Giới thiệu về Kinh Dịch và công trình của Ngô Tất Tố
“Kinh Dịch Trọn Bộ” của Ngô Tất Tố là một công trình khảo cứu và dịch thuật nghiêm túc, giới thiệu bộ sách triết học cổ phương Đông nổi tiếng. Ông trình bày một cách khách quan, khoa học các yếu tố duy vật, tiến bộ của học thuyết Mặc Địch và các triết lý nhân sinh ẩn chứa trong Kinh Dịch. Tác phẩm này không chỉ giúp độc giả hiểu thêm về văn học cổ Trung Hoa mà còn là tài liệu tham khảo sâu sắc về các triết lý tu thân, tề gia, trị quốc và cách chiêm đoán.
Những Điều Nên Biết (Lời người dịch)
1. Lai lịch của Kinh Dịch
- Nguồn gốc Phục Hy: Bắt đầu từ vua Phục Hy (Bào Hy) với việc quan sát long mã trên sông Hoàng Hà để vạch ra các nét liền (Dương) và nét đứt (Âm), hình thành Lưỡng Nghi, Tứ Tượng, Bát Quái và cuối cùng là Sáu Mươi Tư Quẻ.
- Phát triển qua các triều đại: Từ thời Phục Hy, Kinh Dịch chỉ là các vạch. Đến đầu nhà Chu, Văn Vương đặt tên và diễn giải Lời Quẻ (Quái Từ/Thoán Từ). Con trai Văn Vương là Chu Công thêm Lời Hào (Hào Từ/Tượng Từ) cho từng hào. Sau đó, Khổng Tử soạn thêm Thập Dực (mười cánh) gồm Thoán truyện, Tượng truyện, Văn ngôn, Hệ từ truyện, Thuyết quái, Tự quái, Tạp quái để mở rộng ý nghĩa.
- Cấu thành văn bản hiện tại: Gồm vạch quẻ của Phục Hy, lời quẻ của Văn Vương, lời hào của Chu Công và các truyện của Khổng Tử.
2. Khái luật của Kinh Dịch
- Quẻ: Có hai loại – Quẻ đơn (ba vạch: Kiền, Khảm, Cấn, Chấn, Tốn, Ly, Khôn, Đoài) và Quẻ kép (sáu vạch, do hai quẻ đơn chồng lên nhau).
- Hào: Mỗi quẻ kép có sáu hào, tính từ dưới lên. Hào Dương (nét liền) gọi là