Đây là tổng hợp nội dung giới thiệu về cuộc đời và sự nghiệp của Victor Hugo, cùng với các phần trích đoạn chi tiết từ tác phẩm ‘Những Người Khốn Khổ’ của ông.
Giới Thiệu & Lời Nhà Xuất Bản
Nội dung mở đầu giới thiệu về Victor Hugo (1802-1885), một trong những nhà văn, nhà thơ, nhà viết kịch vĩ đại nhất của Pháp và là người dẫn đầu phong trào lãng mạn. Văn bản đi sâu vào các giai đoạn chính trong cuộc đời ông:
- Thời niên thiếu (1802-1830): Sinh ra tại Besançon, con trai một tướng của Napoléon và một phụ nữ Bảo Hoàng. Sớm bộc lộ thiên khiếu văn thơ, yêu Adèle Foucher. Xuất bản tác phẩm đầu tay và gia nhập trường phái Lãng mạn.
- Giai đoạn thành công (1830-1852): Trở thành lãnh đạo phong trào Văn học Lãng mạn với các vở kịch như “Hernani” và tiểu thuyết “Nhà Thờ Đức Bà Paris”. Chuyển hướng quan điểm chính trị từ Bảo Hoàng sang Cộng Hòa.
- Giai đoạn lưu vong (1851-1870): Bị Napoléon III trục xuất, sống lưu vong và sáng tác các tác phẩm đồ sộ như “Những Người Khốn Khổ” và các tập thơ châm biếm.
- Trở về nước Pháp: Được chào đón như một anh hùng quốc gia sau khi Napoléon III sụp đổ. Tiếp tục đấu tranh cho tự do, dân chủ và hòa bình. Qua đời năm 1885 và được chôn cất tại Điện Panthéon.
Nhà xuất bản nhấn mạnh Hugo là nhà văn tiến bộ, phản ánh trung thành các biến cố lịch sử và đấu tranh cho tự do, hòa bình, lòng tin vào con người lao động. Các tác phẩm tiêu biểu của ông là “Nhà Thờ Đức Bà Paris” và “Những Người Khốn Khổ”.
PHẦN THỨ NHẤT: FANTINE
QUYỂN I: MỘT CHÍNH NHÂN QUÂN TỬ
- Giám mục Myriel (Đức Cha Bienvenu): Một vị Giám mục nhân từ, sống giản dị và dành hết tài sản, lương bổng để giúp đỡ người nghèo. Ông chuyển dinh Giám mục thành bệnh viện và sống trong tòa nhà bệnh viện nhỏ. Ông đi kinh lý khắp địa phận dù hiểm nguy, luôn thuyết phục mọi người bằng lòng nhân ái.
- Cuộc gặp với Cravatte: Giám mục Bienvenu một mình đi thăm vùng núi hiểm trở, nơi có tên cướp Cravatte. Cravatte đã “tặng” ông bộ đồ lễ quý giá bị đánh cắp, một hành động đầy ẩn ý.
- Triết lý của Giám mục: Ông tranh luận với Thượng Nghị Sĩ về triết lý sống, bảo vệ lẽ phải, công lý và lòng thương người. Ông thể hiện sự độ lượng với người phụ nữ và kẻ yếu thế trong xã hội.
- Cuộc gặp với Người Cách mạng G.: Giám mục thăm một cựu thành viên Viện Quốc Ước đang hấp hối. Hai người tranh luận sâu sắc về Cách mạng Pháp, công lý, và bản chất con người. Mặc dù có những bất đồng về chính trị và tôn giáo, Giám mục vẫn ban phúc cho ông G. trước khi ông qua đời.
- Điểm giới hạn: Dù có lúc thiên vị quan điểm Bảo Hoàng, nhưng ông luôn giữ vững lòng nhân ái và sự trong sáng. Ông được nhân dân yêu mến sâu sắc.
QUYỂN II: SA NGÃ
- Số phận Jean Valjean: Câu chuyện bắt đầu vào tháng 10 năm 1815 khi Jean Valjean, một cựu tù khổ sai vừa mãn hạn, tìm đến Digne với giấy thông hành vàng bị xã hội xa lánh. Anh bị từ chối mọi nơi vì quá khứ của mình.
- Tội lỗi đầu đời: Valjean là một người nông dân nghèo, đã ăn trộm một ổ bánh mì để nuôi bảy đứa cháu đói rét, dẫn đến 19 năm lao tù khổ sai. Thời gian trong tù đã biến anh từ người lương thiện thành kẻ chất chứa căm thù xã hội và nghi ngờ Chúa.
- Cuộc gặp gỡ với Giám mục Bienvenu: Giám mục đã đón tiếp Valjean, cho anh ăn, ngủ và tặng bộ đồ bạc cùng hai cây chân đèn quý giá, cùng lời răn dạy trở thành người lương thiện. Đây là lần đầu tiên Valjean trải nghiệm lòng tốt chân thành.
- Vụ cướp bé Gervais: Sau khi rời nhà Giám mục, Valjean gặp bé Gervais và cướp mất đồng 40 xu của cậu bé. Hành động này khiến anh bị lương tâm cắn rứt dữ dội, dẫn đến việc anh khóc sau 19 năm chai sạn. Sự kiện này là bước ngoặt quan trọng, thức tỉnh lương tri Valjean.
QUYỂN III: TRONG NĂM 1817
- Bối cảnh xã hội: Khắc họa xã hội Pháp năm 1817 dưới thời Louis XVIII với các phong trào chính trị, văn hóa, và xu hướng ăn chơi của giới trẻ.
- Fantine và Tholomyès: Câu chuyện về Fantine, một cô gái trẻ ngây thơ, xinh đẹp đến Paris tìm kế sinh nhai và yêu sinh viên Félix Tholomyès. Nàng là một trong bốn cô gái có mối tình với nhóm sinh viên.
- Cuộc dã ngoại và lời chia tay: Bốn cặp đôi sinh viên và các cô gái có một ngày vui chơi ở Saint Cloud. Tholomyès, với triết lý hưởng lạc, cùng ba người bạn đã bỏ rơi các cô gái bằng một bức thư chia tay, để lại Fantine một mình với đứa con sắp chào đời.
QUYỂN IV: GỬI TRỨNG CHO ÁC
- Gia đình Thénardier: Sau khi bị Tholomyès bỏ rơi, Fantine gửi con gái Cosette cho vợ chồng chủ quán trọ Thénardier độc ác ở Montfermeil. Hai vợ chồng này là những kẻ tham lam, thô lỗ, và xảo quyệt.
- Cosette sống kiếp nô lệ: Cosette phải chịu đựng cuộc sống cơ cực, bị đối xử tàn tệ, bị bóc lột và đánh đập bởi vợ chồng Thénardier cùng hai con gái của chúng. Cô bé trở thành người hầu hạ, gầy gò, xanh xao, luôn sống trong sợ hãi.
QUYỂN V: XUỐNG DỐC
- Ông Madeleine xuất hiện: Jean Valjean, sau khi được Giám mục Myriel cảm hóa, đã cải danh thành Madeleine, đến Montreuil Sur Mer và trở thành một ông chủ xưởng giàu có, Thị trưởng nhân từ, giúp đỡ rất nhiều cho người dân địa phương.
- Javert bắt đầu nghi ngờ: Thanh tra Javert, một người đại diện cho luật pháp cứng nhắc, luôn nghi ngờ ông Madeleine. Hắn có linh tính rằng Madeleine chính là tên tù khổ sai Jean Valjean.
- Vụ tai nạn của Fauchelevent: Ông Madeleine đã liều mình cứu ông già Fauchelevent bị xe đè, một hành động khẳng định sức khỏe phi thường của mình, càng khiến Javert thêm nghi ngờ.
- Fantine sa ngã: Fantine, sau khi gửi Cosette, đến làm việc trong xưởng của ông Madeleine. Cô bị đuổi việc do sự đố kỵ của những người phụ nữ khác. Để có tiền gửi cho Cosette, Fantine phải bán tóc, hai chiếc răng và cuối cùng trở thành gái điếm.
- Javert và Fantine: Fantine, trong cơn tuyệt vọng, đã xúc phạm một tay công tử và bị Javert bắt. Jean Valjean (ông Madeleine) đã can thiệp, yêu cầu thả Fantine, gây ra mâu thuẫn lớn với Javert.
QUYỂN VI: JAVERT
- Hứa với người đã khuất: Ông Madeleine đưa Fantine về bệnh xá và hứa sẽ đưa Cosette về. Javert, tức tối vì bị Thị trưởng can thiệp, gửi thư tố cáo ông Madeleine là Jean Valjean. Tuy nhiên, lá thư bị từ chối vì Jean Valjean được cho là đã chết.
- Champmathieu bị xử oan: Javert phát hiện ra một người đàn ông tên Champmathieu bị bắt vì tội trộm cắp, nhưng bị nhầm là Jean Valjean do có nhiều đặc điểm trùng khớp. Ba cựu tù khổ sai Brevet, Chenildieu và Cochepaille cũng xác nhận Champmathieu là Jean Valjean.
QUYỂN VII: VỤ ÁN CHAMPMATHIEU
- Quyết định của Jean Valjean: Sau khi nghe tin Champmathieu bị xử oan, Jean Valjean đã trải qua một cuộc đấu tranh nội tâm khủng khiếp. Ông đứng giữa sự nghiệp, danh vọng của mình và lương tâm, trách nhiệm cứu người vô tội. Cuối cùng, ông quyết định tự thú tại tòa án Arras, thừa nhận mình chính là Jean Valjean.
- Hành động cao cả: Jean Valjean bước vào phiên tòa, làm gián đoạn buổi xét xử và khẳng định danh tính thật của mình, cung cấp bằng chứng thuyết phục để minh oan cho Champmathieu. Ông đã hi sinh tất cả vì công lý.
QUYỂN VIII: HẬU QUẢ
- Fantine qua đời: Sau khi tự thú, Jean Valjean trở về thăm Fantine. Giám định viên đã báo rằng bệnh tình của chị rất nguy kịch. Javert đến bắt Jean Valjean ngay tại giường bệnh của Fantine, khiến chị sốc và qua đời.
- Jean Valjean trốn thoát: Jean Valjean lại một lần nữa trốn thoát khỏi nhà tù Montreuil Sur Mer để thực hiện lời hứa cuối cùng với Fantine là đi tìm và chăm sóc Cosette.
PHẦN THỨ HAI: COSETTE
QUYỂN I: WATERLOO
- Trận chiến Waterloo: Phân tích chi tiết trận Waterloo (1815), vai trò của Napoléon, Wellington, Blücher. Mô tả địa hình, các diễn biến chính, sự thất bại của Napoléon do các yếu tố ngẫu nhiên và sai lầm chiến thuật.
- Sự kiện Cambronne: Nổi bật với lời đáp “Cục cứt!” của tướng Cambronne trước yêu cầu đầu hàng, biểu tượng cho tinh thần bất khuất của quân Pháp.
- Ý nghĩa lịch sử: Kết luận Waterloo là một chiến thắng phản Cách mạng, nhưng cũng mở ra một kỷ nguyên mới cho tự do và tiến bộ ở châu Âu. Trận chiến được xem như một bước ngoặt của thế kỷ 19.
QUYỂN II: CHIẾC TÀU ORION
- Jean Valjean bị bắt lại: Sau khi tự thú, Jean Valjean bị bắt và kết án khổ sai chung thân một lần nữa với số hiệu 9430.
- Hành động anh hùng và trốn thoát: Trên tàu Orion, Jean Valjean đã cứu sống một thủy thủ trong một tai nạn nguy hiểm. Sau đó, ông giả vờ chết đuối để trốn thoát khỏi nhà tù một lần nữa, quyết tâm thực hiện lời hứa với Fantine.
QUYỂN III: GIỮ LỜI HỨA VỚI NGƯỜI ĐÃ KHUẤT
- Vấn đề nước ăn tại Montfermeil: Giáng sinh năm 1823, Cosette sống khổ cực tại quán trọ Thénardier, bị buộc phải đi lấy nước vào ban đêm trong rừng sâu.
- Gặp gỡ Jean Valjean: Jean Valjean tìm đến Montfermeil, gặp Cosette trong đêm tối khi cô bé đang xách nước. Ông giúp đỡ cô bé, mua cho cô một con búp bê và đưa cô bé thoát khỏi tay vợ chồng Thénardier.
QUYỂN IV: CĂN NHÀ NÁT GORBEAU
- Cuộc sống mới ở Paris: Jean Valjean đưa Cosette về sống ẩn dật trong căn nhà Gorbeau tồi tàn ở Paris. Ông yêu thương và chăm sóc Cosette như con gái ruột. Ông bắt đầu dạy chữ và kể chuyện cho cô bé.
- Phát hiện của bà Chánh Trương: Bà thuê nhà chung, nghi ngờ Valjean và phát hiện ông có nhiều tiền giấu trong áo. Javert vẫn truy lùng Valjean.
- Javert tái xuất: Jean Valjean phát hiện Javert đã tìm ra nơi ẩn náu của mình và đang theo dõi ông.
QUYỂN V: ĐÀN CHÓ PHẢI THẦM LẶNG TRONG CUỘC SĂN ĐUỔI TỐI TĂM
- Trốn chạy khỏi Javert: Jean Valjean cùng Cosette bị Javert và đồng đội truy đuổi khắp các con phố Paris. Với kinh nghiệm lẩn trốn và sự thông minh, ông đã dẫn Cosette qua nhiều ngõ ngách, sử dụng các chiến thuật nghi binh để thoát thân.
- Ẩn mình trong tu viện: Trong lúc bị dồn vào đường cùng, Jean Valjean đã leo tường và cùng Cosette trốn thoát vào tu viện Petit Picpus, nơi ông Fauchelevent đang làm vườn, tạm thời thoát khỏi sự truy lùng của Javert.