SỨC MẠNH CỦA TẬP TRUNG

Tập trung: Công thức của thành công

Cuốn sách này được đúc rút từ kinh nghiệm và nghiên cứu của Jack Canfield, Mark Victor Hansen và Les Hewitt, những chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực phát triển tiềm năng con người. Nó cung cấp 10 chiến thuật tập trung hiệu quả để giải quyết ba vấn đề chính: áp lực thời gian, độc lập tài chính và sự cân bằng giữa cuộc sống gia đình và công việc. Các chiến lược bao gồm thay đổi thói quen, tập trung vào điểm mạnh, sống có mục đích và kiên trì. Mỗi chương đều có các kế hoạch, phương pháp minh họa bằng câu chuyện và bài tập thực hành cụ thể.

Chiến lược tập trung #1: Thói quen sẽ quyết định tương lai

Thói quen định đoạt tương lai: Những hành vi lặp đi lặp lại hàng ngày sẽ định hình cuộc sống của bạn. Từ việc nhỏ nhất đến lớn nhất, thói quen tốt tạo ra kết quả tích cực, thói quen xấu dẫn đến hậu quả tiêu cực.
Nhận biết thói quen xấu: Tự kiểm tra và thu thập phản hồi từ những người đáng tin cậy để nhận diện những thói quen bất lợi. Hãy nhớ, hành vi thực tế quan trọng hơn nhận thức chủ quan.
Cách thay đổi thói quen xấu: Học hỏi từ những người thành công bằng cách hỏi, đọc sách, nghe băng đĩa. Việc thay đổi đòi hỏi thời gian và sự kiên trì (khoảng 21-30 ngày cho thói quen nhỏ, lâu hơn cho thói quen sâu sắc).
Công thức Thói quen thành công:
1. Xác định rõ thói quen xấu và hậu quả lâu dài của chúng.
2. Xác định rõ thói quen thành công mới (thường là đối lập với thói quen xấu).
3. Tạo một kế hoạch hành động cụ thể để biến thói quen mới thành hiện thực.

Chiến lược tập trung #2: Thành công là kết quả của sự tập trung chứ không phải của phép lạ

Thế tiến thoái lưỡng nan của các doanh nhân: Nhiều người bị cuốn vào công việc hàng ngày, khó ủy thác, dẫn đến căng thẳng và bỏ lỡ cơ hội lớn.
Tập trung vào tài năng thiên bẩm: Dành phần lớn thời gian và năng lượng cho những gì bạn làm tốt nhất, không lãng phí vào điểm yếu (ví dụ: Rolling Stones, Michael Jordan).
Khám phá tài năng của bạn: Tự hỏi bản thân điều gì bạn làm dễ dàng, những kỹ năng bạn nổi trội, và cơ hội để phát triển chúng.
Các việc ưu tiên tập trung: Liệt kê tất cả công việc trong tuần, xác định 3 việc bạn làm xuất sắc nhất và 3 việc bạn không thích/không giỏi. Mục tiêu là dành 80-90% thời gian cho sở trường.
Bạn là người Khởi sự hay Hoàn thành?: Hiểu rõ xu hướng tự nhiên của mình để tìm người bổ trợ (người hoàn thành) cho những việc bạn không giỏi hoặc không thích.
Giải pháp 4-D: Quản lý công việc hiệu quả bằng cách: 1. Loại bỏ (Dump it), 2. Ủy thác (Delegate it), 3. Trì hoãn (Defer it), 4. Thực hiện (Do it) những việc ưu tiên.
Ranh giới của tài năng: Tập trung vào lĩnh vực sở trường của bạn, giống như khu vực an toàn khi bơi. Vượt quá ranh giới có thể gây nguy hiểm cho tinh thần và sức khỏe.
Sức mạnh của lời từ chối: Biết nói “Không” với những yếu tố làm mất tập trung (bản thân, người khác, điện thoại) để bảo vệ thời gian và năng lượng cho những việc quan trọng.

Chiến lược tập trung #3: Bạn có nhìn thấy bức tranh tổng thể?

Luôn thấu tỏ trong mọi việc: Có một tầm nhìn rõ ràng về tương lai mong muốn là yếu tố quan trọng (ví dụ: Peter Daniels dành cả ngày để suy nghĩ và thành công).
Mục đích của những mục tiêu: Mục tiêu là quá trình theo đuổi liên tục một mục đích đáng giá. Sống không mục tiêu dễ dẫn đến sự hối tiếc.
Bản liệt kê 10 mục tiêu hàng đầu:
1. Quan trọng nhất phải là của chính bạn: Không để người khác định nghĩa thành công cho bạn.
2. Thật sự ý nghĩa: Có động lực mạnh mẽ để vượt qua khó khăn.
3. Cụ thể và có thể đo lường: Xác định rõ ràng những gì bạn muốn, áp dụng nguyên tắc “Cần rõ ràng hơn nữa”.
4. Linh hoạt: Cho phép điều chỉnh phương pháp thực hiện khi cần thiết.
5. Thách thức và thú vị: Vượt ra khỏi vùng thoải mái để phát triển (ví dụ: John Goddard với 127 mục tiêu).
6. Phù hợp với giá trị bản thân: Hài hòa với niềm tin cốt lõi để tạo sự nhất quán.
7. Có sự cân bằng hợp lý: Bao gồm các lĩnh vực công việc, tài chính, sức khỏe, mối quan hệ, giải trí.
8. Thực tế: Đảm bảo thời gian và nguồn lực đủ để thực hiện (không có mục tiêu thiếu thực tế, chỉ có lượng thời gian thiếu thực tế).
9. Có sự cống hiến: Cho đi vô điều kiện cho xã hội.
10. Có sự ủng hộ: Chia sẻ với những người đáng tin cậy và nhận sự động viên.
Kế hoạch tổng thể của bạn: Phát triển tầm nhìn dài hạn qua 6 bước: xem lại 10 đặc tính mục tiêu, tạo hứng thú với mục tiêu cơ bản (sử dụng câu hỏi gợi mở), tạo album ảnh minh họa, dùng sổ ý tưởng, hình dung/suy ngẫm, và phát triển đội ngũ quân sư/cố vấn.
Hệ thống chiếm lĩnh sự tập trung: Một phương pháp đơn giản nhưng hiệu quả để đo lường và duy trì cân bằng. Chia mục tiêu thành 7 loại (Tài chính, Kinh doanh/Sự nghiệp, Thời gian giải trí, Sức khỏe và vóc dáng, Các mối quan hệ, Bản thân, Cống hiến) và đặt thời hạn 60 ngày để hoàn thành.

Chiến lược tập trung #4: Tạo sự cân bằng tối ưu

Vấn đề mất cân bằng: Nhiều người gặp khó khăn trong việc cân bằng công việc và cuộc sống cá nhân, dẫn đến căng thẳng và các vấn đề mối quan hệ (ví dụ: câu chuyện Gerry và John).
Hệ thống báo động B-Alert: Công cụ giúp duy trì tập trung và cân bằng hàng ngày:
- B (Blueprint - Bản kế hoạch chi tiết): Chuẩn bị kế hoạch chi tiết cho ngày hôm sau (tối hôm trước hoặc sáng sớm), ưu tiên công việc quan trọng.
- A (Action - Hành động): Tập trung vào những hoạt động quan trọng nhất, tránh bị phân tán bởi việc vô hình hoặc khẩn cấp không cần thiết.
- L (Learning - Học tập): Mở rộng kiến thức mỗi ngày (đọc sách, nghe băng đĩa, học từ cố vấn, quan sát). Dành 30 phút mỗi sáng để học tập.
- E (Exercise - Tập thể dục): Dành ít nhất 20-30 phút mỗi ngày để vận động, cải thiện sức khỏe thể chất và tinh thần (ví dụ: George Burns, Les Hewitt).
- R (Relaxing - Thư giãn): Nghỉ ngơi, chợp mắt (25 phút thanh thản - TPM), nghe nhạc, dành thời gian cho gia đình để phục hồi năng lượng và giảm căng thẳng.
- T (Thinking - Suy nghĩ): Dành thời gian cuối ngày để suy ngẫm về những gì đã làm, đánh giá tiến bộ, và phát triển ý tưởng mới.
Lợi ích của B-Alert: Giúp bạn có cuộc sống khỏe mạnh, cân bằng, giảm căng thẳng và tăng năng suất. Hãy biến nó thành thói quen hàng ngày.

Chiến lược tập trung #5: Xây dựng những mối quan hệ bền vững

Vòng xoáy đôi: Mối quan hệ có thể rơi vào “Vòng xoáy đi xuống” (tan vỡ) hoặc phát triển trong “Vòng xoáy đi lên” (bền vững). Hiểu rõ quá trình này để chủ động xây dựng và duy trì.
Tránh xa những kẻ thâm độc: Loại bỏ những người tiêu cực, hay than vãn khỏi cuộc sống của bạn. “Bạn sẽ trở nên giống những người mà bạn giao du.” (W. Clement Stone).
Ba câu hỏi lớn của Warren Buffett: Áp dụng cho mọi mối quan hệ quan trọng: “Mình có thích họ không? Mình có tin tưởng họ không? Mình có tôn trọng họ không?” Câu trả lời “Không” cho bất kỳ câu hỏi nào là dấu hiệu để dừng lại.
Khách hàng cốt lõi và Nguyên tắc đôi bên cùng có lợi: Nuôi dưỡng các mối quan hệ giá trị nhất, đặt lợi ích của người khác ngang bằng với mình. Tập trung vào khách hàng trung thành, cung cấp dịch vụ đặc biệt.
Phương pháp “Và rồi sau đó”: Thường xuyên hỏi những người thân thiết (vợ/chồng, đồng nghiệp, nhân viên) về những gì bạn đã làm tốt và những gì cần cải thiện, sau đó hành động theo nhận xét đó.
Tìm kiếm cố vấn lỗi lạc:
1. Xác định mục tiêu: Lĩnh vực bạn muốn cải thiện.
2. Chọn ứng cử viên tư vấn: Người có kinh nghiệm, tài năng trong lĩnh vực đó.
3. Lập kế hoạch chiến lược: Cách tiếp cận chân thành, hỏi câu hỏi đóng, và lắng nghe.
Các nhóm tư vấn: Tạo một nhóm gồm 5-6 người có cùng chí hướng để hỗ trợ lẫn nhau về mặt tình cảm, cá nhân và chuyên nghiệp. Cần cam kết, họp định kỳ và giữ bí mật.
Xây dựng pháo đài phòng thủ: Tạo một đội ngũ hỗ trợ vững chắc từ gia đình, cố vấn, nhóm tư vấn, đồng nghiệp, khách hàng cốt lõi, chuyên gia bên ngoài… để đối phó với thách thức và tận hưởng cuộc sống thịnh vượng.

Chiến lược tập trung #6: Sự tự tin

Sự tự tin là kỹ năng: Cần rèn luyện hàng ngày để đối mặt với nỗi sợ hãi, lo lắng và bất trắc (ví dụ: Nelson Mandela).
Giải quyết công việc còn dang dở: Hoàn thành những vấn đề tồn đọng (pháp luật, tài chính, quan hệ, sức khỏe) để giải phóng năng lượng và tăng cường tự tin. Có ba cách: phủ nhận, lãng quên, đối mặt.
Mô hình Con đường tới tự do: Niềm tin là cầu nối giữa nơi bạn đang đứng và nơi bạn muốn đến. Để vượt qua nỗi sợ, cần xác định rõ nỗi sợ và có kế hoạch vượt qua.
Thử thách 25 xu: Câu chuyện về nhóm doanh nhân du lịch không tiền, buộc phải sáng tạo và tự tin để vượt qua, chứng minh “Những gì bạn muốn đều nằm ở bên kia nỗi sợ hãi.”
Tha thứ và Lãng quên: Giải thoát bản thân khỏi quá khứ bằng cách tha thứ cho người khác và cho chính mình. Tình yêu và sự bình yên bắt nguồn từ sự tha thứ.
Sáu chiến thuật xây dựng lòng tự tin:
1. Mỗi ngày tự nhắc nhở những điều bạn đã làm tốt.
2. Đọc tự truyện, tiểu sử truyền cảm hứng.
3. Biết ơn cuộc sống.
4. Xây dựng sự ủng hộ xung quanh bạn.
5. Tự thúc ép hoàn thành mục tiêu ngắn hạn.
6. Hàng tuần tự làm điều gì đó cho bản thân và ăn mừng.
Kiểm tra yếu tố đức tin: Hạnh phúc thường liên quan đến kết nối tinh thần.
Khi rơi vào khủng hoảng: Thừa nhận tình trạng, nhớ lại thành công lớn, quay lại nền tảng cơ bản, đặt mục tiêu nhỏ để vượt qua.

Chiến lược tập trung #7: Yêu cầu những điều bạn muốn

Đòi hỏi và nhận được: Thế giới sẽ đáp lại những ai biết cách yêu cầu. Trẻ em là những chuyên gia trong lĩnh vực này. Người lớn thường ngần ngại vì tin rằng không đúng, thiếu tự tin hoặc sợ bị từ chối.
ASK - Luôn tìm kiếm kiến thức: Sử dụng kiến thức từ việc yêu cầu để tạo ra sức mạnh.
Bảy cách thúc đẩy kinh doanh bằng cách yêu cầu:
1. Yêu cầu thông tin: Hỏi “Ai, tại sao, cái gì, ở đâu, khi nào, như thế nào” và đặc biệt “Khó khăn lớn nhất của bạn là gì?” để hiểu nhu cầu khách hàng (kỹ thuật “bóc hành”).
2. Yêu cầu đặt hàng: Hơn 60% người bán hàng không bao giờ yêu cầu đặt hàng. Luôn hỏi câu hỏi đóng để thúc đẩy hành động (ví dụ: “Bạn có muốn thử không?”).
3. Yêu cầu giấy xác nhận: Thu thập những lời giới thiệu giá trị từ khách hàng hài lòng để xây dựng uy tín. Tự viết bản xác nhận để khách hàng ký.
4. Yêu cầu lời giới thiệu hiệu quả nhất: Cách dễ dàng và ít tốn kém nhất để tăng trưởng kinh doanh. Cần có hệ thống và điều kiện cụ thể khi yêu cầu.
5. Yêu cầu để có được nhiều thương vụ hơn: Đừng dừng lại sau lần bán hàng đầu tiên. Tìm kiếm sản phẩm/dịch vụ bổ sung, tái đàm phán với khách hàng cũ (ví dụ: McDonald’s với “Ông/bà có muốn dùng thêm thịt rán không ạ?”).
6. Yêu cầu để đàm phán lại: Mọi hợp đồng, điều khoản đều có thể đàm phán lại. Chỉ cần hỏi một cách lịch sự và có trách nhiệm.
7. Yêu cầu phản hồi: Thường xuyên hỏi khách hàng, đồng nghiệp, nhà cung cấp để cải thiện sản phẩm/dịch vụ.
Cách yêu cầu hiệu quả:
1. Rõ ràng: Chính xác, mạch lạc.
2. Thái độ tự tin: Không kiêu ngạo, nhưng chắc chắn.
3. Kiên nhẫn: Đừng từ bỏ quá sớm.
4. Sáng tạo: Nổi bật giữa đám đông (kỹ thuật “bông tuyết màu tía”).
5. Chân thành: Sẵn sàng thể hiện sự yếu đuối khi cần, cho thấy sự cố gắng.

Chiến lược tập trung #8: Kiên trì và kiên định

Tầm quan trọng: Không thành công lớn nào đạt được nếu thiếu kiên trì và kiên định (ví dụ: Cal Ripken Jr. - “Mr. Kiên định” trong bóng chày, thành công của series “Hạt Giống Tâm Hồn”).
Sức mạnh vĩ đại nhất của bạn: Nhận ra rằng “Bạn không bắt buộc phải làm bất cứ việc gì.” Tất cả mọi thứ trong đời đều là một sự lựa chọn. Việc sống theo danh sách “Phải làm” tạo áp lực, trong khi sống theo danh sách “Chọn làm” mang lại sức mạnh và sự tích cực.
Vòng tròn Kiên định: Mỗi lựa chọn tốt hơn hàng ngày sẽ xây dựng thói quen tốt hơn, hình thành tính cách tốt hơn, tạo ra đóng góp nhiều hơn, và dẫn đến những kết quả lớn hơn.
Công thức 2A (Cam kết và Trách nhiệm):
- Cam kết: Mọi mối quan hệ tan vỡ đều bắt nguồn từ cam kết bị phá vỡ. Tính liêm chính được xây dựng trên việc giữ đúng lời hứa.
- Trách nhiệm: Luôn nói sự thật (để được tin tưởng), luôn làm những điều đã nói (để được tôn trọng), và khiến mọi người cảm thấy đặc biệt (để được yêu mến).
Yếu tố Chính trực: Sống có trách nhiệm với hành động, giữ vững cam kết ngay cả trong những việc nhỏ nhất (ví dụ: câu chuyện Ken Hitchcock từ béo phì thành HLV khúc côn cầu vô địch).

Chiến lược tập trung #9: Hành động quyết đoán

Trì hoãn là kẻ hủy diệt: Sự do dự là “căn bệnh khó chịu kéo dài, âm ỉ và sẽ phá hỏng tương lai của bạn”. Nó là “tên trộm” đánh cắp ước mơ và hy vọng, dẫn đến “Hội chứng Một ngày nào đó” và sự hối tiếc (ví dụ: Ed Foreman).
Sáu lý do khiến bạn do dự và cách khắc phục:
1. Buồn chán: Tìm kiếm thử thách mới, mục tiêu lớn hơn, mở rộng tầm nhìn để tạo hứng khởi.
2. Công việc quá tải: Chia nhỏ nhiệm vụ, giải quyết từng bước một, không để chồng chất.
3. Mất tự tin: Đọc chương 6 về tự tin, đối mặt với nỗi sợ hãi vì phần lớn những điều bạn sợ sẽ không xảy ra.
4. Đánh giá thấp bản thân: Tìm hiểu và củng cố lòng tự trọng, không tự phủ nhận khả năng thành công.
5. Làm công việc không yêu thích: Dám thay đổi, tìm kiếm cơ hội khác để sử dụng tài năng của mình. Phần thưởng lớn nhất nằm ngoài vùng an toàn.
6. Dễ bị sao nhãng hoặc quá lười: Cần có sự cố gắng, kiên trì và hành động tập trung. Không có chỗ cho sự lười biếng trong công thức thành công.
Ra quyết định mạnh mẽ: Kích thích bản thân bằng cách hình dung rõ hậu quả tiêu cực của sự trì hoãn và lợi ích tích cực của hành động (ví dụ: Susan Brooks và công ty bánh quy).
Công thức SH-QH (Suy nghĩ - Hỏi - Quyết định - Hành động): Quy trình 4 bước để ra quyết định hiệu quả:
1. Suy nghĩ: Tính toán kỹ lưỡng các lựa chọn, lợi ích, hậu quả, thời gian.
2. Hỏi: Thu thập thông tin từ nhiều nguồn, cố vấn, chuyên gia.
3. Quyết định: So sánh và đưa ra quyết định chắc chắn.
4. Hành động: Bắt tay vào làm ngay lập tức, đẩy mình vào hành động trọng tâm.
Chìa khóa cho vấn đề: Một công thức 10 bước chi tiết giúp bạn giải quyết bất kỳ khó khăn hay thử thách nào (được trình bày trong phần Bài tập).
Về tiền bạc: Tiền bạc là phần thưởng cho các dịch vụ tạo giá trị. Thói quen sử dụng tiền quyết định tình hình tài chính. Nắm vững “Quy tắc làm giàu” từ các chuyên gia như John Templeton và Art Linkletter (làm việc yêu thích, kiên nhẫn, học hỏi, cho đi, tìm người giỏi nhất).
Câu chuyện Viktor Frankl: Sống sót trong trại tập trung và trở thành nhà tâm lý học vĩ đại nhờ lựa chọn sống sót và hình dung tương lai tươi sáng, chứng tỏ sức mạnh của ý chí.

Chiến lược tập trung #10: Sống có mục đích

Sức mạnh của mục đích: Sống có mục đích mang lại niềm đam mê, năng lượng và ý nghĩa cho cuộc sống (ví dụ: Craig Kielburger - Giải phóng trẻ em, Terry Fox - Marathon of Hope).
Mục đích lớn hơn mục tiêu: Mục đích là bức tranh toàn cảnh, còn mục tiêu là các bước để đạt được nó. Kết hợp mục tiêu hàng ngày với mục đích rõ ràng sẽ tạo sự bình yên và ý nghĩa.
Ba điểm quan trọng khi sống có mục đích:
1. Kết hợp mục đích với khả năng: Sử dụng tài năng và kỹ năng bạn giỏi nhất để phục vụ mục đích của mình.
2. Quyết tâm: Kiên định thực hiện mục đích, không để bị phân tâm bởi người khác hoặc khó khăn.
3. Giữ thái độ khiêm tốn: Không chạy theo danh vọng hay quyền lực. Tập trung vào việc tạo ra sự khác biệt.
Khám phá Mục đích của bạn: Sử dụng 10 câu hỏi gợi mở để tự vấn và tìm ra mục đích thật sự (ví dụ: bạn giỏi gì, công việc thúc đẩy mối quan tâm gì, bạn có tạo ra sự khác biệt không, bạn có nhiệt tình không, có triết lý sống không…).
Tuyên bố Mục đích: Viết một câu ngắn gọn, súc tích, ý nghĩa để khái quát hóa mục đích cuộc đời bạn. Câu tuyên bố này nên dễ nhớ và có thể áp dụng hàng ngày (ví dụ của Les, Jack, Mark).
Phát triển Mục đích (Mức độ Tồn tại): Hiểu rằng thành công và hạnh phúc không do sự kiện bên ngoài quyết định mà do “Trạng thái Tồn tại” bên trong bạn. Các cấp độ tồn tại từ thấp đến cao (Cơ học, Do dự, Trưởng thành, Tự nhận thức, Năng khiếu đặc biệt) thể hiện mức độ nhận thức và khả năng của bạn.
Danh sách Điểm dừng: Lập danh sách những việc bạn cần ngừng lại (ngừng chi tiêu quá nhiều, ngừng đến muộn, ngừng mối quan hệ xấu…) để có thể tiến lên Mức độ Tồn tại cao hơn.
Nguyên tắc cơ bản của cuộc sống: Biết mình muốn gì, biết tại sao muốn, khám phá và sử dụng tài năng mỗi ngày, làm việc chăm chỉ và thông minh, cho và yêu vô điều kiện, tìm kiếm và sống có mục đích.

Cuốn sách kết thúc bằng lời khẳng định rằng cuộc đời là một thử thách đáng giá, và việc áp dụng những chiến lược tập trung này sẽ giúp bạn trở thành phiên bản tốt nhất của chính mình, tạo nên sự khác biệt trong thế giới này.

Mục lục