúng. Nguyên Báo, trang bị súng và lựu đạn (chỉ để trang trí), phải nhảy từ vách đá, vượt qua địa hình hiểm trở, chiến đấu với xe tăng, dập lửa… Tất cả đều là hiệu ứng. Anh ta “chiến thắng” phi thường, khiến khán giả hoan hô. Triệu Hàng Vũ và các cổ đông chụp ảnh cùng Nguyên Báo, yêu cầu anh quỳ xuống. TV và báo chí ca ngợi Nguyên Báo như “quốc bảo”, quảng bá các phương pháp “dưỡng sinh” kỳ lạ. Cả thành phố nổi lên phong trào “học theo Nguyên Báo”, nhưng sau đó, cảnh sát bắt giữ anh vì tội “kích động phản loạn”.
Chương XVI: Phân Tích và Cái Chết Của Đối Thủ
Nguyên Báo bị bắt, nhưng trên TV, các nhân vật của Tổng hội vẫn “phân tích” về thành công của anh, tranh cãi về nguyên nhân (tố chất, khí công, khí chất trung hậu, ảnh hưởng sách vở). Trong cuộc thẩm vấn, Nguyên Báo khẳng định mình yêu nước, hành động vì quần chúng, và “người dân Trung Quốc nào có một cuộc sống cá nhân thực sự, cũng chỉ đều là khỉ đội lốt người mà thôi”. Tin tức từ nước ngoài báo về: võ sĩ Alven đã tự sát vì tuyệt vọng khi biết mình là kẻ thù của cả tỷ người Trung Quốc. Triệu Hàng Vũ ra lệnh giấu kín tin này, vì nếu không có đối thủ, Tổng hội sẽ “mất miếng ăn”. Ông quyết định tìm một cuộc thi khác để tuyển thủ Trung Quốc thất bại.
Chương XVII: Quyết Định Hoạn Nguyên Báo
Triệu Hàng Vũ và các thành viên Tổng hội đưa ra đề xuất hoạn Nguyên Báo để anh có thể tham gia các giải đấu nữ, nhằm tìm kiếm vinh quang mới. Bạch Độ kịch liệt phản đối, cho rằng đó là hành động ghê tởm, nhưng Triệu Hàng Vũ nhấn mạnh đây là “hy sinh cần thiết” vì “thể diện của toàn quốc”. Cuối cùng, Bạch Độ chấp nhận thực hiện nhiệm vụ nhưng bảo lưu ý kiến. Cán bộ cảnh sát thả Nguyên Báo, cảnh cáo Tổng hội không được vượt quyền. Sau đó, Bạch Độ nói Nguyên Báo “được tự do”, nhưng anh ta bình thản nói “Tôi chẳng có nơi nào để mà đi”. Triệu Hàng Vũ tức giận khai trừ Bạch Độ vì “phản bội”.
Chương XVIII: Cuộc Sống Nữ Sinh và Thay Đổi Ngoại Hình
Lưu Thuận Minh đưa Nguyên Báo vào ký túc xá nữ sinh để các cô giáo (Châu, Ngô, Trịnh, Vương) “dạy dỗ, cải tạo” anh ta. Trường học nhấn mạnh đây là vinh dự và yêu cầu sinh viên không được có tình cảm cá nhân. Nguyên Báo hòa nhập với cuộc sống nữ sinh: ăn đậu phụ, mua sắm, bình luận thời trang, mỹ phẩm. Các cô gái trang điểm cho Nguyên Báo thành một khuôn mặt “lòe loẹt kinh người”. Nguyên Báo và các cô gái tham gia cuộc thi người mẫu thời trang nghiệp dư, với Nguyên Báo tự tin ưỡn bụng, cong mông. Lo lắng về Nguyên Báo, Lưu Thuận Minh và Tôn Quốc Nhân quyết định thôi miên anh lần nữa. Trong trạng thái thôi miên, Nguyên Báo nói rằng anh không xấu hổ khi mặc đồ nữ, không quan tâm ngoại hình, “vốn không có cuộc sống cá nhân” và chỉ là “đồ vật sống”.
Chương XIX: Suy Sụp Tinh Thần và Từ Chối Thoát Ly
Triệu Hàng Vũ chìm sâu trong bi quan, khóc lóc về sự giả dối và vô nghĩa của cuộc đời. Nguyên Báo tiếp tục tham gia các hoạt động xã hội như khiêu vũ và nói chuyện với “tiểu thân sĩ”, nhưng vẫn không tìm thấy ý nghĩa. Bạch Độ (cải trang) tìm đến khuyên Nguyên Báo bỏ trốn, đưa cho anh một bộ cảnh phục. Tuy nhiên, Nguyên Báo từ chối, giải thích rằng anh “ngại ra đi”, không có nơi nào để đến, và bản thân anh “vốn dĩ chẳng phải là con người rồi”, chỉ là một “cái đít gà chỉ đáng hai xu”, không xứng đáng để Bạch Độ phải bận tâm.
Chương XX: Thay Đổi Quyền Lực Trong Tổng Hội
Lưu Thuận Minh và Tôn Quốc Nhân thảo luận về Triệu Hàng Vũ, cho rằng ông quá cảm xúc, mê thơ và cần được thay thế. Trong một cuộc họp, Tôn Quốc Nhân đơn phương phân công lại công việc, khôi phục chức vụ cho Lưu Thuận Minh và rửa oan cho anh. Triệu Hàng Vũ tức giận vì bị “đánh lén” nhưng bất lực. Lưu Thuận Minh đọc một bài thơ tiễn Triệu Hàng Vũ về hưu, khiến ông bật khóc và bị hai nhân viên “hộ tống” ra về bằng xe đạp. Nguyên Báo tiếp tục học ở trường, thầy giáo giảng về lịch sử do “đàn bà” tạo thành, khuyến khích nữ quyền. Bạch Độ lại khuyên Nguyên Báo bỏ trốn, nhưng anh vẫn kiên quyết từ chối.
Chương XXI: Đại Hội Phụ Nữ và Sự “Chuyển Hóa” Của Nguyên Báo
Tại cung thể thao, “Đại hội biểu diễn tuyên thệ của phụ nữ anh hùng toàn quốc động viên Đường Nguyên Báo gia nhập hàng ngũ phụ nữ” diễn ra với sự tham gia của hơn 18 nghìn cô gái. Các đại diện phụ nữ lên phát biểu, ca ngợi sức mạnh và vai trò của phụ nữ, phê phán đàn ông, kêu gọi phụ nữ “làm xanh hóa địa cầu, cắm sừng đàn ông”. Người dẫn chương trình bị phụ nữ tấn công và đuổi khỏi sân khấu. Nguyên Báo lên phát biểu, tuyên bố quyết tâm “trở thành một người phụ nữ”, khiến đám đông hoan hô cuồng nhiệt, coi anh là “quả bom nguyên tử”. Anh ta chỉ ra người dẫn chương trình là “kẻ ngoan cố”, khiến anh này bị ném vào “núi mãnh thú” (một sân đấu với một người phụ nữ hung hãn) và bị đánh thảm hại.
Chương XXII: Phẫu Thuật Chuyển Giới và Vô Cảm
Nguyên Báo trải qua ca phẫu thuật chuyển giới, xuất hiện trên băng ca với gương mặt bình thản, trắng bệch. Tôn Quốc Nhân, Lưu Thuận Minh, các cô giáo và lãnh đạo phụ nữ đều đến chúc mừng ca phẫu thuật “vô cùng thành công”. Nguyên Báo trả lời phỏng vấn, nói anh ta cảm thấy “vô cùng nhẹ nhõm”, không do dự vì “trách nhiệm đất nước” và vì anh ta “vốn không hề có cuộc sống cá nhân”, chỉ là “đồ vật sống”. Cùng lúc đó, ông Đường Quốc Đào bị tuyên án tù chung thân vì tư tưởng phản động, liên lụy thất bại của Nghĩa Hòa Đoàn, và các tội danh xã hội khác (đầu độc thanh thiếu niên, sỉ nhục phụ nữ…). Ông Đường vẫn giữ quyền bày tỏ cuối cùng, đặt câu hỏi đầy ẩn ý về sự quay lại của “Đảng ấy”.
Chương XXIII: Màn Biểu Diễn Thất Bại và Náo Loạn
Nguyên Báo chuẩn bị cho buổi biểu diễn chính thức “Đại Mộng Quyền” đã được cải biên, pha trộn nhiều thể loại (ba lê, xiếc, hiện đại). Tôn Quốc Nhân và Lưu Thuận Minh lên sân khấu diễn một màn bi kịch rồi giới thiệu Nguyên Báo (xưng “Nô gia” như phụ nữ). Nguyên Báo biểu diễn Đại Mộng Quyền với những động tác mềm mại, uyển chuyển, được giới thiệu là có khả năng “mượn dao giết người”. Tuy nhiên, màn “hắt nước” để chứng tỏ không bị ướt thất bại thảm hại, Nguyên Báo bị ướt đẫm, khiến khán giả la ó. Dân làng ngõ Đàn Tử, do mẹ Nguyên Báo dẫn đầu, xông lên sân khấu, chất vấn về việc con trai bị biến thành “nam không ra nam, nữ không ra nữ” và quyền pháp “nhà thổ”. Hỗn chiến nổ ra giữa dân làng và Tổng hội. Nguyên Báo bình thản ngủ sau cánh gà, không quan tâm.
Chương XXIV: Sự “Tha Thứ” Đầy Mỉa Mai
Tôn Quốc Nhân, Lưu Thuận Minh và người dẫn chương trình bị dân làng ngõ Đàn Tử áp giải qua phố. Họ bị đưa đến một tòa nhà lớn, nơi “lão béo” (một nhân vật quyền lực) xuất hiện. Lão béo phê phán họ là kẻ “giả mạo”, làm hoen ố danh dự của “chúng ta”, và trưng ra “dấu hiệu công bộc nhân dân chân chính” trên mông mình để so sánh với vết sẹo giả của Tôn Quốc Nhân. Tuy nhiên, lão béo quyết định tha thứ cho bọn họ, không giết không bắt, mà để họ “chịu nhục chứ không giết”, “sống không bằng chết”, làm “tấm gương phản diện”. Dân làng ca tụng lão béo quá mức, ngất xỉu. Lão béo xách Nguyên Báo (vẫn múa ba lê) như con rối, rồi cưỡi mây bỏ đi. Dân làng đau buồn nhận ra Nguyên Báo đã “bỏ rồi”. Cuối cùng, lão béo hói đầu tuyên án ông Đường Quốc Đào tù chung thân với hàng loạt tội danh xã hội và chính trị.
Chương XXV: Vô Địch và Ngày Tận Thế
Trong cung thể thao Sapporo (Nhật Bản), Nguyên Báo tham gia “giải đấu sức chịu đựng toàn thế giới” (sau khi đã phẫu thuật chuyển giới). Toàn dân Trung Quốc, từ các lãnh đạo đến dân thường, đều xem truyền hình trực tiếp. Nguyên Báo trải qua các hạng mục thi đấu cực đoan: bị trói, cõng người (uống nước tiểu), châm kim và sốc điện, đi trên tấm thép nung đỏ, lặn dưới bể cá đóng băng, tự vả mặt. Anh ta luôn đạt điểm cao nhất, thể hiện sự thản nhiên, vô cảm, thậm chí thích thú trước sự hành hạ. Ở tiết mục tự chọn cuối cùng, Nguyên Báo dùng dao tự lột da mặt mình, trưng bày các bộ phận khuôn mặt trong tay. Trọng tài tuyên bố anh là quán quân. Nguyên Báo đứng trên bục vinh quang với “khuôn mặt không chút sinh khí, năm giác quan trống hoác” - “một người không có mặt đang nâng cao chiếc cúp vô địch”. Âm thanh trên TV đột nhiên im bặt. Cùng lúc đó, cả thành phố chìm trong một cơn lốc bụi khổng lồ, hình thành chóp nấm, che lấp bầu trời, tối sầm lại, báo hiệu một cái kết mang tính khải huyền.