Phương án 0 tuổi

Lời giới thiệu & Lời nói đầu

Giới thiệu “Phương án 0 tuổi” của Giáo sư Phùng Đức Toàn, người được mệnh danh là “cha đẻ của giáo dục trẻ thông minh sớm Trung Quốc”.
“Phương án 0 tuổi” là một phát minh vĩ đại, tập trung phát hiện và bồi dưỡng tài năng bẩm sinh của trẻ từ 0-6 tuổi.
Đã có hơn 1 triệu gia đình trong và ngoài Trung Quốc áp dụng thành công.
Cuốn sách nhấn mạnh hiệu quả thần kỳ của việc trẻ nhỏ biết đọc, biết viết sớm.
Ngôn ngữ là kết tinh của trí tuệ nhân loại: Là công cụ quan sát, ghi nhớ, tư duy, tưởng tượng, phản ánh lịch sử và cá nhân. Phát triển ngôn ngữ cho trẻ là công việc hàng đầu của giáo dục.
“Hai ngôn ngữ” (nói và viết) cần phát triển đồng bộ: Ngôn ngữ nói sinh động nhưng dễ mất, ngôn ngữ viết lưu giữ tri thức và kích thích đại não. Cả hai đều là công cụ tư duy quan trọng.
Trẻ em hoàn toàn có thể học cả hai ngôn ngữ đồng thời: Quan niệm “chờ lên tiểu học mới dạy” là sai lầm. Thực tế, ấn tượng thị giác rõ ràng và lâu bền hơn thính giác (80% thông tin qua mắt). Học song song bổ trợ nhau hiệu quả.

Phương pháp mới của việc dạy chữ

Quan điểm “cuộc sống là giáo dục”: Mọi sự vật, hiện tượng trong cuộc sống đều có thể là phương tiện giáo dục.
Học chữ qua trò chơi cuộc sống là cách dạy chữ theo kiểu “ảnh hưởng môi trường” và “tích lũy cảm nhận”.
Trẻ dễ bị thu hút bởi các hoạt động sinh động, có tính cảm xúc.
Phản đối cách dạy chữ máy móc, “tiểu học hóa” sớm.
Phương pháp dạy chữ này là sự sáng tạo vượt thời đại, có ý nghĩa to lớn trong việc khai thác tiềm năng và nâng cao tố chất con người.

Ý nghĩa của việc biết chữ, biết đọc sớm đối với sự trưởng thành của nhân tài

Giai đoạn mầm non (0-6 tuổi) có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với cả đời người. Dạy trẻ học chữ, học đọc là điều không thể thiếu.
Biết chữ sớm không phải là mục đích chính, mà là biện pháp quan trọng để phát triển trí lực và bồi đắp tính cách tốt đẹp.
Phát triển khả năng chú ý: Rèn luyện chú ý có ý thức, giúp trẻ nhanh chóng tập trung.
Rèn luyện khả năng quan sát: Trẻ quan sát, phân tích kết cấu chữ, so sánh và phân biệt sớm.
Bồi dưỡng trí nhớ: Tận dụng ghi nhớ vô thức, sau đó rèn luyện ghi nhớ có ý thức. Ấn tượng thị giác sâu sắc và lâu bền hơn.
Phát triển khả năng tư duy và tưởng tượng: Ngôn ngữ viết phong phú, chuẩn xác hơn ngôn ngữ nói, thúc đẩy tư duy và tưởng tượng bay bổng.
Vun đắp tính cách tốt đẹp và bồi dưỡng niềm yêu thích đọc sách: Giúp trẻ tiếp xúc sớm với văn học, hình thành nhân cách và tình yêu sách.
Bồi dưỡng khả năng và thói quen tự học: Ưu việt lớn nhất của việc biết chữ, biết đọc sớm là bồi dưỡng khả năng tự học từ nhỏ.

Những điển hình danh nhân biết chữ sớm

Nhiều danh nhân nổi tiếng trên thế giới và Trung Quốc (Karl Witte, Winnie Stoner, Norbert Wiener, Sidis, William Thomson, Goethe, Lenin, Maxwell, Darwin, Trương Hành, Vương Bột, Lý Bạch, Đỗ Phủ, Bạch Cư Dị, Hoàng Đình Kiên, Chu Ân Lai, Lỗ Tấn, v.v.) đều có chung một đặc điểm là biết chữ, biết đọc sớm.
Điều này khẳng định biết đọc, biết chữ sớm là một trong những nhân tố quan trọng để thành tài.

Trẻ em biết sớm như thế nào?

Hai yếu tố quan trọng giúp trẻ thành tài là thực tiễn cuộc sống và trò chơi học tập phong phú cộng với biết chữ sớm và đọc sách.
Học chữ có thể bắt đầu trước khi học nói, giúp kinh nghiệm cảm tính sâu sắc hơn.
Phê phán quan điểm truyền thống coi nhẹ trò chơi và cấm trẻ học chữ sớm, vì điều này cản trở sự phát triển toàn diện của trẻ.

Mọi đứa trẻ đều là thần đồng

Nhận thức lại về trẻ em: Trẻ sơ sinh không chỉ biết ăn, ngủ mà còn có khả năng học tập phi thường.
Trong 2-3 năm đầu đời, trẻ có thể hoàn thành nhiều nhiệm vụ quan trọng như nhận biết và giao tiếp với mọi người, đi lại, vận động, nhận biết sự vật, ghi nhớ sự kiện, và làm việc bằng tay.
Trẻ sơ sinh có khả năng học mà người lớn không thể theo kịp, ví dụ như học nhiều ngoại ngữ một cách chuẩn xác trong thời gian ngắn.
Giai đoạn 0-6 tuổi là “thời kỳ hoàng kim” để phát triển trí lực và phi trí lực của con người. Mọi đứa trẻ đều là thần đồng nếu được giáo dục đúng đắn.

Tìm hiểu nhận thức đặc thù của trẻ

“Thế giới của trẻ sơ sinh” vô cùng kỳ lạ và khác biệt, 3 năm đầu đời có ý nghĩa lớn hơn cả cuộc đời còn lại.
Quy luật nhận thức của trẻ sơ sinh: Trẻ có các đặc điểm như:
- Hình thành sự nhạy cảm: Trẻ nhạy cảm và thích thú với những gì tiếp xúc sớm, nhiều, thường xuyên.
- Ghi nhớ ấn tượng: Trẻ ghi nhớ sự vật mà không cần phân tích hay hiểu.
- Lĩnh hội trong hoàn cảnh: Trẻ hiểu sự vật chủ yếu dựa vào cảm nhận cuộc sống và môi trường xung quanh.
- Mô phỏng vô thức: Mọi hoạt động của trẻ đều dựa vào mô phỏng vô thức.
- Khám phá không chọn lọc: Não trẻ tìm kiếm kích thích một cách bản năng, không phân biệt yêu ghét với sự vật, kể cả chữ viết.
Những chức năng này giúp trẻ phát triển từ trạng thái “phi ngôn ngữ” đến “ngôn ngữ”, từ “vô thức” đến “ý thức” một cách nhanh chóng.

Thời kỳ học chữ lý tưởng nhất

Giai đoạn sơ sinh là thời kỳ học chữ lý tưởng nhất vì:
- Trẻ không phân biệt vật và chữ: Đối với trẻ, chữ cũng là vật, vật cũng là chữ, trẻ ghi nhớ ấn tượng.
- Trẻ học chữ không cần hiểu nghĩa và học cách viết: Hứng thú đến từ hoạt động bên ngoài, hình ảnh và âm thanh của chữ.
- Dựa vào “ghi nhớ ấn tượng”, trẻ học chữ không sợ chữ nhiều nét: Hình ảnh phức tạp càng dễ ghi nhớ.
- Học chữ sớm giúp hình thành “sự nhạy cảm về học chữ”: Trẻ tự giác, tự động học chữ và bồi dưỡng khả năng tự học.

Khơi dậy lòng tự tin, tính chủ động

Động lực giúp trẻ học tập đến từ sự tìm kiếm hứng thú (tính tò mò) và thích được khen ngợi.
Cách khơi dậy lòng tự tin và tính chủ động:
- Tin tưởng rằng mọi đứa trẻ đều thông minh: Có khả năng học tập thích nghi tốt hơn người lớn.
- Hiểu được đặc điểm học tập của trẻ: Trẻ học theo kiểu “mưa dầm thấm lâu”, cần lặp đi lặp lại.
- Không phê bình, chỉ trích trẻ: Phê bình là đòn kích lớn nhất vào tính hiếu thắng của trẻ.

Phát triển tính hiếu kỳ, lòng ham học hỏi

Hứng thú là người thầy tốt nhất: Hoạt động học tập chỉ cần thỏa mãn nhu cầu hứng thú của trẻ là thành công một nửa.
Điều trẻ dễ học nhất là những điều mang lại niềm vui lớn nhất cho trẻ.
Làm thế nào để trẻ hứng thú học?:
- Để trẻ tiếp xúc sớm với nội dung học tập, hình thành “sự nhạy bén”: Tiếp xúc càng sớm, càng nhiều, càng lặp lại càng tốt.
- Để trẻ học những thứ đã từng biết, từng cảm nhận trong cuộc sống: Gắn học với trải nghiệm thực tế.
- Hứng thú được khơi gợi từ phương pháp học tập: Bắt đầu từ niềm vui bên ngoài hoạt động, từng bước tạo ra hứng thú với tri thức.
- Hứng thú xuất phát từ sự khích lệ, biểu dương: Giúp trẻ đạt được thành công, vì thành công là sự khích lệ lớn nhất.

Hãy làm cho trẻ hoạt bát, tập trung

Mở rộng cánh cửa tâm hồn của trẻ: Trẻ hoạt bát có tâm lý lành mạnh thể hiện qua:
- Biểu hiện tình cảm, mồm miệng, hai tay, cơ thể, cảm nhận và tư tưởng hoạt bát.
- Sự hoạt bát toàn diện này là phẩm chất tâm lý quan trọng cho học chữ, đọc sớm.
Cách hình thành phẩm chất hoạt bát, tập trung:
- Phụ huynh nhận thức ý nghĩa “giáo dục hình thành nên tính cách”: Tính cách tốt đẹp hình thành trong môi trường gia đình.
- Tạo môi trường sống để trẻ hoạt bát, tập trung: Gia đình hòa thuận, có tủ sách, thói quen đọc sách.
- Yêu trẻ một cách khoa học: Thái độ gần gũi, nghiêm túc, linh hoạt với cảm xúc của trẻ.
- Tôn trọng trẻ: Đối xử dân chủ, bình đẳng, không mắng nhiếc, đánh đập.
- Khích lệ, biểu dương: Khen thưởng kịp thời, không quá mức.
- Hướng dẫn hành vi, bồi dưỡng thói quen tốt đẹp: Thói quen hình thành qua lặp lại, là “thiên tính” khi lớn lên.

Để trẻ học chữ, học đọc thành công

Nguyên tắc học chữ qua trò chơi:
- Bắt đầu sớm: Trẻ sơ sinh sớm tiếp xúc với chữ viết.
- Cuộc sống: Gắn học chữ với hoạt động hàng ngày.
- “Mưa dầm thấm lâu”: Môi trường có chữ viết giúp trẻ tiếp xúc liên tục.
- Thói quen: Hình thành thói quen kiên trì, tập trung.
- Tiến bộ: Từ mơ hồ đến rõ ràng, từ tổng thể đến phân tích.
- Vui vẻ: Học trong trò chơi, vui vẻ, hoạt bát.
- Khích lệ: Động viên, không so sánh, không áp đặt.
- Tổng thể: Dựa vào ghi nhớ ấn tượng, học thuộc câu/đoạn trước.
- Quan sát lời nói kết hợp tư duy: Trò chuyện, kể chuyện, hát.
- Học chữ trong khi đọc: Đọc bài hát, đoạn văn, giúp củng cố chữ đã học, tạo hứng thú.

Phương pháp khoa học là một trong những nội dung quan trọng nhất

Phương pháp khoa học là yếu tố hết sức quan trọng để dạy chữ qua trò chơi đạt hiệu quả.
Chín phương pháp học chữ qua trò chơi thực tế trong cuộc sống:
1. “Ảnh hưởng” từ môi trường: Tạo môi trường có chữ viết (tên đồ vật, biển quảng cáo), thường xuyên đọc cho trẻ nghe.
2. Hình thành thói quen: Tạo thói quen chú ý đến chữ, yêu sách, học chữ nghiêm túc, giữ gìn thẻ chữ.
3. “Hình mẫu” dẫn đường: Người lớn làm gương, thi học chữ để trẻ bắt chước, tự động đòi học.
4. Cảm nhận cuộc sống: Gắn học chữ với trải nghiệm trực quan đầy đủ về vật và tình huống mà chữ biểu thị.
5. Trò chơi hoạt động:
  - Dạy các con vật “học chữ” (thú bông).
  - Vận chuyển thẻ chữ (ô tô đồ chơi).
  - Lấy chữ viết làm vật thật (thẻ chữ “bắp cải”).
  - “Cố ý làm sai” để trẻ sửa.
6. Học chữ qua so sánh: So sánh chữ mới với chữ đã học để củng cố và phân biệt.
7. Củng cố ôn tập: Ôn tập lặp đi lặp lại (đoán chữ, câu cá chữ, công viên chữ, đánh trống truyền hoa).
8. Học chữ qua việc tập đọc: Đọc bài hát, đoạn văn để củng cố chữ, tạo hứng thú với chữ mới.
9. Học chữ qua trò chơi đọc: Đa dạng hóa hình thức đọc (đọc sau khi kể chuyện, đọc luân phiên, đoán chữ sau khi đọc, v.v.).

Để trẻ kết bạn với chữ viết

Làm thế nào để dạy trẻ dưới ba tuổi học chữ (1):
- Giai đoạn chuẩn bị (6 tháng - 1 tuổi 4 tháng): Tạo môi trường có chữ, sách; người lớn đọc cho trẻ nghe.
- Khi trẻ bắt đầu học chữ (1 tuổi 4 tháng): Treo chữ tương ứng lên đồ vật, dùng phương pháp “tai nghe, mắt nhìn, tay chỉ, tay cầm”.
- Trẻ 2 tuổi: Mở rộng từ nhiều âm tiết, câu ngắn. Dùng thẻ chữ chính (trên đồ vật) và thẻ chữ phụ (trên tường) để chơi “Chỉ chữ”, “Lấy chữ”, “Đặt lại chỗ cũ”, “So sánh”.
- Lưu ý: Không giải thích nghĩa chữ ban đầu; không dùng thẻ có cả chữ và hình trên cùng một mặt.

5 Trò chơi học chữ của trẻ

Làm thế nào để dạy trẻ trước ba tuổi (2):
- Nguyên tắc “tứ định”: Định thời gian, địa điểm, người dạy và phần thưởng.
- Các ví dụ về trò chơi dạy chữ (cho trẻ hơn 2 tuổi, khoảng 3 tuổi):
  1. Tìm chữ đọc.
  2. Học chữ qua biểu lộ tình cảm.
  3. Học chữ qua động tác.
  4. Học chữ bằng viết chữ.
  5. Học chữ trực quan (chơi với thú cưng).
  6. Học chữ qua ăn uống.
  7. Học chữ qua quan sát người xung quanh.
  8. Học chữ qua kể chuyện.
  9. Học chữ với trò chơi ô chữ.
  10. Luyện viết chữ (từ 4 tuổi).
  11. Học thành ngữ (qua trò chơi).
  12. Đoán chữ.
  13. Soạn bài toán ứng dụng thực tế.
Lưu ý: Khi trẻ biết khoảng 500 chữ, cần kết hợp học chữ với đọc sách.

Phương tiện cơ bản cho trẻ bắt đầu học chữ viết

Làm và sử dụng thẻ chữ: Thẻ chữ là giáo cụ cơ bản, có nhiều ưu điểm (rõ ràng, tiện lợi, linh hoạt).
- Lưu ý khi làm thẻ chữ: Chữ to, rõ ràng; dùng giấy trắng; mực đen; chữ hai mặt không liên quan nghĩa.
- Sử dụng thẻ chữ: Người lớn yêu quý thẻ chữ; bắt đầu với chữ liên quan cuộc sống; cho trẻ chọn chữ; ấn tượng ban đầu phải rõ ràng; thời gian dạy ngắn; kết hợp với trò chơi.

Khắc phục “trở ngại tuổi lên ba”

Làm thế nào để dạy trẻ trên ba tuổi học chữ?:
- “Trở ngại tuổi lên ba”: Trẻ 2.5-3.5 tuổi thường không thích học chữ do giai đoạn chuyển tiếp, muốn độc lập.
- Cách khắc phục: Nội dung phong phú, phương thức đa dạng, “trò chơi hóa” việc học chữ, chuyển hứng thú hoạt động bên ngoài thành hứng thú bên trong.
- Các trò chơi học đọc cho trẻ nhỏ (phù hợp gia đình và nhà trẻ): Lấy chữ ghép chữ, đóng vai thầy giáo, thẻ chữ kết bạn, nối dây chun, học chữ qua âm nhạc, phân loại sự vật, xem bản đồ học chữ, làm báo tường, đọc/viết thư, học viết chữ, học thành ngữ, đoán chữ, soạn bài toán ứng dụng.
- Quan trọng: Khi trẻ biết khoảng 500 chữ phải kết hợp học chữ với đọc sách (bài hát, câu đố, thơ, truyện).

Học chữ qua các trò chơi

Con đường lý tưởng nhất để học chữ, học đọc sớm: Chơi là bản tính trời cho, là toàn bộ cuộc sống tinh thần của trẻ. Trẻ học qua trò chơi.
“Chơi mà học” là hình thức hiệu quả, có mục đích. Ngôn ngữ và chữ viết đều có thể tham gia vào trò chơi.
Học chữ qua trò chơi tạo thói quen và hứng thú đọc sách, tự học.

Những ví dụ về việc học chữ qua trò chơi của trẻ

Các ví dụ chỉ mang tính gợi ý, cần điều chỉnh theo độ tuổi và hoàn cảnh. Mục tiêu là khai gợi hứng thú, phát triển toàn diện.
Trò chơi thể dục: Học chữ rồi đi chơi, mua đồ, ném bao cát, tâng bóng, treo cao, đi cầu thăng bằng, đi bơi.
Trò chơi cảm nhận: Tìm đôi cho thẻ màu, tìm hình, tìm màu sắc/hình, mở túi (đoán vật), phân biệt âm thanh, nếm, ngửi.
Trò chơi với tay: Nhặt hạt cơm, mở khóa, mặc quần áo búp bê, cắt họa báo.
Trò chơi nhận biết sự vật: Chỉ vào cơ thể, chỉ đồ vật, đi chợ, ghép hình, phân loại, tìm thức ăn cho con vật, xếp đồ lên xe tải, đặt câu với thẻ chữ, dùng gương phản chiếu đọc, học nói từ trái nghĩa, soạn toán ứng dụng.

Tài liệu tham khảo và cách dạy trẻ học chữ qua trò chơi với từng độ tuổi

Trẻ từ 6 tháng đến 1 tuổi rưỡi: Học chữ bằng cách tiếp xúc thường xuyên (tạo môi trường có chữ to, người lớn đọc cho trẻ nghe, khuyến khích trẻ chỉ/tìm chữ).
Trẻ từ 1 tuổi rưỡi đến 2 tuổi rưỡi: Bắt đầu học chữ và đọc (ôn tập chữ cũ, học từ đơn âm tiết, sau đó từ đa âm tiết, cụm từ, bài hát đơn giản). Chú ý không kết hợp chữ và hình trên cùng mặt thẻ.
Trẻ từ 2 tuổi rưỡi đến 3 tuổi: Nội dung học sâu và rộng hơn (từ ghép, cụm từ, câu, bài hát, thành ngữ), chú trọng trò chơi và tạo hứng thú đọc sách.

Tài liệu học chữ, học đọc dành cho trẻ em

Lưu ý khi chọn tài liệu: Phù hợp lượng chữ, nội dung mới lạ, dễ hiểu, có vần điệu, chuyện cổ tích, bài hát, câu đố, truyện cười, tri thức khoa học, tự sáng tác.
Cung cấp các ví dụ cụ thể về câu đố, bài hát, truyện vui, tri thức khoa học, và truyện cổ tích.

Phụ lục

Phụ lục 1: Kinh nghiệm dạy con

Giáo dục trẻ sơ sinh trước ba tuổi (La Khởi Thắng - Mai Chi Lan):
- Kinh nghiệm nuôi dạy con theo khoa học, chú trọng dinh dưỡng cho não.
- Cháu La Tường biết chữ sớm (1.5 tuổi biết 80 chữ, 2.4 tuổi biết >1400 chữ) nhờ việc tiếp xúc với chữ viết, tranh học chữ và sự kiên trì của cha mẹ.
- Phương pháp dạy chữ thay đổi từ chữ đơn sang cụm từ, câu ghép, có minh họa hình ảnh.
- Dạy phiên âm tiếng Hán sớm (1 tuổi 8 tháng), thúc đẩy khả năng tự đọc, tự học thơ cổ.
- Tâm hồn trẻ thơ và âm nhạc: Trẻ nhạy cảm với âm nhạc, tự sáng tác bài hát.
- Trò chơi và địa lý: Chơi vẽ sông, núi, bản đồ giúp phát triển trí tưởng tượng, kiến thức địa lý.
- Mầm toán học: Học đếm, nhận biết hình không gian, phép cộng trừ đơn giản, từ vật thật đến trừu tượng.
- Tình cảm: Trẻ có đời sống tình cảm phong phú, biết thương xót, ghét điều xấu. Tình cảm thúc đẩy hoạt động trí lực.
- Kết luận: Giáo dục sớm nên tiến hành trước 2 tuổi, không chỉ phát triển trí lực mà còn nhân cách tốt đẹp.
Tám tuổi học bốn thứ tiếng (Ngô Thạc Hiến - Chu Cẩm Huy):
- Hành trình giáo dục sớm: Cháu Ngô Yên học 4 thứ tiếng (Trung, Anh, Nhật, Pháp) từ nhỏ. 1 tuổi 10 tháng biết >500 chữ Hán, 100 từ tiếng Anh, 30 bài thơ cổ. 3 tuổi có thể đọc “365 chuyện kể hàng đêm”. 6 tuổi tự học tiếng Nhật, Pháp qua tivi, băng.
- Học tiếng mẹ đẻ: Kết hợp học chữ, đọc, luyện khẩu ngữ và viết song song, sử dụng vật thật và tranh ảnh. Sử dụng phương pháp nghe nhìn hiện đại (tivi, băng) để nâng cao khả năng biểu đạt.
- Học ngoại ngữ: Bắt đầu sớm, luyện nghe, đọc, nói trước. Chọn giáo trình hợp lý có hình, chữ, băng. Tận dụng phương pháp nghe nhìn hiện đại.
- Cảm nhận: Tiềm năng trẻ rất lớn, cần phương pháp tốt, kiên trì, cha mẹ đồng lòng. Giáo dục gia đình nên chú trọng phát triển toàn diện (trí, đức, thể, mỹ).

Phụ lục 2: Khung lý luận Phương án 0 tuổi

Phương án 0 tuổi: Tên viết tắt của “Phương án thực thi và công trình giáo dục chất lượng cao cho trẻ từ 0 đến 6 tuổi”.
Tính chất: Giáo dục tố chất toàn diện, là “cái nôi của nhân tài”.
Giáo dục sớm: Phát triển tiềm năng thể lực và trí tuệ cho trẻ từ 0-6 tuổi.
Ý nghĩa: Đột phá trong khoa học giáo dục, thúc đẩy phát triển đại não, hình thành tính cách và phẩm chất tốt đẹp.
Phương châm chỉ đạo: Thúc đẩy sự phát triển toàn diện, tối đa hóa tiềm năng.
Mục đích: Nuôi dưỡng trẻ sáng tạo, khỏe mạnh, thông minh, nhân cách tốt.
Nguyên tắc giáo dục: Khơi gợi hứng thú, kết hợp học và chơi, gợi ý tích cực, đơn giản hóa, học trong cuộc sống.
Nội dung giáo dục: Phong phú cuộc sống tinh thần, không chia môn học cứng nhắc.
Hình thức giáo dục: Giáo dục thai kỳ, ảnh hưởng môi trường, trò chơi hàng ngày, hoạt động tự do.
Điểm đột phá: Phát triển đồng bộ ngôn ngữ thị giác và thính giác, dạy ngoại ngữ, máy tính sớm.
Cơ sở lý luận: Học thuyết tiềm năng lớn của con người, sinh lý học (phát triển não), tâm lý học (nhạy cảm, ghi nhớ, mô phỏng), giáo dục học (toàn diện, đối tượng).

Phụ lục 3: Quá trình tìm tòi và đánh giá Phương án 0 tuổi

Bối cảnh: Từ thập kỷ 60-70, các nước quan tâm bồi dưỡng nhân tài. Trung Quốc phát triển “siêu giáo dục” từ thập kỷ 70.
Quá trình nghiên cứu của tác giả: Từ 1977, nghiên cứu xây dựng lý luận giáo dục 0-6 tuổi. Thành lập trung tâm nghiên cứu và trường hàm thụ năm 1984.
Kết quả thực nghiệm: Hàng nghìn gia đình tham gia, nhiều trẻ biết sớm, thậm chí là “thần đồng” đã xuất hiện.
Từ tiếc nuối đến tìm tòi: Tác giả trăn trở về sự phát triển không đồng đều của trẻ, sự thiếu thốn giáo dục sớm.
Khám phá bí mật tâm lý trẻ và phương pháp giáo dục sớm:
- Phát hiện: Biết sớm liên quan giáo dục sớm nhưng thường tự phát. Mọi đứa trẻ bình thường đều là “thần đồng”.
- Lý luận “Chim ưng nhỏ biết bay sớm – với đôi cánh của mình”: Cơ thể khỏe mạnh (tính cách, thói quen), hai cánh (kinh nghiệm trực tiếp, kinh nghiệm gián tiếp qua học chữ và đọc sách).
Biết chữ sớm là một trong những nội dung quan trọng của giáo dục tố chất:
- Thực tế chứng minh: Học chữ sớm khả thi và có lợi cho trí lực, tính cách.
- Giới thiệu lý luận “ngôn ngữ thị giác”: Phát triển đồng bộ ngôn ngữ nói và viết.
- Phê phán quan điểm truyền thống hạn chế giáo dục sớm.
Bồi dưỡng tính cách tốt đẹp cho trẻ đặt lên vị trí hàng đầu:
- Phê phán cha mẹ quá nuông chiều, thiếu phương pháp.
- Kết quả điều tra: Nhiều trẻ tự do, vô kỷ luật, lười nhác. Trẻ biết sớm có 6 đặc điểm tính cách tốt: vui vẻ hoạt bát, điềm tĩnh chuyên tâm, dũng cảm tự tin, chăm chỉ hiền lành, độc lập, sáng tạo.
- Yếu tố ảnh hưởng: Môi trường sống lành mạnh, tình yêu khoa học của cha mẹ, thói quen sinh hoạt lành mạnh, tấm gương cha mẹ.
Đánh giá của Ủy ban Khoa học Kỹ thuật nhà nước: “Phương án 0 tuổi” đạt trình độ dẫn đầu trong lĩnh vực giáo dục sớm.
Mục tiêu “sáng lập lần hai”: Mở rộng quy mô, xây dựng trường học, khu đặc khu giáo dục, học viện sư phạm, tạp chí, bảo tàng giáo dục sớm.

Mục lục