ĐỀ TỰA - ABRAHAM VERGHESE
Abraham Verghese kể lại lần đầu gặp Paul Kalanithi vào năm 2014, sau khi Paul đăng bài viết “Tôi Còn Lại Bao Nhiêu Thời Gian?” trên tờ New York Times. Paul là một bác sĩ nội trú phẫu thuật thần kinh cuối khóa và muốn viết một cuốn sách về trải nghiệm của mình. Verghese ấn tượng sâu sắc với tài năng viết lách của Paul, so sánh văn phong của anh với Thomas Browne. Sau khi Paul qua đời vào năm 2015, Verghese đọc bản thảo và thừa nhận sự chân thành, dũng cảm trong tác phẩm của Paul, nhấn mạnh cuốn sách là một món quà về cách đối diện với sự sống và cái chết.
LỜI MỞ ĐẦU - Paul Kalanithi
Paul Kalanithi, một bác sĩ phẫu thuật thần kinh, nhận được chẩn đoán ung thư phổi giai đoạn IV (di căn) từ chính phim chụp CT của mình. Anh và vợ, Lucy (cũng là bác sĩ), đối mặt với thực tế nghiệt ngã này. Paul kể lại các triệu chứng ban đầu như sụt cân và đau lưng, bị bỏ qua do anh trẻ tuổi. Áp lực công việc căng thẳng đã ảnh hưởng đến hôn nhân của họ. Một chuyến đi New York bị gián đoạn bởi những cơn đau dữ dội củng cố nỗi sợ hãi của Paul. Khi trở về, Lucy đón anh, mọi căng thẳng hôn nhân tan biến, nhường chỗ cho sự ủng hộ lẫn nhau. Anh nhập viện ngay tại bệnh viện mình làm việc, đối diện với sự sụp đổ của tương lai đã định sẵn.
PHẦN I: KHỞI ĐẦU TỪ MỘT SỨC KHOẺ HOÀN HẢO
Tuổi thơ và định hướng ban đầu
Paul lớn lên ở Kingman, Arizona, ban đầu không hứng thú với y học do hình ảnh người cha bác sĩ vắng mặt. Tuy nhiên, mẹ anh, một nhà sinh lý học, đã truyền cảm hứng và thúc đẩy anh đọc sách, nuôi dưỡng tình yêu văn học. Anh theo học ngành Văn học Anh và Sinh học tại Stanford, bị ám ảnh bởi câu hỏi “Điều gì làm cho cuộc sống có ý nghĩa?” Anh tìm kiếm câu trả lời trong văn học (hiểu biết về tâm hồn) và khoa học thần kinh (cơ chế của não bộ), và qua những trải nghiệm sống.
Trường Y và cái chết
Tại trường Y Yale, trải nghiệm giải phẫu tử thi ban đầu gây sốc, nhưng dần trở thành một phần của quá trình trở thành bác sĩ. Anh nhận ra y học là sự xâm lấn vào những điều thiêng liêng nhất của con người. Paul chứng kiến những khoảnh khắc sinh tử, đặc biệt là trường hợp cặp song thai non tháng không sống sót và ca đỡ đẻ một bé gái khỏe mạnh. Những trải nghiệm này khiến anh đối diện với trách nhiệm nặng nề của bác sĩ, nơi sự sống và cái chết được định đoạt bởi những quyết định y khoa.
Nội trú phẫu thuật thần kinh
Paul chọn phẫu thuật thần kinh, một chuyên ngành khắc nghiệt đòi hỏi sự hoàn hảo và liên tục đối mặt với sinh tử. Anh làm việc hơn 100 giờ mỗi tuần, chứng kiến đồng nghiệp gục ngã hoặc từ bỏ. Paul nhận ra vai trò của mình không chỉ là cứu sống mà còn là dẫn dắt bệnh nhân và gia đình họ đối mặt với cái chết, giúp họ hiểu điều gì làm cho cuộc sống có ý nghĩa. Anh tin rằng kỹ thuật xuất sắc là một yêu cầu đạo đức.
Nghiên cứu và cuộc sống
Trong năm nghiên cứu, Paul làm việc trong lĩnh vực khoa học thần kinh vận động và công nghệ bộ phận giả. Mentor của anh, V, được chẩn đoán mắc ung thư tụy, điều này làm Paul choáng váng và phải suy ngẫm về sự phù du của cuộc đời. V’s câu hỏi về ý nghĩa cuộc đời khi đối diện cái chết đã chạm đến Paul sâu sắc. Sau cùng, V đã phục hồi và quay lại công việc, mang theo một cái nhìn sâu sắc về những đau khổ mà bệnh nhân phải chịu đựng.
Quay lại phòng mổ và Jeff
Trở lại lâm sàng, Paul đã là một bác sĩ nội trú cấp cao, thành thạo phẫu thuật. Anh nhận ra mình đã trở nên chai lì với nỗi đau của bệnh nhân. Cái chết của đồng nghiệp Jeff do tự sát vì áp lực công việc và cảm giác tội lỗi sau khi một bệnh nhân tử vong đã thức tỉnh Paul về gánh nặng mà các bác sĩ phải mang. Anh suy ngẫm về cuộc đấu tranh không ngừng nghỉ với cái chết và sự hoàn hảo không thể đạt được trong một thế giới đầy rẫy sự hữu hạn.
PHẦN II: KHÔNG DỪNG CHO TỚI CHẾT
Từ bác sĩ thành bệnh nhân
Paul chấp nhận vai trò bệnh nhân, đối mặt với sự mất mát nhân diện bác sĩ. Anh gặp Emma Hayward, bác sĩ ung thư, người không cung cấp tiên lượng cụ thể mà tập trung vào điều trị và chất lượng cuộc sống. Paul tìm thấy hy vọng khi phát hiện mình có đột biến EGFR, cho phép điều trị bằng thuốc Tarceva. Anh và Lucy quyết định có con thông qua thụ tinh ống nghiệm, xem đó là một cách khẳng định sự sống. Anh phải đối mặt với thực tế rằng ngay cả trong quá trình tạo ra sự sống mới, cái chết cũng là một phần.
Trở lại công việc và sự tái phát
Sức khỏe của Paul cải thiện và anh quyết định quay trở lại phẫu thuật thần kinh, dù gặp nhiều khó khăn về thể chất (ngất xỉu, đau đớn). Anh dần lấy lại kỹ năng, nhưng vẫn phải chiến đấu với sự mệt mỏi và buồn nôn. Anh tốt nghiệp chương trình nội trú, nhưng ngay sau đó, một bản chụp CT cho thấy khối u mới và lớn, báo hiệu ung thư tái phát nghiêm trọng. Anh trải qua các giai đoạn đau buồn, nhưng theo chiều ngược lại: từ chấp nhận đến phủ nhận hoàn toàn về cái chết.
Chăm sóc giảm nhẹ và sinh con
Paul nhập viện ICU với tình trạng suy yếu nghiêm trọng do tác dụng phụ của hóa trị. Emma Hayward trở lại từ kỳ nghỉ, đóng vai trò thuyền trưởng, mang lại trật tự cho tình trạng hỗn loạn của anh. Hai ngày sau, Lucy sinh con gái của họ, Elizabeth Acadia (Cady). Paul, dù yếu ớt, tìm thấy niềm vui và ý nghĩa sâu sắc trong việc ôm con gái. Anh suy ngẫm về di sản mình muốn để lại cho Cady, một thông điệp về niềm vui mà con gái đã mang lại trong những ngày cuối đời anh.
Những ngày cuối cùng và cái chết
Sức khỏe của Paul suy giảm nhanh chóng với ung thư não di căn. Anh quyết định không đặt ống thở, chọn chăm sóc thoải mái để có thể trải qua những giây phút cuối đời trong sự tỉnh táo và bên gia đình. Anh thể hiện tình yêu, lòng biết ơn và mong muốn cuốn sách được xuất bản. Lucy và gia đình vây quanh, an ủi anh cho đến hơi thở cuối cùng vào ngày 9 tháng 3 năm 2015. Paul Kalanithi ra đi, để lại một di sản về lòng dũng cảm và khao khát tìm kiếm ý nghĩa cuộc sống, không phải để vượt qua cái chết mà là để sống trọn vẹn từng khoảnh khắc.
LỜI BẠT - LUCY KALANITHI
Lucy Kalanithi kể lại chi tiết những tháng cuối đời của Paul, từ Giáng sinh đầu tiên của Cady đến ngày Paul qua đời. Cô mô tả cuộc đấu tranh kiên cường của Paul để hoàn thành cuốn sách, bất chấp sự suy sụp về thể chất. Lucy khẳng định rằng tình yêu của họ đã trở nên sâu sắc hơn qua bệnh tật, không phải vì nó mà là nhờ vào sự dễ bị tổn thương, lòng tử tế và sự chấp nhận mà cả hai dành cho nhau. Cô chia sẻ những khoảnh khắc cuối cùng của Paul, khi anh nằm trong vòng tay gia đình và ra đi thanh thản. Lucy cam kết tiếp tục sống, nuôi dạy Cady và tôn vinh di sản của Paul, người đã dạy cô cách đối mặt với cái chết một cách trọn vẹn và tìm thấy ý nghĩa trong cuộc đấu tranh.