NĂNG LỰC CHỮA LÀNH CỦA TÂM

Lời nói đầu của Daniel Goleman & Nhập đề

Khoa học hiện đại và y học cổ truyền Tây Tạng đều khẳng định mối liên hệ sâu sắc giữa thân và tâm. Cảm xúc tiêu cực kéo dài có thể tăng gấp đôi nguy cơ mắc bệnh.
Tác giả Tulku Thondup Rinpoche chắt lọc tinh hoa từ văn hóa Tây Tạng, không chỉ cho thân thể, trí óc mà còn cho tâm linh. Việc buông bỏ ‘chấp ngã’ (bám chấp vào bản ngã) là chìa khóa để khôi phục năng lực chữa lành.
Cuốn sách cung cấp các phương pháp thực hành đã được chứng minh qua nhiều thế kỷ để chuyển hóa cuộc sống, hướng tới sức khỏe, hạnh phúc và giác ngộ. Nội dung được chia thành 3 phần: tổng quan, các bài tập chữa bệnh cụ thể, và thiền định Phật giáo cao cấp.

PHẦN 1: CON ĐƯỜNG CHỮA LÀNH

1. Nền tảng của sự chữa lành

Sức mạnh chữa lành của tâm: Tâm có khả năng chữa lành đau khổ và tạo ra hạnh phúc. Buông xả ‘chấp ngã’ giúp ta kết nối với bản tánh an vui, giác ngộ.
Lợi lạc của sự chữa lành: Tác giả chia sẻ kinh nghiệm cá nhân về việc chữa lành nỗi đau mất mát qua sự hiểu biết về vô thường. Kể về Lama Pushul chữa lành bệnh tâm thần bằng lòng bi mẫn, và Dodrupchen Rinpoche chữa lành viêm ruột thừa bằng thiền định.
Bất cứ ai cũng được lợi lạc: Phật giáo là con đường phổ quát. Y học hiện đại cũng đang dần tiếp cận với mối liên hệ thân-tâm. Thiền định và thái độ tích cực mang lại lợi ích cho mọi người.
Y học Tây Tạng trong chữa lành tâm linh: Gốc rễ mọi bệnh tật là ‘chấp ngã’, sinh ra tham, sân, si. Ba loại bệnh của thân (khí, mật, đờm) liên quan đến ba độc này. Buông xả ‘chấp ngã’ là phương thuốc tối hậu.
Tại sao chúng ta đau khổ?: Tâm tạo ra trải nghiệm hạnh phúc và đau khổ. Bản tánh tâm là an bình, giác ngộ (chân lý tuyệt đối). Nhưng trong luân hồi, ‘chấp ngã’ che khuất bản tánh này, tạo ra phân biệt nhị nguyên và đau khổ. Nghiệp (karma) là luật nhân quả. Buông xả ‘chấp ngã’ tạo nghiệp tích cực (chữa lành).
Chúng ta đều là Phật: Mọi chúng sanh đều có Phật tánh, chỉ bị che lấp bởi nghiệp và phiền não. Giác ngộ là ‘vô ngã’, nhất thể. Kinh nghiệm cận tử có thể cho thấy thoáng qua trạng thái này. Con đường chữa lành là từng bước buông xả ‘chấp ngã’.

2. Sức mạnh chữa lành của tâm

Tác giả kể câu chuyện bị ong đốt khi nhỏ: bám chặt vào cơn đau khiến đau hơn, buông lỏng thì cơn đau giảm. Sự bám chấp tạo ra vòng luẩn quẩn của đau khổ.
Tâm là nhân tố chính: Theo Phật giáo, tâm dẫn dắt mọi hiện tượng. Hạnh phúc thực sự đến từ sự bằng lòng và sức mạnh của tâm (Dodrupchen). Buông bỏ lo lắng là điều cần thiết (kinh Thánh).
Sống như thế nào trong cuộc đời?: Phật giáo không loại trừ khó khăn mà ôm lấy chúng như phương tiện giác ngộ. Chấp nhận các vấn đề (‘Tệ thật, nhưng cũng tốt thôi’) và hiểu rằng chúng vô thường. Đừng bám chấp vào các cảm xúc hay ngoại cảnh. Nhu cầu vật chất chỉ là công cụ cho tham dục.
Điều gì quan trọng cho cuộc sống?: Các nhu cầu cơ bản như thức ăn, chỗ ở là cần thiết. Nhưng chúng ta thường đánh giá quá cao vật chất so với an bình và trí tuệ nội tại. Câu chuyện về vị Lama vô gia cư nhưng tràn đầy hoan hỷ ở Kalim-pong minh họa sức mạnh của tâm.
Khởi đầu con đường chữa lành: Buông lỏng ‘chấp ngã’ mang lại an bình. Tiếp cận giáo pháp với tâm cởi mở, tin tưởng. Sùng tín (devotion) là sự trân trọng nội tại. Lòng bi mẫn (Bodhicitta) là công cụ chữa lành đặc biệt. Chuyển hóa mọi hoạt động hàng ngày thành thực hành tâm linh.

3. Bước khởi đầu

Giữ thực hành đơn giản, đặt mục tiêu khả thi, hoan hỷ với mọi tiến bộ.
Chọn địa điểm: Nơi an bình, thoải mái (núi, rừng, hang động hoặc phòng yên tĩnh). Sau khi thuần thục, có thể thực hành trong môi trường khó khăn hơn.
Chọn thời gian: Sáng sớm tốt nhất. Thực hành đều đặn, sống trọn vẹn trong khoảnh khắc hiện tại.
Tư thế: Thân thẳng, thoải mái, thư giãn cơ bắp. Tư thế hoa sen hoặc ngồi trên ghế.
Sự buông lỏng: Thư giãn các cơ bắp. Duy trì sự tỉnh thức, không lười biếng.
Tạo khoảng không tâm thức: Tập gạt bỏ lo lắng công việc, gia đình. Hồi tưởng cảm giác tự do, rộng mở của tuổi thơ. Hoặc ngắm bầu trời rộng lớn. Thanh lọc những ký ức tuổi thơ tiêu cực.
Thở: Hít thở tự nhiên, an bình. Chú tâm vào hơi thở ra vào giúp tập trung và thư giãn.
Quán tưởng: Sử dụng trí tưởng tượng để hình dung các hình ảnh tích cực. Tập trung trọn vẹn vào đối tượng quán tưởng.
Sự tập trung: Cần thiết cho mọi thực hành tâm linh. Giúp tâm mạnh mẽ, sáng suốt, tĩnh lặng. Có thể tập trung vào thân thể, các yếu tố, hoặc các hình tượng.
Sự rộng mở: Đối với cảm giác cảm xúc dày đặc, hãy đến nơi cao rộng, ngắm bầu trời, cảm nhận sự trống không, bao la.
Hòa nhập vào nhất thể: Trở thành một với trải nghiệm, buông bỏ sự phân biệt nhị nguyên.
Tỉnh thức (chánh niệm): Sống trong khoảnh khắc hiện tại. Quan sát mọi hoạt động của thân và tâm mà không phán xét.
Thái độ giác ngộ (Bồ đề tâm): Phát nguyện thực hành vì lợi ích và giác ngộ của tất cả chúng sanh.

4. Phát triển sự tự tin

Tự tin là đồng minh tốt nhất: Đừng để mặc cảm tội lỗi hay sự cạnh tranh trong xã hội làm mất đi giá trị bản thân. Nhận ra bản thân toàn thiện.
Nhìn vào sự tiến triển của mình: Luôn ghi nhận và hoan hỷ với mọi tiến bộ, dù nhỏ nhất. Ngay cả những bước lùi cũng là một phần của hành trình.
Phóng lớn ngay cả tiến bộ đơn giản: Tán thưởng và trân trọng những thành tựu nhỏ, giúp củng cố thái độ tích cực.
Tri giác thanh tịnh: Tập nhìn vạn vật (kể cả khổ đau) dưới góc độ tích cực, là cơ hội để buông bỏ và giác ngộ. Khổ đau có thể là vị thầy vĩ đại.
Kiên định và tinh tấn: Duy trì thực hành đều đặn, không bỏ cuộc khi khó khăn qua đi. Như câu chuyện Ngài Lamchungpa trở thành A La Hán nhờ sự tận tụy.
Sự cân bằng: Tránh hai thái cực: quá ép buộc và quá buông lỏng. Giữ tâm tỉnh táo nhưng thư giãn. Cân bằng trong mọi mối quan hệ.
Cảm nhận: Chữa lành hiệu quả nhất khi ta không chỉ thấy, nghĩ mà còn cảm nhận trọn vẹn bằng trái tim.
Thấy hay cảm nhận với toàn thể thân tâm: Không khu trú năng lượng vào một phần cơ thể. Thư giãn và chú tâm bằng toàn bộ con người.
Năng lực của sự bí mật: Giữ kín thực hành tâm linh để năng lượng tập trung và phát triển hiệu quả hơn.
Biết được sự mạnh mẽ và yếu đuối của mình: Nhận ra bản chất toàn thiện của mình, đồng thời đối diện và chữa lành những yếu điểm (kiêu mạn, sân hận, buồn chán).

5. Đối phó với những vấn đề khó khăn như thế nào

Sự tránh né: Đôi khi nên phớt lờ những khó khăn nhỏ, tạm thời hoặc rút lui khi chưa đủ sức đối mặt.
Sự nhận biết và chấp nhận: Đừng đè nén hay che giấu vấn đề. Hãy nhìn nhận chúng rõ ràng, chấp nhận sự hiện diện của chúng mà không phóng đại.
Tìm ra nguồn gốc của vấn đề: Thiền định để quay về quá khứ, tìm hiểu nguyên nhân sâu xa của vấn đề, nhưng không bị ám ảnh bởi việc này. Thực hành tâm bi đối với những người có liên quan.
Giải thoát những vấn đề qua cảm nhận: Đối diện cảm xúc khó chịu mà không dán nhãn tiêu cực. Cho phép bản thân cảm nhận nỗi buồn, khóc để giải tỏa. Không vội vàng giải quyết, hãy để chúng tự nhiên tan biến.
Bình thản đối mặt với những vấn đề: Giữ tâm bình an khi đối diện vấn đề, đặc biệt khi có người khác liên quan. Suy nghĩ hợp lý trước khi hành động.
Nhìn những vấn đề là tích cực: Thay vì bám víu vào khía cạnh tiêu cực, hãy tập nhìn mặt tích cực của vấn đề. Ngay cả khi phiền não, hãy coi đó là tín hiệu để chuyển hóa.
Nhìn thấy sự rộng mở rỗng rang của những vấn đề: Khi bị phiền muộn, hãy hòa nhập vào sự trống không, rộng mở của nỗi buồn. Cảm nhận nó mà không bám víu hay phán xét, cuối cùng nỗi buồn sẽ tan vào an bình.

6. Đối phó với những đau ốm thân xác như thế nào

Bệnh tật thân thể: Bệnh tật nhắc nhở về sự mong manh của con người, có thể là cơ hội để buông bỏ ‘chấp ngã’. Tâm thức đóng vai trò quan trọng trong việc chữa lành.
Chấp nhận bệnh tật như một cơ hội để tịnh hóa nghiệp xấu và phát triển tâm linh.
Chăm sóc bản thân: Dùng thuốc, duy trì lối sống lành mạnh, nhưng không quá nghiêm trọng hóa bệnh tật. Thái độ tích cực giúp phục hồi nhanh chóng.
Kết nối xã hội: Khi bị bệnh, hãy kết nối với bạn bè, gia đình. Hướng tâm bi đến những người bệnh khác.
Chữa lành bằng tâm linh: Câu chuyện Chojor chữa khỏi bệnh động kinh nhờ chân ngôn và lòng tin. Harry Winter chữa lành ung thư bằng thiền định quán tưởng Vajrasattva và chân ngôn.

7. Những năng lực chữa lành

Nguồn năng lực: Là công cụ để khơi dậy năng lực và trí tuệ chữa lành nội tại. Có thể là Đức Phật, các vị thánh, hoặc bất kỳ hình ảnh tích cực nào trong thiên nhiên (mặt trời, nước, lửa…). Quan trọng là sự tin tưởng và cởi mở.
Ánh sáng là phương tiện chữa bệnh: Ánh sáng là phương tiện chữa lành mạnh mẽ nhất. Quán tưởng ánh sáng (ấm áp, mát mẻ, sắc bén) từ nguồn năng lực để thanh lọc, chữa lành bệnh tật và cảm xúc tiêu cực.
Đánh thức năng lực chữa lành: Quán tưởng thân thể mình là một nguồn năng lực vĩ đại, mỗi tế bào đều chứa đựng sức sống kỳ diệu. Ánh sáng và năng lượng phát ra từ cơ thể để chữa lành và lan tỏa.
Ánh sáng chữa bệnh và năng lượng trong đời sống hàng ngày: Tích hợp nhận thức về ánh sáng và năng lượng vào mọi hoạt động: nhìn, nói, đi, đứng, nằm, ngủ, làm việc.

PHẦN 2: NHỮNG BÀI TẬP CHỮA BỆNH

Nhập đề

Các bài tập dựa trên kinh điển Phật giáo Tây Tạng hoặc tác giả phát triển.
Bốn bước căn bản: 1. Nhận thức vấn đề. 2. Dựa vào nguồn năng lực. 3. Áp dụng phương tiện chữa bệnh. 4. Đạt được kết quả chữa bệnh.
Bốn phương thức thiền định: Thấy (quán tưởng), Nghĩ (định danh), Cảm nhận, Tin tưởng.

Khai thông những bế tắc năng lượng

Giải thoát căng thẳng: Tập trung vào vùng căng thẳng, hít sâu, thở ra và buông xả.
Hồi phục an bình và hạnh phúc: Quán tưởng nguồn năng lực (Đức Phật, mặt trời…), thư giãn và cảm nhận sự an bình.
Nuôi dưỡng năng lượng tích cực: Quán tưởng bản thân như một đóa hoa đang nở, được nuôi dưỡng bởi ánh sáng, nước, gió.

Chữa lành những cảm xúc phiền não

Buông bỏ đám mây phiền muộn: Quán tưởng phiền muộn là đám mây đen trong cơ thể, hít sâu và thở ra để nó tan biến vào không gian.
Soi sáng bóng tối phiền muộn: Quán tưởng phiền muộn là bóng tối bao trùm, ánh sáng từ nguồn năng lực chiếu rọi, xua tan bóng tối và chuyển hóa cơ thể thành ánh sáng.
Làm khô giọt nước mắt phiền muộn: Quán tưởng phiền muộn là nước mắt, lạnh lẽo. Ánh sáng ấm áp từ nguồn năng lực làm khô ráo, mang lại cảm giác ấm áp và hài lòng.
Xua tan ảo tưởng sợ hãi: Quán tưởng sợ hãi là màn sương mù. Ánh sáng ban phước từ nguồn năng lực xua tan, mang lại cảm giác không sợ hãi.
Khai thông ảo tưởng lo lắng: Nhận biết sự lo lắng cố hữu. Quán tưởng nó như ánh sáng tối tăm bị che khuất, rồi để nó tự mở ra và biến mất.
Phá vỡ lớp vỏ tự bảo vệ: Quán tưởng bản thân là hình thể vi tế, trong suốt, không có gì để bảo vệ, giúp phá vỡ lớp vỏ tự giới hạn.
Làm bình lặng thái độ tự chỉ trích: Nhận ra tự phê bình là một nguồn ấm áp. Quán tưởng nó như bóng đêm tan biến trong ánh sáng.
Tập trung tâm tán loạn: Quán tưởng thân như núi vàng vững chắc hoặc tượng Phật to lớn để tâm được an định.
Ổn định năng lực trôi nổi: Quán tưởng ánh sáng từ nguồn năng lực đổ xuống, làm cơ thể vững chãi, chân bám chắc vào đất.
Xoa dịu ký ức tiêu cực: Quán tưởng ký ức khó chịu là sương mù, khói… được thanh lọc bằng ánh sáng, gió, hoặc cam lồ.
Cắt đứt trói buộc liên hệ khó chịu: Quán tưởng mối quan hệ độc hại là sợi dây trói buộc. Ánh sáng từ nguồn năng lực cắt đứt sợi dây, mang lại sự tự do.
Liên kết với người khác trong ánh sáng: Quán tưởng kẻ thù là ‘người mẹ’ đang đau khổ. Phát triển tâm bi, gửi ánh sáng từ bạn hoặc nguồn năng lực đến họ.
Tịnh hóa giấc mơ dữ dội: Nhận ra ác mộng là ảo ảnh của tâm. Dùng ánh sáng chữa lành để chuyển hóa.
Xoa dịu triệu chứng rối loạn thần kinh: Nhận biết các triệu chứng là ảo giác của tâm. Sử dụng các bài tập thiền định (ánh sáng, tĩnh lặng, buông xả) phù hợp.
Dập tắt ngọn lửa phiền não: Quán tưởng cảm xúc mạnh (tham, sân, si) là ngọn lửa xanh. Dùng cam lồ mát mẻ từ nguồn năng lực để dập tắt.
Tịnh hóa tham dục và độc hại cảm xúc: Quán tưởng cảm xúc độc hại là chất độc. Dùng lửa đốt thành tro, nước rửa sạch, gió thổi bay.
Thoát khỏi phiền não với hơi thở: Tập trung vào hơi thở ra, buông lỏng hoàn toàn để giải thoát căng thẳng.

Chữa lành qua âm thanh

**Âm thanh

Mục lục