TÀI CHÍNH TÂM KINH – VERSION 5.5

Lời tự sự của một nhà đầu tư lâu năm

Tác giả chia sẻ hành trình từ năm 2005, từng đạt được cuộc sống mơ ước nhờ kinh doanh, nhưng sau đó lao vào nghiệp trader với niềm đam mê tài chính từ 1996. Dù học hỏi nhiều, năm 2005, ông mất sạch tài khoản 20.000 USD trong 5 ngày. Những lần nạp tiền sau đó cũng không thoát khỏi thua lỗ, dẫn đến bán hết tài sản kinh doanh vào năm 2008.

Nguyên nhân thất bại được nhận diện là do quan niệm sai lầm, tham lam thiếu cơ sở, trade vô tổ chức, thiếu kiên nhẫn và đặc biệt là thiếu kỹ năng QUẢN LÝ VỐN. Ông nhấn mạnh tầm quan trọng của trải nghiệm để hiểu về “TÂM LÝ” trong trading, không phải để làm giàu mà để thành công.

Bước Chân Của Trader

Mỗi trader đều trải qua các giai đoạn cảm xúc khác nhau:

Bậc thầy trong việc “bắt đỉnh bắt đáy”: Người mới dưới 6 tháng, thường mua ngay đỉnh hoặc bán ngay đáy, dẫn đến cảm giác “Vàng Có Mắt”.
Bắt đầu có khái niệm “phân tích”: Sau những thất bại ban đầu, tìm kiếm tài liệu, chiến lược, nhưng vẫn thất bại vì thị trường không theo lý thuyết.
Thử đủ mọi kiểu trade: Học hỏi từ người khác (chồng khối lượng, lướt, kẹp lệnh, robot), nhưng thiếu cắt lỗ dẫn đến cháy tài khoản.
Hình thành khái niệm đầu tư: Nhận ra tầm quan trọng của “quản lý vốn” và “cắt lỗ”. Tuy nhiên, việc đặt cắt lỗ vẫn thường xuyên bị dính, giá gần TP thì quay lại cắn SL. Phân tích sai khiến quản lý vốn cũng vô nghĩa.
Quyết tâm nghiên cứu: Lật lại kiến thức, nhận ra “ai cũng biết”, tìm tòi độc lập. Sau thời gian demo, tìm ra chiến lược thành công với quản lý vốn chặt chẽ (5%/lệnh), tài khoản tăng hơn 100%.
Lại mệt mỏi: Khi trade thật, thắng vài lệnh rồi chủ quan, vào lệnh không suy nghĩ kỹ, dẫn đến hit SL liên tục. Sợ hãi không dám vào lệnh khi đã phân tích, bỏ lỡ cơ hội. Tức giận, vào lệnh không kỹ, lại thua. Thiếu nhất quán, kỷ luật và kiên nhẫn.
Quên thị trường: Viết ra quy tắc giao dịch cho riêng mình, sử dụng lệnh chờ, tuyệt đối đặt SL, giữ khối lượng không đổi. Kết quả: không còn cảm xúc vui buồn khi hit SL/TP, tránh được cháy tài khoản, tài khoản tăng trưởng chậm nhưng ổn định (8%, 4%…). Không còn quan tâm lời lỗ, quên luôn thị trường, sống bình thản.

Các phương pháp Trade chắc chắn chết!

Phương pháp 1: Ăn ít chết nhiều
- Đặc điểm: Cắt lãi non, nuôi lỗ dài. Sợ mất lãi nên cắt lãi ít, sợ thua lỗ nên không cắt lỗ.
- Lời khuyên: Giao dịch tại điểm cản/hỗ trợ, chỉ chấp nhận cutloss 3–5 giá, lãi thì phải 7–10 giá mới cắt. Giao dịch khối lượng nhỏ để ổn định tâm lý.
Phương pháp 2: Lệnh đối xứng, đan xen
- Đặc điểm: Buy/Sell lẫn lộn khi hoang mang, tự tạo “cái lưới” khiến lỗ chồng chất (từ lỗ 1 thành lỗ 3).
- Lời khuyên: Đơn giản, buy là buy, sell là sell. Đừng nghĩ mình thuộc trường phái “Hiểu hết”.
Phương pháp 3: Cắt bừa
- Đặc điểm: Trade mù quáng, thấy lãi đủ thì cắt, thấy thua đủ thì cắt. Dẫn đến cắt lãi ít, cắt lỗ nhiều.
- Lời khuyên: Cần biết điểm nào nên cắt lãi (chỗ nó không vượt qua được) và điểm nào nên cắt lỗ (chỗ nếu vượt qua nó sẽ đi xa).
Phương pháp Trade nâng cao: CHÁY
- Bí quyết: KHÔNG CẮT LỖ. Xác suất cháy tài khoản 100% cho mọi số vốn.
- Lời khuyên: Học cách cắt lỗ, để tiền ít trong tài khoản, có lãi rút ra dần, chia tiền ra nhiều tài khoản.

Chia sẻ kinh nghiệm giao dịch Vàng và Forex

QUẢN LÝ VỐN là yếu tố sống còn. Chiến thắng ban đầu có thể dẫn đến tự mãn và tâm lý sai lầm. Kinh nghiệm cho thấy thắng nhiều hơn thua nhưng vẫn “ra đường ở” do thiếu QLV. QLV giống như phanh xe, giúp tồn tại.
TÂM LÝ TRONG TRADING: Nỗi sợ hãi (sợ thua lỗ, sợ mất lãi, chốt non) lớn hơn tham vọng (chỉ muốn lời, không chấp nhận lỗ, bỏ qua SL). Điều này khiến trader không tuân thủ hệ thống. Thị trường sòng phẳng, nhưng trader thiếu kỷ luật sẽ thất bại.
Đòn bẩy (LEVERAGE):
- Lợi điểm: Cho phép Trader kiếm tiền nhiều hơn, sử dụng số tiền nhỏ để kiếm lợi nhuận lớn, cảnh báo Trader phải trade cẩn thận, nếu có kế hoạch phù hợp sẽ thành công.
- Bất lợi: Khiến Trader thua nhiều hơn số tiền đầu tư, mất cả gia tài, lạm dụng thiếu tính toán.
Tâm lý là vấn đề lớn nhất, cần tính toán để trả lời cho mình liệu 20% lợi nhuận/tháng có thực tế.

Các cách chết của Trader

Cái chết trên đỉnh vinh quang: Đánh đúng trend, tất tay gần đỉnh, rơi ngay xuống vực.
Cái chết dưới vực sâu: Dò đáy ngược trend, bình quân giá, từ từ trôi xuống địa ngục.
Cái chết giữa dòng thác: Đánh ngược trend, kẹp, cutloss, lại đánh ngược chiều, mệt mỏi và chết.
Chết do PTKT: Quá tự tin vào tuyệt chiêu (mô hình, Doji, Elliotte…), dùng quá nhiều chỉ báo, nhũn não, bị kẹp.
Chết do PTCB: Quá tự tin vào tin mật, đánh thẳng tay khi thị trường phản ứng ngược, không biết theo tin nào.
Chết do hóng hớt: Nghe lời các “cao thủ” (thường đầy sẹo), thiếu kiến thức tự thân, chết chắc.

13 Nguyên tắc không bao giờ được quên

Đầu tư là khó khăn, đầu tư thật khó hơn lúc mới tập đầu tư ảo.
Bắt đầu với số tiền mà bạn có thể hoàn toàn có đủ khả năng để mất.
Không có 1 bí quyết bách chiến bách thắng nào cả. Không có một hệ thống nào đảm bảo 100% là chiến thắng.
Thị trường không quan tâm tới ý kiến của bạn. Thị trường luôn luôn đúng.
Đừng cho là Đỉnh hay Đáy.
Đừng cho là một cổ phiếu là giá rẻ chỉ vì nó đã giảm 50% trong vài tháng qua.
Không được nản lòng với thiệt hại. Tổn thất là là một phần tất yếu của cuộc chơi. Hãy nghiền ngẫm nó và học hỏi từ những thất bại đó.
Không được mua trung bình giá xuống. Đó là cách tốt nhất để loại bạn ra khỏi cuộc chơi.
Mỗi ngày là một cơ hội hoàn toàn mới. Mỗi lần giao dịch là một cơ hội hoàn toàn mới. Đừng để các lần giao dịch cũ ảnh hưởng tới cái mới.
Tự chịu trách nhiệm cho hành động của mình. Bạn sẽ không thể thành công nếu không tự nhận trách nhiệm về mình.
Chú ý đến những rủi ro và thành quả trong các giao dịch.
Nghiệp dư thường nghĩ về các thành quả, còn chuyên nghiệp thì thường nghĩ về các rủi ro.
Dừng lỗ, dừng lỗ và dừng lỗ.

Mười điều răn (bổ sung)

Không ai đặt lợi ích của bạn lên hàng đầu: Cảnh giác với tư vấn, máy trading rởm. Không có bữa ăn nào là miễn phí.
Không nên cố dự đoán tương lai: Chuẩn bị biện pháp giải quyết vấn đề hơn là dự đoán. Thị trường luôn bất ngờ.
Tiết kiệm quan trọng hơn đầu tư: Tích lũy vốn để có thể đầu tư lớn, tránh tâm lý cờ bạc.
Bớt đọc tin tức hàng ngày: Tập trung vào sách và bài viết giá trị, hạn chế tin vô thưởng vô phạt.
Trí tuệ cảm xúc quan trọng hơn bằng cấp: Kỹ năng mềm, logic đơn giản đôi khi hiệu quả hơn kiến thức chuyên môn.
Thảo luận về cách đầu tư của bạn: Với bạn bè, chuyên gia, nhóm đầu tư để học hỏi và tránh quyết định cảm tính.
Hầu hết các vấn đề nghiêm trọng trong tài chính đều đến từ nợ: Nợ quá cao dẫn đến phá sản (ví dụ: Hy Lạp, Lemon Brother, Vinashin).
Hãy quên kết quả bạn đã đạt được trong quá khứ đi: Thị trường thay đổi liên tục, kinh nghiệm cũ có thể lỗi thời.
Không bao giờ tồn tại một sự hoàn hảo trong đầu tư: Luôn rủi ro. Đa dạng hóa đầu tư để phân tán rủi ro và giảm thiệt hại.
Hãy ra quyết định đầu tư khi đang ở một mình nhưng quyết định cắt lỗ thì nên tham khảo nhiều người.

Đầu tư giá trị - Greg Morris Style

Sử dụng PTKT để xác định điểm ra vào nhằm gia tăng số lượng cổ phiếu tốt (ví dụ: mua 1 triệu CP, giá lên bán ra, giá xuống mua lại được 2-3 triệu CP).

Chiến thuật nằm vùng: Chọn CP tốt (khó phá sản, có game), tích lũy, chờ đội khác đẩy lên đạt lợi nhuận gấp đôi LSNH kỳ hạn 1 năm thì xả.
Chiến thuật gửi TK CP: Chọn CP tốt (cơ bản ổn, cổ tức cao, thị giá không quá 3x), mua tích lũy hàng tháng để thắng lãi suất NH.

Dự báo hay phản ứng?

Đầu tư dựa trên dự báo thường là một chiến lược không hiệu quả. Quy tắc mua-bán là “phản ứng” (reaction) với biến động của thị trường, chứ không phải là dự báo. Tức là trước khi mua cổ phiếu, NĐT phải đặt ra những kịch bản giả định về biến động giá cổ phiếu và sửa sai ngay khi kịch bản mong muốn không diễn ra như mong đợi.

Các phương pháp làm giá được đơn giản hóa

Bước 1: Chọn cổ phiếu: Đạt yêu cầu về giá thấp (1x-4x), có thông tin tốt hỗ trợ, khối lượng giao dịch hàng ngày không quá cao (~300k/ngày), số lượng niêm yết không quá nhiều, ít chia tách.
Bước 2: Thỏa thuận: Với HĐQT (cung cấp thông tin khi đội lái yêu cầu, không xả CP), cá mập (thỏa thuận giá bán có lợi), NĐT VIP (phối hợp đẩy giá).
Bước 3: Bắt đầu trận chiến:
- Đè giá xuống: Sử dụng CP được chuyển nhượng để bán ra, dìm giá xuống thấp hoặc gom mua rồi đè.
- Dìm giá CP: Cho CP đi ngang lình xình trong khu vực nhất định, thao túng các mức giá cận nhau để gom đủ hàng.
- Đẩy giá lên: Tung tin tốt, đặt mua CP lô lớn giá cao liên tục để đẩy giá lên trần, tạo dư mua trần ảo.
- Xả hàng: Rải dần CP ra để xả cho những người mua trần, hủy lệnh và bán tràn lan bất chấp giá.
Bước 4: Đếm tiền: Đẩy hết CP ra thị trường và ngồi đếm tiền kiếm được. Lợi nhuận thường là cổ phiếu chứ không phải tiền mặt.

Lập Kế Hoạch Giao Dịch Và Giao Dịch Theo Kế Hoạch

Kế hoạch giao dịch là “kinh thánh” của bạn, giúp định hướng và tuân thủ.

Tại sao phải có?
- Lý do 1: Giúp bạn đúng hướng, kiên định với mục tiêu.
- Lý do 2: Là một kế hoạch kinh doanh thành công (như Walmart, McDonalds).
Kế hoạch giao dịch cần có gì?
1. Hệ thống giao dịch (trading system): Đã kiểm tra kỹ (backtest, demo), bao gồm khung thời gian, điều kiện mở/đóng, mức độ mạo hiểm, cặp tiền, lot size.
2. Thủ tục giao dịch: Xác định khi nào phân tích, theo dõi và đánh giá giao dịch.
3. Suy nghĩ của bạn: Mô tả phạm vi suy nghĩ khi giao dịch (nhìn vào đồ thị, không để cảm giác chi phối, không cố “gỡ gạc”, rút kinh nghiệm).
4. Các khuyết điểm của bạn: Tự nhận diện và khắc phục (cay cú, chốt non, không tuân thủ system/QLV).
5. Mục tiêu của bạn: Thực tế (không phải “kiếm thật nhiều tiền”), tập tính kỷ luật, tự tin.
6. Nhật ký giao dịch: Ghi lại giao dịch, lý do, để đánh giá và tiến bộ.

Ba nhân tố để thành công trong đầu tư

Sự thờ ơ: Hoàn toàn tách biệt cảm xúc khỏi giao dịch, không ám ảnh với ý nghĩ phải thành công. Giữ bình tĩnh, không quá quan tâm đến phi vụ.
Sự bền bỉ: Sẵn sàng quay lại sàn đấu sau thất bại liên tiếp, không bỏ cuộc.
Đầu óc thực tế: Tránh kỳ vọng phi thực tế, tập trung vào “cá nhỏ chắc chắn” thay vì “cá mập khổng lồ” không chắc chắn.

Phân loại NDT chứng khoán (7 giai đoạn)

Loại 1: NDT học chơi: Mới tham gia, thử nghiệm, không ảnh hưởng kinh tế. (Không bệnh tật)
Loại 2: Chớm say: Quan sát bảng điện, tìm hiểu PTKT/PTCB, nếm trải thất bại nhỏ, vẫn lạc quan. (Miễn dịch)
Loại 3: Hơi say: Nghiên cứu sâu, có chính kiến, bắt đầu cay cú, huy động vốn gia đình, coi CK làm giàu, phá hoại tài chính. (Đã bệnh, nhưng mức độ khỏi cao)
Loại 4: Choáng: Nghiện bảng điện, chém gió, quyết ăn thua, huy động mọi nguồn vốn, tàn phá kinh tế gia đình. (Bệnh phát tác, cần chữa trị gấp)
Loại 5: Thề sống chết: Theo dõi TT hàng giờ, tìm tin nóng, vay mượn, full margin, hy vọng gỡ, thua tha khá nhiều. (Bắt đầu hết thuốc cứu)
Loại 6: Cầm dao: Chán nản, nói về quá khứ, còn vốn nhỏ nhoi, luôn full margin. (Khỏi cần chữa trị, trời sinh voi tất trời sinh cỏ)
Loại 7: Chí Phèo: Chán nản, thiếu sức chiến đấu, chửi bới công ty, UB, tất cả, cháy túi, ăn bám, không tin CK nữa. (Khỏi cần cứu, tự khỏi bệnh khi về già)

Đầu tư thuận xu thế hay nghịch xu thế

3 nguyên nhân gây lỗ chính: Nhầm về xu hướng thị trường (trend), nhầm về thời gian mua-bán (timing), nhầm về thông tin.
Theo xu hướng thị trường: Mục đích của nhà đầu tư là tăng lợi nhuận, không phải là nắm giữ cổ phiếu dài hạn. Phải theo xu hướng thị trường để tồn tại.
Đầu tư nghịch xu thế: Hành động nhà đầu tư mua khi xu hướng giá cổ phiếu đang giảm và bán ra khi giá đang tăng. Đây là hành động nguy hiểm nhất vì đi ngược trend.
Đầu tư thuận xu thế: Đi theo xu thế của trend (mua khi giá tăng, bán khi giá giảm). Đây là cách nghĩ cơ bản của Phân tích kỹ thuật (phân tích trend, cycle, cung cầu, pattern).

Tổng kết kinh nghiệm cá nhân (35 điểm nổi bật)

Khi thị trường giảm không mạnh, thanh khoản thấp lúc 11h (cuối phiên sáng) chưa có dấu hiệu phục hồi -> Xả mạnh vào phiên chiều.
Khi giá CP vẫn lên song thanh khoản thấp dần -> Chuẩn bị đảo chiều tương lai gần.
Khi thị trường ngày 1 giảm, thanh khoản thấp dần -> Thị trường tạo đáy ngắn hạn.
Khi thị trường tăng nhờ các mã VN30, hầu hết các mã giảm -> Bong bóng có thể vỡ bất kỳ lúc nào.
Một đợt sóng tương đối dài phải bắt đầu bằng mã đầu cơ, penny.
Đối với mã đầu cơ cao thì trước khi có tin xấu, thường nhà cái đẩy lên cực cao, và ngược lại, khi sắp có tin tốt, nhà cái dìm nó xuống cực sâu, rồi đẩy lên từ từ…
Tiết cung: Hiện tượng giá giảm nhiều phiên liên tiếp đến một lúc nào đó thanh khoản thấp đi trông thấy do NDT quyết không bán giá rẻ.
- Tiết cung để gom hàng trong điều kiện chặn trên không lớn -> Tăng vào cuối phiên.
- Tiết cung để xả hàng trong điều kiện chặn trên cực lớn -> Xả rất mạnh cuối phiên.
Đè hàng: Hiện tượng trong khi hầu hết các mã từ vàng đến xanh, một số mã lớn đột ngột giảm điểm nhằm bứt chỉ số nhằm mục tiêu gom hàng.
Trước kỳ nghỉ lễ (trừ Tết ND), nhà đầu tư thường không giao dịch vì sợ rủi ro và margin. Đầu phiên sau nghỉ lễ thường tăng, song thời gian thường không kéo dài quá 3 ngày.
Chuyên gia ở cty CK mục tiêu của họ là khối lượng khớp lệnh chứ không phải là khuyên NDT.
Khi mình đang có cổ phiếu, nếu gặp tin xấu tác động đến toàn thị trường dù lỗ cũng phải tống hàng đi để rồi mua lại giá rẻ hơn. Thà mang tiếng bầy đàn còn hơn “Anh hùng lỗ vốn”.
Một năm có 4 quý, theo đó, chúng ta sẽ có 4 đợt BCTC. Nên chọn doanh nghiệp penny có truyền thống làm ăn được hoặc Kết quả lũy kế tốt để ôm -> Thành công hơn cả 1 năm bạn gửi TK…
Biến rủi ro thành cơ hội: Đối với CP tốt (SHB, BIC, SCR,…) nếu lỡ tay ôm phải đỉnh ngắn hạn không nên cắt lỗ vĩnh viễn. Hãy bán đi rồi chuộc lại với giá rẻ hơn. Làm đi làm lại sao cho quay càng nhiều vòng càng tốt.
Các cổ phiếu kiểu như VNM nên ôm vào thời điểm cổ đông sau ngày giao dịch không hưởng quyền nhận cổ tức.
Trong một phiên giao dịch đối với cổ phiếu lên một giá nhất định, nếu không lên được nữa, cộng với thanh khoản đột ngột giảm kể từ khi lập được giá đó, thì cũng là lúc chuẩn bị có một đợt xả hàng mạnh.
Hạn chế sử dụng margin. Chỉ nên sử dụng Margin trong trường hợp mua bán trong phiên, sóng to đầu cơ và rút ra thật nhanh khi có tín hiệu đảo chiều.
Lý thuyết cơ bản CK ai cũng biết là “Mua khi bắt đầu tăng, bán khi bắt đầu giảm”. Song theo tôi, cái này đúng nhưng chưa đủ, mua khi thanh khoản, giá bắt đầu tăng, bán khi giá tăng nhẹ và thanh khoản giảm dần.
CP đầu cơ tăng trần hoặc cận trần 2 phiên liên tiếp, đó là lúc bạn nên bán đi ở phiên thứ 3 theo công thức TC - 1% <= x <= TC + 1%.
Kỹ thuật gom hàng: Khi một CP đến vùng giá hấp, bạn nên gom từ từ: Giá càng giảm, gom nhiều hơn.
Chờ đợi cũng là đầu tư.
NDT nhỏ có một lợi thế là khi có CP muốn bán lúc nào thì bán, còn cá to mua bán phải theo hội.
Khi đầu tư TC nói chung, mình nên chia ra thành các gói nhỏ cho vàng, CK, đô. Không nên lấn sân nhau.
Phiên sau khi nghỉ lễ:
- Đầu giờ bao giờ cũng tăng.
- Nếu đến nửa phiên thanh khoản không cao (không có người ủng hộ) -> Chiều chắc chắn sập sàn.
- Nếu đến nửa phiên thanh khoản cao (có người ủng hộ) -> Đà tăng sẽ duy trì đến phiên tiếp theo.
Điểm nảy: Điểm mà tại một thời điểm trong ngắn hạn chỉ cần chạm vào điểm dó, cổ phiếu bật lên rất mạnh. Tuy nhiên, nếu điểm này bị test nhiều lần, cổ phiếu có khả năng xuống đáy thấp hơn và trở thành kháng cự.
Đỡ giá: Khi CP đang có xu thế giảm thêm, một khối lượng đặt mua lớn xuất hiện nhằm không cho giá giảm thêm đặc biệt là 15 phút cuối phiên.
Khi giá CP mỗi ngày một giảm, đến một lúc nào đó, bạn cảm thấy chán nản đến tột cùng thì lúc đó, bạn không nên bán ra để đổi CP khác vì nếu bạn hành động như vậy bạn sẽ mất hàng cơ bản tốt.
Một kinh nghiệm hơi duy tâm chút là tôi thấy hôm nào thời tiết xấu ở HN thì phiên đó không giảm cho là may, còn hôm nào trời nắng thật to thì hầu như là tăng, giảm thì rất ít thôi.
Tây lông mà mua ròng CP nhiều phiên liên tục thì đừng có chơi khôn bán cao mua thấp…
Chăm chỉ là tốt song đừng để mình thành nô lệ của của chứng khoán. Hãy chia thời gian làm việc ra.
Thông tin vốn không có tính chất tốt xấu. Nó đơn giản là cái cớ để biện minh cho diễn biến của thị trường.
Khi thị trường đi ngang và thanh khoản thấp trong một thời gian dài là lúc TT đang tạo đáy. Đây là cơ hội tuyệt vời để gom hàng.
Khi thị trường bất ngờ giảm mạnh, người ta thường lấy một vài mã đứng ra chịu trách nhiệm. Thì cũng chỉ có các mã này mới đủ khả năng cứu được thị trường.
Họp QH thường có tin đồn xấu. Song nếu khi họp xong, tin đó không xảy ra, thị trường sẽ có sóng ngắn hạn.
Trong bóng đá có câu: “Tấn công nhiều mà không ghi được bàn thắng thì sẽ bị thủng lưới”. CK cũng vậy, nếu nhiều lần chinh phục kháng cự “Tâm lý” không thành công, chắc chắn sẽ bị trả giá rất đắt…
Với các nhà đầu cơ, người chiến thắng cuối cùng là người ăn non.

Những điều (ngay cả) Harvard cũng không dạy bạn

Cách thức khai tâm - Thay đổi những suy nghĩ theo lối mòn: Tiền của Nhà nước, mạng của chúng mày.
Hành xử chuyên nghiệp - Chỉ tập trung vào công việc mà bạn được huấn luyện: Chúng tôi là cướp chứ không phải những kẻ hiếp dâm.
Kinh nghiệm - Ngày nay thì kinh nghiệm quan trọng hơn giấy tờ, sách vở: Đợi TV sẽ nói chúng ta cướp được bao nhiêu.
Bơi theo dòng nước - Chuyển đổi những tình huống bất lợi trở thành thuận lợi: Đem 5 triệu biển thủ vào số bị cướp.
Hãy loại bỏ những điều khó chịu - Hạnh phúc là điều quan trọng nhất: Tuyệt vời nếu cứ mỗi tháng lại có một vụ cướp.
Kiến thức thì giá trị như vàng: Học hành, có bằng cấp thì cướp tiền siêu đẳng hơn.
KẾT LUẬN: Chân lý chỉ mang tính tương đối. Quan trọng nhất là thái độ tích cực đối với cuộc sống.

10 sai lầm thường gặp của các nhà đầu tư

Bán nhầm cổ phiếu: Bán tháo cổ phiếu được giá để chốt lời, giữ cổ phiếu giá thấp chờ thời cơ. Thường phản tác dụng.
Không chú ý đến chi phí khi tham gia quỹ tương hỗ: Hơn 80% quỹ kém hiệu quả do chi phí tăng nhanh hơn lợi nhuận.
Giao dịch quá nhiều: Những người thường xuyên giao dịch chỉ thu lời 11.4% so với trung bình thị trường 17.9%.
Mua cổ phiếu của công ty mình một cách mù quáng: “Thiên vị gia đình”, vi phạm quy tắc đa dạng hóa danh mục, đặc biệt nguy hiểm với nhân viên.
Tâm lý bầy đàn: Theo sau người khác mua tài sản “hot”, gây khủng hoảng tài chính. Cần đa dạng hóa.
Phụ thuộc vào những lời khuyên trên phương tiện thông tin: Phản ứng thái quá với tin tốt/xấu, dễ dẫn đến sai lầm.
Đưa ra quyết định vội vàng để tránh thuế: Giao dịch “điên cuồng” cuối năm để điều chỉnh danh mục, thường bỏ lỡ cơ hội.
Quá tự tin khi đầu tư: Ném tất cả tiền vào kinh doanh hoặc quỹ hứa hẹn lợi nhuận cao. Đàn ông quá tự tin thường có kết quả tệ hơn phụ nữ.
Đặt danh mục đầu tư của bạn vào nhầm đối tượng: Chọn nhầm nhà tư vấn. Nên tìm chuyên gia lên kế hoạch tài chính được trả công theo giờ.
Cố gắng đánh bại thị trường: NĐT cá nhân nên đầu tư theo xu hướng dài hạn và mua cổ phiếu của các quỹ thụ động với chi phí rẻ.

LOẠT BÀI NÓI VỀ NHỮNG SAI LẦM CHẾT NGƯỜI CỦA NHÀ ĐẦU TƯ (Lời tự sự của một cán bộ hưu trí)

Trải nghiệm của một nhà đầu tư hưu trí với 100 triệu, lỗ 25% sau khi mua gần đỉnh VNI 1.170.

1. Không có phương pháp đầu tư (đầu cơ) rõ ràng

Sai lầm: Suy nghĩ đơn giản “mua thấp bán cao” nhưng không hiểu “thấp”, mua CP rẻ mà nghĩ an toàn hơn. Hiểu sai câu nói của W.B về mức chịu đựng thua lỗ.
Phương pháp CAN SLIM của William J.O’neil: C (Current Quarterly Earning), A (Annual Earnings Increases), N (New Products, New Management, New Highs), S (Supply and Demand - bluechips), L (Leader - đầu ngành), I (Institutional Sponsorship - bảo trợ tổ chức), M (Market Direction - xu hướng thị trường).
Đặc điểm chung của nhà đầu cơ lớn: Cắt giảm thua lỗ, ngừng giao dịch khi không rõ xu hướng, chỉ mua khi đạt đỉnh mới, mua trung bình tăng, giữ cổ phiếu tăng, bán cổ phiếu giảm. Làm ngược với đám đông.

2. Hoang mang, dao động tìm mọi cách gỡ gạc ngay

Sai lầm: Sau khi lỗ 25%, chỉ nghĩ cách gỡ lại ngay, tìm tin an ủi, tham khảo nhiều lời khuyên hỗn loạn.
Lời khuyên: Bình tĩnh xem xét mọi khía cạnh của việc thua lỗ.

3. Giữ chặt cổ phiếu, kiên quyết không bán để chờ giá tăng trở lại

Sai lầm: Dựa vào quá khứ, lời nói W.B sai, nền kinh tế tốt. Coi như CP không tồn tại.
Rủi ro: CP vẫn giảm, chôn vốn, mất cơ hội.

4. Tiếp tục giữ chặt cổ phiếu của các công ty đang làm ăn thua lỗ

Sai lầm: Do cảm tính, nhận thức chậm. Không hiểu rằng CP công ty thua lỗ ẩn chứa rủi ro đầu cơ cao nhất.
Lời khuyên: Bán ngay lập tức.

5. Tiếp tục giữ chặt cổ phiếu của các công ty mà khả năng rất thấp trong việc phục hồi lại và vượt qua giá vốn đã mua vào

Sai lầm: Mệt mỏi và vô vọng, nhiều CP không thể vượt qua giá vốn dù có cơn sốt mới.

6. Tiếp tục giữ chặt cổ phiếu của công ty bị rơi vào tầm ngắm của bầy thú điện tử (thâu tóm, xẻ thịt)

Sai lầm: Nếu công ty bị thâu tóm và “xẻ thịt”, khoản lỗ sẽ “một đi không trở lại”.
Lời khuyên: Bán ngay lập tức nếu CP rơi vào 1 trong 3 trường hợp trên.

7. Không xác định nổi xu hướng thị trường hiện tại

Sai lầm: Mua-bán theo cảm tính, nghĩ TT lên mãi/xuống mãi. “Chen lấn” (trend) quan trọng.
Lời khuyên: Dùng công cụ như MACD để có cái nhìn ổn định trung hạn, biết phân biệt giai đoạn đầu/cuối tăng trưởng/điều chỉnh. Chấp nhận không tranh mua đáy/bán đỉnh.

8. Bảo toàn vốn hay mua mua bán bán gỡ lại?

Lời khuyên: Cắt giảm thua lỗ và ngừng giao dịch khi xu hướng chưa rõ ràng là đúng (như các nhà đầu cơ lớn).

9. Bán tiếp thu tiền về và nỗi niềm đau đáu mong muốn quay lại thị trường sớm

Sai lầm: Dễ rơi vào bẫy “hồi phục bất thành” (những nỗ lực hồi phục yếu ớt khi lực cầu cạn) vì tâm lý muốn gỡ lỗ nhanh. Dân đầu cơ nhỏ ôm toàn CP, ít tiền; định chế lớn nắm vốn, mua lại chậm rãi.
Lời khuyên: Cần kiên nhẫn, quên khoản lỗ, chờ thị trường phục hồi hẳn.

10. Giữ nguyên tiền thu được từ việc stop loss và giữ nguyên cổ phiếu có thể phạm sai lầm gì?

Sai lầm: Bluechip cũng phân hóa thành 3 loại (lên xuống theo TT, chống chịu giảm, giảm mạnh). Cần tái cơ cấu.

11. Chưa nắm vững nguyên tắc tái cơ cấu mà đã mua mua - bán bán

Lời khuyên: Nghiên cứu quá khứ để phân biệt BCs nào giảm ít/nhiều, hồi phục nhanh/chậm. “BCs nào giảm ít nhất trong đợt suy giảm thì sẽ phục hồi nhanh nhất khi thị trường hồi phục”. Tái cơ cấu danh mục dựa trên sự vận dụng xu thế thị trường cấp 2.

12. Ơ rê ka - nhảy sóng: có sai lầm không nhỉ?

Sai lầm: Nhảy sóng vui hơn nhưng rất dễ sai nếu không hiểu rõ. Dễ bị kẹp chân, lỗ vốn.

13. Ai là người nhảy sóng? Và tôi - một người hưu trí có thể nhảy được không?

Xu thế 3 cấp của thị trường:
- Cấp 1 (dài hạn): Tăng trưởng (đỉnh sau cao hơn đỉnh trước, đáy sau cao hơn đáy trước) hoặc suy thoái (đỉnh hồi phục sau thấp hơn, đáy suy giảm sau thấp hơn). NĐT dài hạn: mua khi tích lũy, bán khi đỉnh rất cao.
- Cấp 2 (trung hạn): Điều chỉnh giảm (trong xu thế tăng) hoặc hồi phục tăng (trong xu thế suy thoái). Kéo dài vài tháng đến dưới một năm (thị trường phát triển ổn định), vài tuần đến vài tháng (thị trường mới). Là cơ hội gia tăng lợi nhuận.
- Cấp 3 (ngắn hạn): Biến động nhỏ, thường dưới 9 phiên, biên độ hẹp. Dành cho chuyên nghiệp, giỏi TA.

14. Không phải cổ phiếu nào cũng nhảy sóng được

Nên tránh: Cổ phiếu giữ nhịp, thanh khoản kém, có rủi ro ngành cao.

15. Tâm lý ngày nào cũng nhảy (ngày nào cũng nhăm nhe mua mua - bán bán)

Sai lầm: Thiếu kiên nhẫn. Chỉ nên nhảy sóng khi xuất hiện tín hiệu rõ ràng.

16. Nhảy bị kẹp chân - chấp nhận chuyển thành nắm giữ lâu dài

Sai lầm: Nhảy sóng là biện pháp tình thế, không phải đầu tư lâu dài. Dễ bị kẹt lại và mua bình quân giá giảm (sai lầm).

17. Nhảy theo kiểu khôn lỏi - một nét đặc trưng rất riêng của người Việt chúng ta

Sai lầm: Đặt mua giá sàn hoặc trên sàn một chút, hôm sau bán ra. Dễ dẫn đến bán quách CP rồi mua lại sau còn hay hơn.

18. Xác định mức giá đáy hỗ trợ và mức cản trên một cách quá thô sơ và đơn giản

Sai lầm: Dễ bị giá phá vỡ, mất sạch lợi nhuận. Cần xem xét yếu tố thời gian, khuôn mẫu phức tạp trước đó và dự đoán tiếp theo.

19. Khuôn mẫu ngọn đồi cao

Đặc điểm: Tăng giá mạnh từ 50-150% trong thời gian ngắn (1-2 tháng). Thường xảy ra khi thị trường tăng trưởng mạnh.
Hành động: Đánh giá kỳ đầu/cuối của quá trình tăng để quyết định vào/ra.

20. Khuôn mẫu vai - đầu - vai

Đặc điểm: Dấu hiệu quan trọng cho thấy xu thế thị trường đã chuyển từ tăng sang giảm.
Lời khuyên: Chớ nên mua hay nhảy sóng khi bờ vai bên phải chưa hình thành. Cần bán ngay khi giá xuống dưới vòng cổ (neckline).

21. Khuôn mẫu cờ chữ nhật

Đặc điểm: Mô hình tiếp tục của xu thế ngắn hạn. Giá dao động với ngưỡng hỗ trợ và cản trên dễ nhận thấy.
Lời khuyên: Cờ chữ nhật cận đáy an toàn hơn cận đỉnh. Cần chú ý độ dài của cờ, xu thế trước/sau. Tránh lòng tham.

22. Khuôn mẫu cờ đuôi nheo

Đặc điểm: Rất phổ biến nhưng khó xử lý, đòi hỏi nhiều thông tin và công cụ hỗ trợ.
Lời khuyên: Người mới nên tránh xa khuôn mẫu này.

23. Khuôn mẫu cái nêm hướng xuống (Falling Wedge)

Đặc điểm: Khuynh hướng chỉ báo giá sẽ tăng, đỉnh và đáy dần hội tụ. Giá vượt đường kênh trên là dấu hiệu đảo chiều.
Lời khuyên: Cân nhắc khi thị trường đi xuống (chờ T+3), nên chớp lấy khi thị trường đi lên (mua ngay khi giá vượt kênh trên).

24. Các khuôn mẫu khác

Lời khuyên: Đọc thật kỹ, chưa hiểu thấu đáo thì đừng sử dụng. Chỉ sử dụng 3 khuôn mẫu ngọn đồi cao, cờ chữ nhật, cái nêm hướng xuống cho đầu cơ ngắn hạn.

25. Mua bình quân giá giảm

Sai lầm: Mất chi phí cơ hội nếu thị trường điều chỉnh sâu, cái chết cầm chắc nếu suy thoái thật sự.
Lời khuyên: Dừng lại (stop loss) thay vì tiếp tục lao xuống. Không mua trung bình giá xuống.

26. Các định chế tài chính hành động khác biệt đôi chút so với nhà đầu tư cá nhân do quy mô vốn quá lớn

Hành động: Họ stop trước khi loss (bán ra khi giá nóng), mua lại chậm rãi để lập danh mục khi giá giảm. Họ không tranh mua khi giá giảm mạnh.

27. Quan điểm về lỗ - lãi của các định chế tài chính

Đánh giá: Chỉ đánh giá sau khi kết thúc năm tài chính, dựa trên kế hoạch và năng lực CEO (vượt/hạn chế thua kém thị trường).
Ví dụ Warren Buffett: Bảo toàn vốn trong khủng hoảng, mua lại giá rẻ, nhân tài sản lên nhiều lần nhờ quy mô vốn lớn khi được thị trường tin tưởng.

28. Tại sao các định chế tài chính bắt đầu mua vào khi giá giảm - sao không chờ thật giảm hãy mua?

Lý do: Họ đã bán ra trước đó, giờ mua lại để lập danh mục. Nguồn vốn lớn, mua chậm rãi. Không tranh mua.

30. Xác định đáy của thị trường dựa vào sự hỗ trợ của Nhà nước

Sai lầm: Tư duy cảm tính, thường dẫn đến thua lỗ vì kỳ vọng vào sự can thiệp.

31. Nỗi ám ảnh phải xác định được đáy của thị trường

Sai lầm: Dễ mua vào quá sớm và tiếp tục thua lỗ. “Giá cổ phiếu ở Mức VNI 480 bên mũi tên đỏ và VNI 480 bên mũi tên xanh hầu như bằng nhau. Nếu bác chọn mua vào lúc VNI 480 bên mũi tên đỏ, bác sẽ có những quãng thời gian kinh hoàng. Nếu bác chọn mua vào lúc VNI 480 bên mũi tên xanh, bác hoàn toàn thoải mái.”

32. Thị trường luôn vô lý hơn tưởng tượng

Nguyên tắc: Thị trường luôn vô lý hơn bạn tưởng tượng (đáy có thể sâu hơn, đỉnh có thể cao hơn). “Thị trường đi lên mua vào bên tay trái dốc cao, thị trường đi xuống mua vào bên tay phải vực thẳm.”

33. Lỗ ít không bán, lỗ nhiều quá không chịu nổi thì bán bằng được

Tâm lý: Khi vẫn còn nhiều người chịu lỗ thì thị trường vẫn chưa qua đáy.

34. Đừng sa vào để rồi trở thành nạn nhân của những đợt hồi phục giả tạo

Nguyên nhân: Do sự phân hóa tư duy của các NĐT (định chế ngừng mua, người nôn nóng ào vào, người bình quân giá, bottom fishing cân nhắc, lực lượng “tiết cung”). Dẫn đến TT lên nhưng KLGD thấp.

35. Dấu hiệu cho thấy thị trường đã phục hồi thật sự

Dấu hiệu: Thị trường tăng vài phiên liên tiếp, giá trị giao dịch lớn hơn và tăng ổn định, VNI cao hơn mức vài phiên trước > 10%, PTKT (MACD, SMA) thuận chiều tăng.

36. Hãy quan tâm tới chính số tiền trong tài khoản của mình

Lời khuyên: Đừng để chỉ số VNI hay giao dịch của các định chế lớn đánh lừa cảm giác. VNI giảm ít nhưng tài khoản PS có thể lỗ nặng. Định chế mua nhiều nhưng giá vẫn giảm vì họ mua để bù đắp danh mục.

37. Cần làm những gì trong lúc chờ đợi thị trường qua đáy

Chuẩn bị tinh thần: Lòng kiên nhẫn và sự kiềm chế. Kiên nhẫn quan sát và chờ đợi luôn tốt hơn nóng vội.
Chuẩn bị về vốn: Để dưới hình thức có khả năng chuyển đổi cao nhất (tiền mặt).
Chuẩn bị danh mục mua vào: Chọn bluechip với chỉ số cơ bản tốt, giảm giá ít nhất, thanh khoản cao, ngành hot. Chia tiền làm 6-7 phần để giải ngân dần.

38. Tinh thần thanh thản

Lời khuyên: Quay lại nhịp sống bình thường, đừng quá lo nghĩ về thua lỗ.

39. Không tự mình xây dựng cơ sở dữ liệu - một sai lầm cơ bản

Lời khuyên: Tự xây dựng CSDL (mã, số lượng CP, cổ tức, P/E, EPS, ROE, ROA…) để tự “đãi cát tìm vàng”, tăng sự tự tin.

40. Quan sát bức tranh toàn cảnh trước khi đi sâu vào chi tiết

Lời khuyên: Tránh mất thời gian vào chi tiết khi chưa có cái nhìn tổng thể.

41. Lúc nào cũng lo sợ người khác tranh mua mất lúc thị trường đi lên, dẫn tới cắm đầu vào tranh mua khi thị trường xuống

Sai lầm: Gây nên những cơn hồi phục giả tạo và sự hoài nghi khi thị trường đi lên thực sự.

42. Thị trường còn phục hồi giả tạo nhiều lần trước khi thật sự xác định được đáy.

43. Nên lựa chọn rõ ràng quan điểm trước khi tham gia thị trường chứng khoán

Quan điểm 1: Thời gian là yếu tố chính để tạo nên lợi nhuận (quỹ đầu tư).
Quan điểm 2: Dao động về giá sinh ra lợi nhuận (trader).

44. Những biểu hiện của thị trường trước đáy

Lời khuyên: Quan sát tương quan cung-cầu, giá trị giao dịch để nhận biết xu hướng (yếu, trung bình, khá mạnh, rất mạnh). Chỉ nên mua khi giá trị giao dịch tăng thật mạnh.

45. Trong thị trường chứng khoán - hiện tại thực ra đã là quá khứ

Lời khuyên: Cần liên tục điều chỉnh mốc thời gian để xem xét. Phân tích dựa trên MACD, SMA, BB, KLGD, MFI, MMT, RSI để có cái nhìn chính xác.

46. Chuẩn bị sẵn kịch bản đối phó cho 2 tình huống xảy ra: hồi phục thật sự và có retest

Lời khuyên: Xác định những cổ phiếu giảm ít nhất trong đợt suy giảm để mua vào, vì chúng sẽ phục hồi nhanh nhất.

47. Đáy thật chưa? Đỉnh thật chưa? Câu trả lời khi sử dụng PSAR (Parabolic SAR)

Đặc điểm: PSAR (đường màu xanh) là cái bóng của thị trường, xác định đỉnh/đáy quá khứ (100% chính xác), dự đoán tương lai (90% chính xác).

48. Bottom check và hiện tượng: phải nhanh tay hơn người khác

Tâm lý: Khi VNI đụng ngưỡng cản (vùng kẹp hàng), bà con bán ra, giá rớt. Tâm lý “phải ra tay nhanh hơn người khác” khiến NĐT mua trước đáy, bán trước đỉnh.

49. Đã đến lúc đi tìm cờ chữ nhật (xem lại mục 21)

Lời khuyên: Thống kê các CP dao động theo mẫu hình cờ chữ nhật, phân bổ tiền vào 4-5 CP tin tưởng. Cờ chữ nhật cận đáy an toàn hơn cận đỉnh.

50. Một số cổ phiếu nên cân nhắc khi thị trường đi ngang

Lời khuyên: Mua khi giá chạm đường kênh dưới và bán khi giá chạm đường kênh trên.

51. Thị trường đã có xu hướng đi lên - những lỗi cần tránh

Lỗi: Mua phải “cổ phiếu của những người chủ nhà mến khách”, nhảy sóng sai (bán trước mua sau).

52. Bán trước - mua lại sau: một lỗi rất buồn cười khi thị trường có xu hướng đi lên

Sai lầm: Khi thị trường lên, đoán giảm để bán trước, nhưng giá tiếp tục tăng, dẫn đến thiệt hại và tâm lý tiếc nuối.
Lời khuyên: Tuyệt đối không bán trước - mua sau khi thị trường có xu hướng lên. Chỉ mua trước - bán sau.

53. Cổ phiếu của những người chủ nhà mến khách

Đặc điểm: Dao động trong khoảng hẹp (<5-7%), ổn định, khó kiếm lời lớn. Là những CP có lớp cổ đông chủ chốt hài lòng với biến động giá cố định, chỉ cần NĐT khác “để lại một khoản phí”.

54. Mua cổ phiếu tốt, ở mức giá hợp lý, đầu tư lâu dài, nhưng cần có kế hoạch để giảm dần giá vốn bình quân xuống

Lời khuyên: Chia vốn vào nhiều khoản đầu tư khác nhau và nhiều khoảng thời gian khác nhau để cân bằng cảm xúc và giảm rủi ro.

55. Lúc mọi người lạc quan nhất chính là lúc nên bình tĩnh nhất

Lời khuyên: Theo dõi PSAR, khi đường PSAR đuổi kịp và khả năng cắt qua đường giá rất lớn, đó là lúc nên bình tĩnh để đánh giá tình hình - rút khỏi thị trường hay tái cơ cấu danh mục.

56. Thắng cả cuộc chiến không có nghĩa là phải thắng mọi trận chiến

Lời khuyên: Nên giữ lại BCs và rút khỏi PS không tăng giá, PS vẫn đang tăng thì giữ lại nhưng nếu có xu hướng giảm thì cũng nên rút nốt.

57. Bull trap không phải là xấu nếu có những điểm tựa vững

Lời khuyên: Có thể tận dụng bull trap để trade với những BCs giảm giá mạnh, vì chúng có thể quay lại vùng tích lũy nhanh chóng.

58. Nên cân nhắc giữa rủi ro và lợi ích mang lại

Lời khuyên: Tránh tham gia vào cuộc đua của một số PS làm giá (lợi nhuận cao nhưng rủi ro rất lớn, dễ thua lỗ) mà thay vào đó tập trung vào BCs để thu lợi nhuận vững chắc.

59. Khi không thể tìm ra được cổ phiếu mà mua vào có thể sinh lời ngay, thì trong trường hợp thị trường đang suy giảm - giữ nguyên tiền mặt đã là có lời rồi

Lời khuyên: Sự kiên nhẫn chờ đợi khi thị trường giảm sẽ được đền đáp khi giá cổ phiếu rẻ hơn.

60. Thị trường đang cuộn mình lại như lò xo bị nén

Lời khuyên: Nên chuẩn bị sẵn sàng, đó là lúc phải chuẩn bị để xuất phát.

61. Mùa giải ngân của các định chế tài chính.

62. Bắt một con dao đang rơi

Lời khuyên: Không nên bắt khi nó rơi từ đỉnh của thị trường. Nhưng khi thị trường đến sát đáy, việc chọn lọc những con dao đang rơi để bắt lấy là một việc nên làm.

63. Không có tiền mặt dự phòng

Sai lầm: NĐT nhỏ thường mua full, chịu lỗ, hoặc nôn nóng mua lại khi có tiền. Dẫn đến thiếu tiền mặt khi cần.
Lời khuyên: Duy trì ngân sách tiền mặt 10-25% để:
- Thị trường đi xuống: Mai phục các cú hẫng - rebound của CP tốt để lướt sóng T+.
- Đợt bull trap: Tranh mua (kể cả trần) những CP có sẵn trong danh mục, bán ra T+.
- Thị trường đi lên: Mua trước - bán sau, không bán ngay mà tiếp tục nắm giữ.

64. Tâm lý phân vân khi stop loss

Sai lầm: Sợ biến lỗ ảo thành lỗ thật, sợ bán xong giá tăng lại. Có vô vàn lý do để không stop loss.
Lời khuyên: Stop loss giống như phanh xe, cần thành thục để tồn tại. Phải stop loss trong mọi trường hợp (TT xấu đi, đi ngang, đảo chiều) để bảo toàn vốn.

65. Những động thái nên tiến hành khi thị trường chao đảo mạnh

Nắm giữ chủ yếu là cổ phiếu:
- Thụ động: Nằm im (chỉ khi điều chỉnh nhẹ).
- Chủ động: Stop loss CP hạng B, giữ hạng A. Tiền mặt dùng để lướt sóng T+ (mạo hiểm), gửi tiết kiệm (an toàn), mua trái phiếu/chứng chỉ quỹ an toàn (nhiều định chế sử dụng).
Nắm giữ chủ yếu là tiền:
- Mạo hiểm: Lên kế hoạch giải ngân sao cho đủ sức theo thị trường tới đáy.
- An toàn: Gửi tiết kiệm - chờ thị trường hồi phục thật sự.
- Trung dung: Mua trái phiếu, chứng chỉ quỹ (BF1).

66. Nỗi ám ảnh về thua lỗ sẽ giết chết tinh thần của nhà đầu tư trước khi khoản thua lỗ thực sự giết chết cuộc sống của họ

Tâm lý: Khoảng thời gian giữa mua và bán có thể là hưng phấn hoặc đen tối. Cảm xúc thái quá luôn có hại.
Quy tắc: Không bỏ chung trứng vào một giỏ (chia vốn vào nhiều khoản đầu tư). Không dồn nén cảm xúc vào một thời điểm (chia vốn vào nhiều khoảng thời gian). Khi gieo trồng các khoản đầu tư dần dần, cây đầu tiên đã cho quả ngọt khi bạn gieo đến cây thứ 10.

67. Nhầm lẫn về khái niệm

Mua trung bình giảm: Mua dần CP khi giá giảm để làm giá vốn chung giảm. Chỉ áp dụng khi vốn không hạn chế, chu kỳ đầu tư dài hơn suy thoái, không stop loss.
Trade trong một down trend (không có nghiệp vụ bán khống): Mua-bán CP khi có cơ sở dự báo hồi phục ngắn hạn. Mỗi lần mua-bán là một thương vụ riêng biệt, có kế hoạch stop loss cụ thể.

68. Dò tìm luồng chảy của vốn

Đặc điểm: Dòng vốn chuyên nghiệp và thường trực luôn chảy qua các cổ phiếu có chung đặc điểm (sector). Có thể chảy lần lượt hoặc đồng thời.
Nhiệm vụ: Dò tìm dòng chảy của vốn để cơ cấu danh mục hoặc lướt sóng.
Câu hỏi: Thị trường có gì đặc biệt? CP nào có chung đặc điểm? Mức độ đột biến trên từng CP?
Về stop loss: Phân biệt loss do rủi ro (bình tĩnh stop hiệu quả) và loss do sai lầm (bình tĩnh stop ngay để rút kinh nghiệm).

69. Khi có thông tin tác động tới thị trường nói chung và cổ phiếu nói riêng

Lời khuyên: Đừng cố chứng minh nó sai/đúng theo lợi ích cá nhân. Nên đặt câu hỏi:
1. Nó có tác động không?
2. Tác động mức độ nào (tăng/giảm bao nhiêu)?
3. Tận dụng cơ hội để sinh lời hoặc giảm rủi ro như thế nào?

70. Tranh mua và lúc nào nên tranh mua

Thị trường đi lên: Không cần tranh mua, sẽ có phiên điều chỉnh. “Tranh mua” áp dụng khi:
1. Nhận định thời gian ngắn trước mắt giá CP tiếp tục tăng (bán ngay sau đó, không cần thị trường chung).
2. Thị trường uptrend, thị giá CP sideway bỗng tăng đột biến với KLGD lớn, có thông tin hỗ trợ tích cực.

71. Một cổ phiếu được phân phối mạnh trong một xu hướng đi lên gần như là chắc chắn bắt đầu cho một chu kỳ suy giảm.

Lời khuyên: Cố gắng tránh đừng nhảy vào lúc đó.

72. Thông điệp của big boys

Thông điệp: “Chúng tôi muốn thị trường tăng” (làm đẹp báo cáo quý, cơ cấu danh mục).
Lời khuyên NĐT nhỏ: Cân nhắc stop loss, cơ cấu danh mục, nhập hàng, lướt sóng.

73. Không tử thủ đến cùng

Sai lầm: NĐT tử thủ chịu đựng khi giá xuống, nhưng khi lên lại bán non ngay khi hòa vốn hoặc lãi nhẹ vì sợ giá giảm lại.
Lời khuyên: Nếu đã tử thủ thì tử thủ đến cùng (đã chịu đựng đến đáy thì đừng sợ theo lên đến đỉnh).

74. Không cân bằng được nỗi sợ hãi và lòng tham

Sai lầm: Sợ hãi làm do dự khi thị trường bắt đầu lên; lòng tham trỗi dậy khi lợi nhuận tăng chóng mặt, nhảy vào đúng đỉnh.
Lời khuyên: Tư duy theo luồng chảy của dòng tiền (BCs -> CP tốt TB -> PS tốt -> CP chưa tăng -> tất cả tăng). Cơ hội đang ở PS nhưng cần chế ngự lòng tham và nỗi sợ hãi.

75. Không cần phải cố thông minh hơn thị trường trong những giai đoạn tăng trưởng nóng.

Lời khuyên: Không cần cơ cấu nhiều, vì lần lượt cổ phiếu nào cũng sẽ tăng.

76. Retest

Đặc điểm: Xuất hiện sau chu kỳ tăng nóng (2-3 tuần), tạo đáy sâu. Là cơ hội giải ngân.
Lời khuyên: Chuẩn bị tiền, giải ngân vào ngày retest xảy ra (có thể là thứ 3, thứ 4), không hoảng loạn. Pro trader không bất ngờ.

77. Lấy sức nhàn chống sức mệt

Lời khuyên: Lui quân ở mốc gần đỉnh (VNI ~ 1100) khi thị trường giằng co, dù có thể nhường một phần lợi nhuận. An toàn là trên hết.

78. A DEAD CAT BOUNCE (Bẫy con mèo chết)

Đặc điểm: Hiện tượng hồi phục tạm thời trong xu hướng giảm dài hạn.
Lời khuyên: Tránh những cổ phiếu có DCB nếu không có kinh nghiệm dày dặn.

79. Băng đóng 1 thước không phải do cái lạnh của một ngày

Lời khuyên: Đừng cố dò tìm đáy của thị trường, vì 3/4 thiệt hại xảy ra trong quá trình này. Hãy chờ các indicators tin cậy phát tín hiệu nhập cuộc.

80. Hệ thống indicators

Lý do: Buồn khi NĐT liên tục thiệt hại, bị điều khiển.
Nguyên tắc: Chính xác, tin cậy, đơn giản, dễ sử dụng, linh hoạt với tương lai. Dựa trên nguyên lý “Nếu đã có A thì chắc chắn phải có B”. Chọn 10 indicators khi xuất hiện đồng thời dẫn đến tăng giảm tất yếu.
Yêu cầu sử dụng: Phải hiểu, chỉ áp dụng khi 10 indicators cùng xuất hiện, cần kiên nhẫn.
Khắc phục hạn chế: Quan sát 200 mã (tăng xác suất), phân bổ sức, chia theo ngành, dùng chart miễn phí, chọn news tác động chậm, tự nhận thức hạn chế thanh khoản, giảm tác động hệ thống, tránh tự mãn.

“Lái tàu”, anh là ai?

“Đội lái” là nhóm đầu tư tạo sóng. Trader thông minh có kỷ luật, kế hoạch bài bản.
Chuyên gia CTCK nhận định theo ý đồ nhà tạo lập. “Lái tàu” sợ bị bắt bài nên có bài khác nhau mỗi phi vụ.
Lời khuyên: Giao dịch tần suất vừa phải. Mua CP khi kinh tế vĩ mô tốt, DN tăng trưởng, tín hiệu kỹ thuật lên. Cẩn thận khi phân tích cơ bản và kỹ thuật ngược chiều.

Nhà bác học Issac Newton cũng thua lỗ… vì đầu tư chứng khoán

Câu nói bất hủ: “Tôi có thể tính toán được sự chuyển động của các vì sao, nhưng chẳng thể nào đo được sự điên rồ của con người.”
Bài học: Newton kiếm lời gần gấp đôi từ South Sea, nhưng tham lam mua lại ở đỉnh, thua lỗ 20.000 bảng (3 triệu USD ngày nay). Tâm lý FOMO và tự tin quá mức dễ dẫn đến thất bại.

Những tính chất con người khi tham gia chứng khoán

Khôn và thông minh: Thấy rủi ro thì thu tiền về sớm (ăn non, lãi ít nhưng an tâm).
Cao thủ: Vô ngay chân sóng và đứng dậy đúng thời điểm nhất (kiếm nhiều nhất, nhưng cũng dễ bị “up sọt”).
Chậm chân, láu táu: Nghe lời hô hào, chưa ăn được gì nhưng ôm vỏ ốc (khổ sở vì đi theo đám đông).
Lỡ sóng nhưng thông minh: Đứng ngoài chờ nhịp mới (biết kiềm chế bản thân).

10 điều răn trong đầu tư chứng khoán (tóm tắt từ các lời khuyên)

Không trung bình giá xuống, cắt lỗ ngay khi -8%.
Không giữ CP giảm giá. Không bán CP đang tăng giá.
Giữ tiền trong xu thế giảm điểm của thị trường là một cách đầu tư khôn ngoan nhất.
Không mua CP cty CK khi thị trường CK lình xình.
Không dò đáy thị trường!!!
Bất cứ ai cũng có thể sai, hãy tin vào mình trước.
Phiên phân phối là phiên giảm điểm cùng với khối lượng giao dịch đột biến.
Nhảy sóng thị trường lên: Mua trước – bán sau.
Nhảy sóng thị trường xuống: Bán trước – Mua sau.
Nếu đã tử thủ thì tử thủ tới cùng. Nếu đã chịu được đến đáy thì đừng sợ leo lên đến đỉnh.
Giá giảm 50% thì phải tăng lại 100% mới hòa vốn.
Mua trung bình thị trường. Không mua dưới 3 loại CP, Không mua quá 10 loại CP.
Không quá quan trọng giao dịch của một phiên, nhìn tổng thể giao dịch của ít nhất 1 tháng.
Khi hầu hết mọi người đều hô mua, nên cân nhắc xuống bớt hàng.
Khi hầu hết mọi người hô bán, nên cân nhắc vào hàng.
Trong một TT xấu, không có cổ phiếu tốt.
Luôn luôn lắng nghe, luôn luôn thấu hiểu.
Còn tiền là còn cơ hội.

Tâm thức người giàu vs người nghèo (từ “Bí quyết Tư duy triệu phú” của T. Harv Eker)

Tạo ra cuộc đời: Giàu (Tôi tạo ra cuộc đời tôi) vs Nghèo (Cuộc sống toàn những việc bất ngờ xảy đến với tôi).
Mục đích cuộc chơi tiền bạc: Giàu (để thắng) vs Nghèo (chỉ để không bị thua).
Quyết tâm làm giàu: Giàu (Quyết tâm làm giàu) vs Nghèo (Muốn trở nên giàu có).
Suy nghĩ: Giàu (Suy nghĩ lớn) vs Nghèo (Suy nghĩ nhỏ).
Tập trung: Giàu (Cơ hội) vs Nghèo (Khó khăn).
Với người thành công: Giàu (Ngưỡng mộ) vs Nghèo (Tức tức).
Mối quan hệ: Giàu (Người tích cực, thành công) vs Nghèo (Người tiêu cực, thất bại).
Tôn vinh bản thân: Giàu (Sẵn sàng) vs Nghèo (Suy nghĩ tiêu cực về bán hàng, quảng bá).
Vấn đề: Giàu (Đứng cao hơn vấn đề) vs Nghèo (Nhỏ bé hơn vấn đề).
Đón nhận: Giàu (Rất biết đón nhận) vs Nghèo (Không biết đón nhận).
Trả công: Giàu (Theo kết quả) vs Nghèo (Theo thời gian).
Tập trung vào: Giàu (Tổng tài sản) vs Nghèo (Thu nhập từ làm việc).
Quản lý tiền: Giàu (Quản lý tốt) vs Nghèo (Không biết quản lý tốt).
Làm việc vì tiền: Giàu (Bắt tiền làm việc chăm chỉ) vs Nghèo (Làm việc chăm chỉ vì tiền).
Hành động: Giàu (Bất chấp sợ hãi) vs Nghèo (Để nỗi sợ hãi ngăn cản).
Học hỏi: Giàu (Luôn học hỏi và phát triển) vs Nghèo (Nghĩ mình đã biết hết).

Những sai lầm “chết người” khi đầu tư tài chính

Sử dụng đòn bẩy “quá mức”: Dùng đòn bẩy vượt quá khả năng chịu đựng của tài khoản, dễ cháy khi thị trường đi ngược kỳ vọng.
Giao dịch “quá đà”: Cố gắng tìm cơ hội “vào lệnh” khi không có, thực hiện quá nhiều giao dịch cùng lúc.
Cố “bắt đỉnh” và “bắt đáy”: Vô cùng khó khăn, ngay cả với chuyên nghiệp, thường chỉ mang lại thất vọng.
Mua hệ thống đầu tư “hoàn hảo” trên Internet: Hệ thống hoàn hảo không tồn tại, cần tìm công cụ hữu ích cho chiến lược.

Cái nhìn đúng đắn về rủi ro (A Proper Respect For Risk)

Tâm lý: Nhiều người lạc quan thái quá, nghĩ mọi việc suôn sẻ, không nghĩ mình có gì để mất. Cần suy nghĩ bi quan để nhìn nhận rủi ro.
Nhà kinh doanh thành công: Luôn có cái nhìn đúng đắn về rủi ro, nhận ra có thể thua lỗ nhiều. Không tranh chiến với thị trường.
Lời khuyên: Đừng bao giờ liều lĩnh, luôn nhìn vào mặt chưa được của một giao dịch. Tránh giao dịch số tiền không thể bù lại nếu thua. Tính toán rủi ro trước khi giao dịch.

Khiêm nhường nhưng sinh lợi (Humble But Profitable)

Tâm lý: Sau thành công, nhà kinh doanh thường quá tự tin và phạm sai lầm. Dễ khoe khoang và bị cuốn đi quá xa.
Lời khuyên: Khiêm nhường vì thị trường luôn thay đổi. Kiểm chế lòng tự hào, không cần khoe khoang. Phát triển tiêu chuẩn nội tâm về giá trị bản thân. Tránh kiêu hãnh bướng bỉnh dẫn đến tự hủy hoại.

Thoát đúng lúc (Getting Out Just In Time)

Tâm lý: Khi tin xấu ập đến, lợi nhuận mất sạch, phân vân giữa bán để bù lỗ hay đợi giá tăng lại.
Lời khuyên: Phải có kế hoạch kinh doanh rõ rệt với chiến lược thoát cụ thể (exit). Sử dụng điểm dừng bảo vệ (protective stops) như lệnh stop loss tự động hoặc điểm dừng tâm lý. Giảm thiểu thua lỗ là dấu hiệu của giao dịch thành công. Điều chỉnh cá tính bản thân để bình tĩnh và kỷ luật.

Công thức của sự thua lỗ (Prescription for Losses)

Tâm lý: Cảm thấy bị đánh bại, tuyệt vọng, ghen tị với người khác. Dễ tin mình là kẻ thất bại.
Lời khuyên: Đừng chỉ ngồi yên, đứng dậy và nỗ lực. Thành công cần thời gian (5 năm mới là người mới). Đừng so sánh bản thân với người khác. Tránh bi quan, hãy lạc quan và nỗ lực hết sức.

Khi bế tắc, hãy bắt đầu từ những bước nhỏ và tạo sức bật (When You’re Stuck, Start Small, and Build Momentum)

Tâm lý: Bị ám ảnh bởi việc kiếm tiền, đặt mục tiêu quá cao, dẫn đến căng thẳng, bế tắc, không dám giao dịch.
Lời khuyên: Thư giãn và đặt ra những mục tiêu khả thi hơn (nghiên cứu kỹ thuật mới). Bắt đầu từ những điều làm tốt nhất để tạo sức bật. Tiếp tục hành động, dần dần giao dịch thoải mái và sáng tạo hơn.

Lấy lại tinh thần chiến thắng (Getting Back Your Winning Edge)

Tâm lý: Khi gặp thất bại liên tiếp, dễ suy sụp, tiếc nuối, nhớ từng thất bại và nghĩ mình sẽ không thành công nữa. Bi quan.
Lời khuyên: Nhanh chóng nhìn nhận suy nghĩ tiêu cực và không nghĩ đến chúng nữa. Nghĩ đến những lúc thành công. Thay đổi môi trường, tập thể thao. Duy trì lạc quan, bình thản, thư giãn để giao dịch tập trung và hiệu quả.

Tư duy đúng đắn: Trở lại mục tiêu sau một ngày thất bại (The Proper Mindset: Getting Back On Track After a Bad Day)

Tâm lý: Ngày khó khăn, căng thẳng, lo lắng, đọc sai biểu đồ, khó phác thảo kế hoạch.
Lời khuyên: Cần nghỉ ngơi, thư giãn, suy ngẫm, tái tập trung. Suy nghĩ về bức tranh tổng thể, mục tiêu lâu dài. Kiểm soát rủi ro bằng cách mạo hiểm một phần trăm nhỏ vốn. Giao dịch với kế hoạch chi tiết, biết trước điểm vào/ra. Nhớ rằng con người dễ suy nghĩ “bất hợp lý”, đừng sợ thừa nhận sai lầm.

Lo sợ khi tiền bị nhàn rỗi (Fear of Leaving Money on the Table)

Tâm lý: Bị ám ảnh bởi việc tìm kiếm cơ hội cuối cùng, không muốn bỏ lỡ một thương vụ tiềm năng. Dành quá nhiều thời gian tìm kiếm “phương cách hoàn hảo” (vốn không tồn tại).
Lời khuyên: Không có gì sai trong việc tìm kiếm cách kinh doanh tốt, nhưng đừng để nỗi sợ hãi tiền nhàn rỗi làm bạn đứng lại. Hướng tới những mục tiêu khiêm tốn hơn. Không cần hoàn hảo, chỉ cần tạo ra lợi nhuận. Thư giãn và thực hiện giao dịch thay vì tìm kiếm sự hoàn hảo.

Nhà kinh doanh chứng khoán không mục đích (The Aimless Trader)

Tâm lý: Muốn làm chủ thị trường, đạt thành công lớn ngay lập tức, nhưng thiếu mục tiêu rõ ràng, dễ thoái chí.
Lời khuyên: Đặt ra những mục tiêu thực tế (dài hạn và ngắn hạn). Mục tiêu dài hạn giúp tập trung, ngắn hạn tạo cảm giác tiến bộ. Tập trung học hỏi chiến lược, phát triển kỹ năng, xác định giới hạn tâm lý.

Giữ bình tĩnh trước cơn sóng gió (Staying Calm In the Midst of a Storm)

Tâm lý: Lo lắng, bồn chồn, không tập trung, đọc sai biểu đồ. Do yếu tố sinh lý gia tăng hoặc sự kiện bất lợi.
Lời khuyên: Thay đổi cách suy nghĩ (xem sự bối rối là hào hứng). Trau dồi thái độ làm việc lạc quan, tự nhủ “dù có bất kỳ điều gì xảy ra cũng không quan trọng”. Kiểm soát yếu tố sinh lý (ăn uống, ngủ đủ, tập thể dục). Duy trì tinh thần “quyết thắng” để bình tĩnh và hiệu quả.

Quyết đoán và làm việc có cơ sở (Decisive and Grounded)

Tâm lý: Khi có nhiều thông tin cần phân tích, dễ cảm thấy quá tải, mất khả năng kiểm soát, lo lắng.
Lời khuyên: Kiểm soát tình trạng lo lắng, không để nó rối trí. Không phải lúc nào nhiều thông tin cũng tốt hơn. Tập trung vào các vấn đề cụ thể, quan trọng. Tự chủ và tự động viên vì đã nỗ lực hết mình. Thái độ làm việc chăm chỉ, sẵn sàng đón nhận mọi khả năng.

Sống để tiếp tục kinh doanh (Living to Trade Another Day)

Tâm lý: Manuel từng cháy tài khoản thời trung học. Nhiều NĐT mới cũng vậy. Sợ đối mặt với thua lỗ, từ chối đánh giá tình trạng tài chính.
Lời khuyên: Tồn tại là quan trọng trong kinh doanh. Cần có kế hoạch cẩn trọng. Chấp nhận rủi ro nhưng chế ngự tâm lý cờ bạc. Không hành động thiếu kiên nhẫn và hấp tấp. Cấp đủ vốn, tính toán tỷ lệ rủi ro/lợi nhuận. Nếu không đủ vốn, nên làm việc phụ để tích lũy.

Sự chuẩn bị mang lại thành công (The Prepared Trader is the Winning Trader)

Tâm lý: Dễ nản lòng khi gặp sự việc bất ngờ, chưa sẵn sàng cho bất lợi. Dẫn đến kinh doanh hấp tấp, sai sót.
Lời khuyên: Chuẩn bị là giải pháp đơn giản. Thay đổi giả định về bất lợi, coi đó là bình thường. Lên kế hoạch và thực hiện nó ngay cả khi không thoải mái. Luôn nghĩ về những việc bất lợi và kinh doanh cùng chúng.

Thực hiện phòng ngừa (Taking Precautions)

Tâm lý: Khi gặp rắc rối (chuỗi thua lỗ, ác mộng đêm trước), dễ lo lắng, không tập trung, hành động không chính xác.
Lời khuyên: Thực hiện phòng ngừa để phòng tránh trường hợp xấu nhất. Kiểm soát những gì có thể kiểm soát (cấp độ năng lượng, cảm giác lo lắng, rủi ro) để tập trung vào những sự kiện thị trường không thể kiểm soát. Không nên phàn nàn, cần chủ động.

Linh hoạt và hiệu quả (Flexible and Profitable)

Tâm lý: Khi khó khăn về tiền bạc, dễ cứng nhắc, phòng thủ, không linh hoạt. Sợ hãi làm tê liệt khả năng nhìn nhận khách quan.
Lời khuyên: Thường xuyên dừng và đánh giá lại phương pháp, quan điểm. Chấp nhận thua lỗ và tìm giải pháp năng động. Quản lý rủi ro (vốn mạo hiểm ít). Không gây áp lực cho bản thân phải hoàn hảo. Khi cảm thấy thoải mái hơn, sẽ suy nghĩ cởi mở, sáng tạo, trực giác.

Các giai đoạn làm chủ (Stages of Mastery)

Giai đoạn 1: Khởi đầu: Khám phá, tận hưởng, kiếm lời dễ (thị trường nóng). Mục tiêu: cảm thấy thú vị, kiểm soát rủi ro, phát triển trực giác.
Giai đoạn 2: Phát triển: Làm việc chăm chỉ, phát triển kỹ năng đặc biệt, giác quan cơ bản. Mục tiêu: nghiên cứu chiến lược, thử nghiệm, xây dựng nền tảng.
Giai đoạn 3: Làm chủ: Vươn tới toàn bộ khả năng, đạt mức thực hiện cao nhất. Tìm sự hướng dẫn của chuyên gia. Tập trung cao độ, làm việc siêng năng để đạt mục tiêu tài chính cụ thể.
Lời khuyên: Thiết lập mục tiêu phù hợp với khả năng hiện tại. Làm chủ thị trường là có thể, chỉ cần mục tiêu đúng và tiến trình vững chắc.

Ghi nhớ những nguyên tắc căn bản (Remember the Basics)

Tâm lý: Thị trường phơi bày bản chất bên trong của bạn (tham lam, sợ hãi, tự mãn, tự tin). Cần tìm phong cách kinh doanh phù hợp với mức căng thẳng chấp nhận được.
Lời khuyên: Quản lý tiền bạc tốt (chặn đứng thua lỗ nhanh chóng, không mạo hiểm nhiều tiền cho mỗi thương vụ). Giữ thái độ khách quan, không để tình cảm xen vào. Thỉnh thoảng từ bỏ quan điểm để đánh giá lại.

Kiểm soát rủi ro (Controlling Fear By Controlling Risk)

Tâm lý: Sợ hãi bảo vệ chúng ta, nhưng cũng có thể dẫn đến hành động nghiệp dư (không chấp nhận thua lỗ, bỏ qua giới hạn rủi ro).
Lợi thế tâm lý: Khi biết có thể làm chủ trường hợp xấu nhất, sẽ thoải mái và kinh doanh sáng tạo hơn.
Lời khuyên: Giới hạn vốn mạo hiểm từ 1-2% cho mỗi thương vụ. Có kế hoạch kinh doanh tốt, ước đoán lợi nhuận và thua lỗ tiềm năng. Sử dụng điểm dừng bảo vệ (stop loss) tự động hoặc tinh thần. Đừng làm bất cứ việc gì tùy ý. Nghiên cứu hành động thị trường để đưa ra quyết định biết trước.

Đi tới thành công (Drive To Win)

Yếu tố quan trọng: Khát khao chiến thắng. Sẵn sàng làm bất cứ điều gì để thành công (dành thời gian, tiền bạc, công sức).
Đặc điểm người thành công: Say sưa với công việc, yêu thích nghiên cứu thị trường. Không ngừng xem xét kỹ lưỡng bản thân, không sợ làm sai, chấp nhận phản hồi. Khiêm tốn, biết rằng không ai lớn hơn thị trường. Rất tập trung, có động lực và làm việc hăng say.
Lời khuyên: Tận hưởng thử thách trí tuệ, hoàn thiện phương pháp mới. Có ham muốn mãnh liệt để chiến thắng và làm chủ thị trường.

Kinh nghiệm thương trường học từ Tam Quốc Chí

Lưu Bị: CEO hoàn toàn có thể bắt đầu từ việc bán hàng vỉa hè.
Gia Cát Lượng: Đôi khi vào doanh nghiệp tư nhân còn có đất phát triển hơn vào doanh nghiệp nhà nước.
Lã Bố: Nhảy việc nhiều quá sẽ dẫn đến việc không còn ông chủ nào dám nhận.
Bàng Thống: Vẻ ngoài xấu xí quá sẽ ảnh hưởng đến hiệu quả khi đi phỏng vấn xin việc.
Mã Tốc: Dù những môn chuyên ngành có học tanh tưởi đến đâu thì chưa chắc đã có ích khi làm việc thực tế.
Dương Tu: Trong công việc, nếu luôn tỏ ra cao minh hơn lãnh đạo, tất sẽ chết thảm.
Tào Tháo: Muốn làm ăn được trên thị trường, trước tiên phải đề cao chính sách của Nhà nước. Muốn làm doanh nghiệp của mình lớn mạnh thì phải không ngừng hợp nhất các doanh nghiệp khác vào và đè bẹp các hộ kinh doanh cá thể.
Đại Kiều, Tiểu Kiều: Đàn ông vừa có tiền, vừa có tài, vừa đẹp trai thường sẽ không thể cùng bạn đi tới cuối cuộc đời.
Gia đình Tư Mã: Đi làm thuê cho người khác, chẳng thà tự mở công ty.
Trương Phi: Phải đối xử tốt với nhân viên, nếu chỉ suốt ngày đè nén áp bức, chắc chắn sẽ phải chịu hậu quả.
Hoàng Trung: Tuổi tác không thành vấn đề, quan trọng là thực lực. Đừng coi thường nhân viên già.
Ba lần tới lều tranh: Biết tự quảng cáo bản thân, nâng cao danh tiếng, đồng thời cũng không được quên làm bộ làm tịch để nâng cao giá trị bản thân.
Trần Cung: Ông chủ muốn tìm nhân viên tốt đã khó, nhân viên muốn tìm ông chủ tốt để cống hiến còn khó hơn.
Ngựa Xích Thố: Đồ hàng hiệu quả thật hơn đời, cho dù là second hand đi nữa, vẫn được người ta mua với giá cao.
Hoa Đà: Chỉ có kỹ năng chuyên ngành thôi thì chưa đủ. Quan trọng là phải được nhà nước chứng nhận, đủ giấy tờ hợp pháp.
Tào Tháo mời Từ Thứ: Trong cuộc cạnh tranh khốc liệt tìm nhân tài, có thể không từ một thủ đoạn nào cả.
Mã Siêu: Nếu không tự kinh doanh được một mình thì tốt nhất nên tìm ông chủ nào đó mà làm công.

Quản lý dòng tiền đầu tư: Phương pháp nào hiệu quả trong năm 2012?

Thắng trăm trận, thua một trận vẫn cháy túi: Tỷ lệ thắng cao không đảm bảo lợi nhuận nếu không quản trị dòng tiền. Cần quản trị dòng tiền để tối đa hóa giá trị và hạn chế rủi ro.
Phương pháp 4 – 4 – 2 và các biến thể: Chiến thuật giải ngân từng phần, đặc biệt hiệu quả trong thị trường giá xuống mạnh và kéo dài. Giải ngân 40% lần đầu (bottom-fishing), nếu thất bại thì cắt lỗ. Nếu thành công, giải ngân thêm 40% và 20% còn lại.
Điểm rơi của chiến thuật Bình quân giá lên:
- Điểm bắt đáy (bottom-fishing - 40%): Tín hiệu cảnh báo (phân kỳ giá lên, giá test vùng hỗ trợ mạnh). Khối lượng tăng dần khi giá giảm.
- Điểm mua đuổi theo đà tăng (30%-40%): Khi có những breakpoint quan trọng giữa giá với nhóm MA ngắn hạn, tín hiệu mua thực sự.
- Điểm mua cuối cùng (20%-30%): Nếu hai lần đầu có lời và thị trường chưa có dấu hiệu tạo đỉnh.

Chiến lược đầu tư đối với các cổ phiếu nóng

I. Một số quan điểm về mặt cơ bản
- Không nhất thiết phải là doanh nghiệp tốt mới “nóng”. Yếu tố chủ chốt thường đến từ thông tin bất ngờ hoặc lực cầu từ các “đội lái”.
- Cổ phiếu nóng đôi khi không liên hệ nhiều đến các yếu tố cơ bản. Có thể do tình hình cơ bản của doanh nghiệp đang rất xấu, nay đột nhiên bớt xấu hơn (giảm chi phí nợ). Hoặc có lực mua rất mạnh từ cổ đông nội bộ/nhóm đầu cơ cover hàng. Hoặc thông tin đột biến về kinh doanh/thâu tóm.
II. Chiến lược cụ thể với các cổ phiếu nóng
- Nguyên tắc cơ bản: Mua bình quân giá lên, Bán bình quân giá xuống (chiến thuật 4-4-2).
- 1. Những lưu ý khi mua:
  - Bắt đáy là cần thiết: Để tránh tâm lý hối tiếc và lo sợ khi phải đua lệnh giá cao. Áp dụng ba kỹ thuật:
    - Luôn để ý đến khối lượng giao dịch (giá giảm, khối lượng tăng).
    - Phân kỳ giá lên (bullish divergence) của indicator.
    - Các ngưỡng hỗ trợ quan trọng (đáy cũ, đỉnh cũ, số tròn).
  - Mua cao bán cao hơn: Mua khi nhóm momentum đi vào vùng overbought.
- 2. Những lưu ý khi bán:
  - Bán trong quá trình tăng để phòng ngừa rủi ro: Vì cổ phiếu nóng đảo chiều bất ngờ, mất thanh khoản.
  - Bán thấp mua thấp hơn: Shortsell khi các momentum đi vào vùng oversold (hiệu quả với CP nóng ở VN).

Chí Phèo chơi Chứng khoán

Phản ánh tâm lý NĐT nhỏ lẻ khi thị trường xuống: chửi bới, hoài nghi, chối bỏ thực tế, tin rằng mình bị lừa, không ai lương thiện.

Bí quyết làm giàu của các đại gia và cũng là sự sụp đổ của họ

“Những con khỉ thông minh”: Tầng lớp đầu cơ, chiếm 80% tài sản xã hội. Họ biết dòng tiền sắp chảy vào/rút ra khỏi đâu trong 4 loại tài sản chính (BĐS, CP, Vàng, Tiền tệ) nhờ phân tích cơ bản/kỹ thuật. Tiền chảy vào đâu sinh tỷ phú, rút ra đâu đại gia vỡ nợ.

10 Quy tắc vàng của bậc thầy Phân tích kỹ thuật John Murphy

Phân tích biểu đồ dài hạn: Bắt đầu với biểu đồ tháng, tuần để có bức tranh toàn cảnh về xu hướng dài hạn.
Xác định xu hướng và đi theo nó: Giao dịch cùng hướng với xu hướng dài hạn. Mua khi thị trường giảm trong xu hướng tăng, bán khi thị trường tăng trong xu hướng giảm.
Tìm đỉnh/đáy hay ngưỡng hỗ trợ/kháng cự: Mua gần ngưỡng hỗ trợ (đáy cũ), bán gần ngưỡng kháng cự (đỉnh cũ). Đỉnh cũ trở thành đáy mới, và ngược lại.
Tỷ lệ % “dội ngược” trở lại (Retracement): Đo sự điều chỉnh ngược chiều theo tỷ lệ phần trăm (50%, 1/3, 2/3, Fibonacci 38% và 62%).
Vẽ đường xu hướng (Trendline): Vẽ qua 2 điểm thấp nhất/cao nhất kế tiếp. Giá thường quay lại trendline. Phá vỡ trendline báo hiệu thay đổi xu hướng. Trendline càng lâu và được test nhiều lần càng quan trọng.
Theo sát các chỉ báo trung bình động (Moving average - MA): Đưa ra tín hiệu mua/bán khách quan, xác nhận xu hướng. MA là chỉ báo trễ. Tín hiệu khi MA ngắn hạn cắt MA dài hạn. Hoạt động tốt nhất trong thị trường có xu hướng rõ ràng.
Nhận biết điểm đảo chiều bằng cách theo dõi các chỉ báo dao động (oscillators): Giúp nhận diện thị trường quá mua/quá bán (RSI trên 70/dưới 30; Stochastics trên 80/dưới 20). Phân kỳ của dao động báo hiệu đảo chiều. Hoạt động tốt nhất trong thị trường dao động biên độ hẹp.
Nhận biết tín hiệu cảnh báo - Giao dịch theo MACD: MACD kết hợp hệ thống cắt MA với yếu tố quá mua/quá bán. Tín hiệu mua khi đường nhanh cắt lên đường chậm và cả hai dưới 0. Tín hiệu bán khi đường nhanh cắt xuống đường chậm và cả hai trên 0. MACD Histogram cho cảnh báo sớm hơn.
Thị trường có xu hướng hay không (ADX): Giúp xác định thị trường đang có xu hướng mạnh (ADX tăng) hay không rõ ràng (ADX giảm). Giúp trader chọn cách giao dịch và bộ chỉ báo phù hợp.
Nhận biết các tín hiệu xác nhận (Confirming Sign): Bao gồm khối lượng (volume) và hợp đồng tương lai đang hiệu lực (open interest). Khối lượng đi trước giá. Xu hướng tăng vững chắc cần đi kèm khối lượng tăng và hợp đồng tương lai tăng.

Chiến lược giao dịch du kích (guerrilla trading)

Định nghĩa: Cách giao dịch mà nhà đầu tư nhảy vào, nhảy ra thị trường một cách nhanh chóng để tìm kiếm tỷ lệ lợi nhuận rất nhỏ trong mức rủi ro chấp nhận được.
Đặc điểm: Thời gian giao dịch rất ngắn (vài giây), lời ít lỗ ít (10-20 pip), thực hiện nhiều giao dịch, sử dụng phân tích kỹ thuật (biểu đồ tick, 1 phút), phí hoa hồng và spread thấp, dự tính mức rủi ro chấp nhận được.
Cách để trở thành trader du kích thành công:
1. Ra quyết định nhanh chóng.
2. Kiểm soát được cảm xúc.
3. Có khả năng chịu đựng rủi ro về nguồn vốn.
4. Có nhiều năm kinh nghiệm trong giao dịch.
2 lời khuyên để giao dịch du kích thành công:
1. Dừng lỗ (stop loss) là rất quan trọng: Hạn chế mức lỗ thấp nhất có thể, tuân thủ kỷ luật.
2. Giao dịch theo xu hướng thị trường: Tìm kiếm lợi nhuận chắc chắn, không đi ngược xu hướng.

Mua/bán khi breakout: Lúc nào thì “ăn” ngon?

Cổ phiếu cần có hệ số beta cao: Hầu hết cổ phiếu áp dụng chiến lược breakout thành công đều có beta cao (trên 1).
Bài học khối lượng giao dịch: Giá và khối lượng biến động cùng chiều thì xu hướng sẽ được duy trì tốt. Khối lượng tăng mạnh khi giá phá vỡ kháng cự là dấu hiệu đáng tin cậy.
Hướng breakout ngược với xu hướng dài hạn thì nên thận trọng: Nên mua khi breakout thuận với xu hướng dài hạn (giá nằm trên SMA 100), thận trọng khi ngược lại.

50 sự thật đáng buồn về đầu tư

Nói “Tôi sẽ tham lam khi người khác sợ hãi” dễ hơn nhiều so với việc thực hiện.
“Hố sâu ngăn cách” giữa một công ty tốt và một khoản đầu tư tuyệt vời có thể lớn hơn bạn nghĩ.
Các thị trường sẽ trải qua ít nhất là một đợt điều chỉnh lớn mỗi năm, và một đợt điều chỉnh khổng lồ mỗi thập kỷ.
Gần như không có khái niệm “trách nhiệm phải giải thích” đối với các chuyên gia tài chính.
Người mới bắt đầu đầu tư nên tập trung tránh mắc phải sai lầm, và những nhà đầu tư chuyên nghiệp sẽ tập trung vào những bước tiến lớn.
Có hàng chục nghìn người trên thế giới được coi là nhà quản lý tiền tệ chuyên nghiệp, một số thành công chỉ nhờ may mắn.
Một số nhà đầu tư “huyền thoại” hầu như không thể đánh bại một quỹ chỉ số trong suốt sự nghiệp của họ.
Trong các thời kỳ suy thoái, bầu cử, các cuộc họp chính sách của Fed, mọi người trở nên chắc chắn về những điều mà họ không biết chút nào.
Càng cảm thấy dễ chịu thoải mái với một khoản đầu tư nào đó, bạn càng có khả năng lỗ nặng.
Bí quyết tiết kiệm thời gian: đừng đầu tư vào cổ phiếu penny hay quỹ ETF.
Không người nào trên trái đất có thể biết thị trường sẽ diễn biến như thế nào trong ngắn hạn.
Chuyên gia nói về những sai lầm của anh ta là người mà bạn nên lắng nghe. Hãy tránh những người không làm như vậy.
Bạn không hiểu bảng cân đối kế toán của một ngân hàng lớn. Những người điều hành và kế toán của ngân hàng cũng chẳng hiểu gì!
Sẽ có khoảng 7 – 10 đợt suy thoái kinh tế trong 50 năm tới. Đừng tỏ ra ngạc nhiên khi chúng xảy ra.
Bản tin tài chính trên tivi ngày càng lãng phí thời gian.
Khoản đầu tư hời nhất của Warren Buffett là khi thị trường ít cạnh tranh hơn rất nhiều so với hiện tại.
Hầu hết những thứ mà người ta giảng dạy về đầu tư là “mớ lý thuyết vớ vẩn”. Có rất ít giáo sư trở nên giàu có.
Một người càng xuất hiện nhiều trên tivi, những dự đoán của người đó càng khó có khả năng trở thành hiện thực.
Đừng tin vào người nào xuất hiện trên kênh CNBC nhiều hơn 2 lần/tuần.
Thị trường không quan tâm bạn trả bao nhiêu tiền cho 1 cổ phiếu hoặc cho ngôi nhà của bạn. Thị trường cũng không quan tâm đến mức giá mà bạn cho là “hợp lý”.
Phần lớn thông tin trên thị trường không chỉ vô dụng mà còn có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tài chính của bạn.
Nhà đầu tư chuyên nghiệp có thông tin tốt hơn và máy tính chạy nhanh hơn so với bạn. Bạn sẽ không bao giờ thắng họ trong đầu tư ngắn hạn vì vậy đừng thử điều đó.
Một chuyên gia quản lý tiền tệ có nhiều kinh nghiệm đến đâu không có mấy ý nghĩa. Bạn có thể thất bại trước thị trường trong toàn bộ sự nghiệp của mình.
Chi phí giao dịch giảm xuống là một trong những điều tồi tệ nhất đối với nhà đầu tư bởi họ có thể giao dịch nhiều hơn.
Trở thành nhà đầu tư chuyên nghiệp là một trong những “nghề nghiệp” khó nhất, nhưng đây cũng là ngành quá dễ để tham gia và chẳng cần bằng cấp. Kết quả là có đội ngũ “chuyên gia” không biết họ đang làm gì.
Hầu hết các vụ IPO sẽ “thiêu cháy” bạn. Những người có nhiều thông tin hơn bạn đang muốn bán cổ phiếu đó đi.
Khi ai đó nhắc đến đồ thị, mô hình vai - đầu - vai hoặc ngưỡng kháng cự, hãy bỏ đi.
Dự đoán “suy thoái kép” không xảy ra, nhưng “sụp đổ tài chính” không được nhắc đến lại xảy ra.
Lãi suất thực của trái phiếu kỳ hạn 20 năm hiện đang ở dưới 0, và nhà đầu tư vẫn rót tiền vào đó. Nỗi sợ hãi là lực đẩy lớn hơn nhiều so với các phép toán.
Cuốn sách “Where Are the Customers’ Yachts?” nói rằng các nhà tư vấn tài chính sẽ không hành động vì lợi ích của bạn.
Quỹ chỉ số đầu tư chi phí thấp là một trong những phát minh tài chính hữu hiệu nhất.
Những nhà đầu tư xuất sắc nhất trên thế giới có nhiều kiến thức về tâm lý học hơn là tài chính.
Những diễn biến ở thời điểm hiện tại của thị trường được điều khiển phần lớn bởi các biến ngẫu nhiên.
Đối với phần lớn mọi người, tìm cách để tiết kiệm nhiều tiền hơn là điều quan trọng hơn so với việc tìm ra những khoản đầu tư tuyệt vời.
Nếu bạn có nợ trên thẻ tín dụng và nghĩ về việc đầu tư, hãy dừng suy nghĩ đó lại. Bạn sẽ không bao giờ có thể đánh bại mức lãi suất 30%/năm.
Mua lại lượng lớn cổ phiếu quỹ chỉ là bù đắp cho số cổ phiếu được phát hành cho bộ phận lãnh đạo.
Xác suất xảy ra trong trường hợp có ít nhất 1 công ty nổi tiếng bị phá sản và gian lận kế toán là điều không hiếm gặp.
20 năm nữa, chỉ số S&P 500 sẽ không giống như hiện nay. Có những công ty “chết đi” và có những công ty mới sẽ nổi lên.
Cách đây 20 năm, General Motors ở trên đỉnh cao và Apple bị người ta cười nhạo. Điều tương tự sẽ xảy ra trong thập kỷ tới, nhưng không ai biết đó là những công ty nào.
Hầu hết sẽ trở nên giàu có hơn nếu họ ngừng bị ám ảnh về Quốc hội, về Fed, về Tổng thống và tập trung vào quản lý tài chính cá nhân.
Đối với nhiều người, một căn nhà là khoản nợ khổng lồ với cái mác tài sản an toàn.
Tổng thống có ít ảnh hưởng lên nền kinh tế hơn so với những gì người ta nghĩ.
Dù số tiền mà bạn nghĩ sẽ cần cho thời gian nghỉ hưu là bao nhiêu, hãy nhân đôi so tiền đó.
Cuộc khủng hoảng tiếp theo không bao giờ giống với những cuộc khủng hoảng trước đó.
Hãy nhớ những gì Buffett đã nói về quá trình phát triển: “Đầu tiên là những sáng tạo, sau đó là những kẻ bắt chước và cuối cùng là những tên ngốc”.
Và nhà văn Mark Twain nói: “Một lời nói dối có thể đi được nửa vòng trái đất trong khi sự thật vẫn đang bận xỏ giày”.
Marty Whitman nói về thông tin: “Hiếm khi có hơn 3 hoặc 4 biến quan trọng. Tất cả mọi thứ đều sẽ gây nhiễu”.
Vụ sáp nhập có quy mô càng lớn, xác suất đổ vỡ càng cao.
Các khoản đầu tư lợi nhuận thấp và lỗ cao có số lượng nhiều gấp 10 lần so với các khoản đầu tư mang lại kết quả ngược lại.
Những công ty được coi là “nhàm chán” nhất – công ty sản xuất kem đánh răng, thực phẩm hay bu-lông – có thể trở thành những khoản đầu tư tốt nhất trong dài hạn. Trong khi đó, có những công ty sáng tạo nhất lại trở thành khoản đầu tư tệ hại nhất.

3 trải nghiệm thất bại điển hình trong đầu tư năm 2013

Không có chiến lược phòng ngừa rủi ro (cắt lỗ): Rất ít nhà đầu tư xác định ngưỡng cut loss trước khi mua. Dẫn đến thua lỗ nặng trước những đợt giảm giá mạnh bất ngờ (thrust down).
Chỉ nên mua/bán theo breakout khi khối lượng và xu hướng ủng hộ: Nếu khối lượng không ủng hộ (sụt giảm mạnh khi giá phá vỡ kháng cự) hoặc breakout ngược với xu hướng dài hạn, breakout dễ thất bại.
Phải nhận biết được sự dịch chuyển của dòng tiền:
- Dịch chuyển ra/vào thị trường: Quan sát khối lượng (EMA 20 ngày của khối lượng) và dòng tiền thông minh (VS-NVI VN).
- Dịch chuyển giữa các nhóm cổ phiếu: Quan sát sự tăng giảm thanh khoản của các nhóm chỉ số (VS-Large Cap, VS-Mid Cap…). Chọn sai nhóm cổ phiếu dẫn đến không có lợi nhuận hoặc thua lỗ.

Lạm bàn về vấn đề phân phối

Áp lực tăng/giảm giá: Do tâm lý đám đông, kỳ vọng tại ngưỡng hỗ trợ/kháng cự. Khi phá vỡ, hỗ trợ thành kháng cự và ngược lại.
Nhận biết quá trình phân phối:
- Quan tâm cổ phiếu dẫn đầu và khối lượng giao dịch.
- Chênh lệch cung cầu, nhóm Market Strength (Arms Index, NVI, B/SORD…).
- Cổ phiếu dẫn đầu sụt giảm, cổ phiếu nhỏ lên ngôi.
- Thường có 3-5 ngày phân phối. Tín hiệu nến đi kèm khối lượng.
Giá đạt vùng đỉnh:
- Đi kèm quá trình phân phối 2-3 ngày với KL lớn.
- RSI đạt vùng quá bán (70-80%).
- Xuất hiện Bulltrap mạnh, giá đóng cửa giảm so với mở cửa (HSX) kèm KL lớn.
- Giá tiếp tục giảm và KL sụt giảm mạnh là tín hiệu khẳng định tạo đỉnh.
- Phân tích xung lực cho thấy đà tăng yếu, phân kỳ trên chỉ số PTKT. Cần đứng ngoài.

Nghệ thuật cắt lỗ (stop loss) chứng khoán

Nhận ra sai lầm và thực hiện cắt lỗ trước khi mọi thứ vượt tầm kiểm soát là điểm khác biệt lớn nhất ở những nhà đầu tư vĩ đại.

Những nguyên nhân khiến chúng ta đang thua lỗ nhưng… không chịu “cắt”:
1. Không muốn thừa nhận sai lầm: Tin mình đúng, thị trường sai. Trì hoãn bán ra.
2. Lỗ chưa thực hiện (unrealized loss) là chưa mất tiền: Quan niệm sai lầm, dẫn đến thua lỗ trầm trọng hơn.
3. Cổ phiếu rồi cũng sẽ tăng giá trở lại mà thôi: Hy vọng hão huyền, không nhận ra cổ phiếu có thể phá sản hoặc không phục hồi.
4. Hy vọng giá cổ phiếu sẽ tiếp tục tăng mãi mãi: Hy vọng không đóng vai trò trong đầu tư chứng khoán, cần dựa trên phân tích.
5. Mua và nắm giữ dài hạn vì muốn làm Warren Buffett: Chọn sai công ty, bỏ bê danh mục.
4 bước để quá trình cắt lỗ bớt… đau đớn:
1. Có chiến lược đầu tư: Là kim chỉ nam, tính đến mục tiêu, thời gian, mức chịu đựng rủi ro, loại tài sản, và chiến lược bán trước khi lỗ.
2. Lý do để mua/bán cổ phiếu?: Thường xuyên xem lại danh mục, đặt câu hỏi “Nếu chưa có, bạn sẽ mua hôm nay chứ?”. Viết sẵn lý do bán và thực hiện ngay.
3. Thiết lập lệnh dừng lỗ (stop loss): Yêu cầu môi giới bán ra nếu giảm dưới mức giá đặt trước. Giúp thực hiện cắt lỗ theo chiến lược mà không bị ảnh hưởng cảm xúc.
4. Xem xét mức lỗ tổng thể của danh mục cho mục đích khấu trừ thuế thu nhập: Giảm mức thuế phải nộp.

Tâm lý giao dịch: Những cảm xúc phải đối mặt trong trading

Não và hệ thống nội tiết: Sản xuất các hóa chất tự nhiên (adrenaline, endorphins, dopamine, anandoline, PEA, melatonin, serotonin) làm thay đổi tâm trạng, khó ngăn chặn.
Để quản lý tâm lý: Cần tăng cường hơn là ức chế hoạt động của chúng. Nhận ra, xác định, chuyển hóa hoặc sử dụng chúng tích cực.
Các cảm xúc giao dịch phổ biến:
- Sự phấn khích (Excitement): Luồng điện chạy trong người khi thắng, vị thế giao dịch tăng mạnh.
- Sự phấn khởi (Elation): Cử chỉ ăn mừng khi đạt thành công lớn.
- Sợ mất đi (Fear of Losing Out - FOMO): Tâm lý đám đông, mua đuổi bất chấp giá.
- Sợ thất bại (Fear of Failure): Lo lắng, không chắc chắn, do dự sau chuỗi thất bại.
- Sợ mối đe dọa sắp xảy ra (Fear of Impending Threat): Cảm giác có điều tồi tệ sắp đến (ví dụ: CP hiển thị 3 cây nến đỏ).
- Từ chối (Denial): Không chấp nhận sự thật thua lỗ, nhầm lẫn mong muốn với thực tế.
- Tức giận (Anger): Phản ứng tấn công khi giao dịch không đi theo ý muốn, đổ lỗi.
- Thất vọng (Frustration): Dễ bị kích thích, tự trách bản thân.
- Tính trì trệ (Inertia): Không có khả năng tập trung hoặc đưa ra quyết định.
- Hoảng loạn (Panic): Từ bỏ hy vọng, bán tháo bất chấp giá.
- Tuyệt vọng (Despair): Cảm giác mất mát, buồn bã, vô dụng.
- Chấp nhận (Acceptance): Giải quyết toàn bộ quá trình, công nhận sai lầm, bình tĩnh và chấp nhận mọi việc. Có được từ kinh nghiệm, kỳ vọng làm tốt hơn.

Bernard Baruch - Nhà tài phiệt đầy quyền lực của phố Wall

Bài học thuộc lòng: Cách cắt giảm thua lỗ chứ không phải cách tìm kiếm lợi nhuận.
Nguyên tắc của Loeb (đệ tử Baruch): “Hãy cắt giảm sự thua lỗ của bạn một cách nhanh nhất”.
Tín hiệu mua: Khi cổ phiếu tăng mạnh về số lượng giao dịch và đã vượt qua giai đoạn tích lũy.
Hành động: Giao dịch phù hợp với hành động thị trường, không đoán. Tốt nhất là không giao dịch gì còn hơn là giao dịch sai lầm khi thị trường hạ giá. Dự trữ tiền mặt là cần thiết.

Bill Gross – Chủ tịch Quỹ đầu tư trái phiếu lớn nhất thế giới PIMCO

Triết lý: “đầu cơ bằng tiền kẻ khác”. Huy động vốn, tập trung vào trái phiếu (lãi suất cố định, không mua đi bán lại công ty). Niêm yết công ty để bán lại, giữ chức vụ quản lý (bán Pimco cho Allianz).
Thành công: Phi vụ lịch sử tháng 9/2008 mua chứng thực thế chấp của Fannie Mae và Freddie Mac khi TT khủng hoảng. Biết liều đúng dịp. Có “đồng hồ báo thức” chạy rất chính xác, nhận diện thời cơ và rủi ro.

John Arnold - “Phù thủy” của giới đầu cơ năng lượng

Phong cách: Kiên nhẫn, bình tĩnh, kỷ luật cao, có thể kiếm lợi nhuận từ những tình cảnh thảm họa nhất.
Chiến lược: Đặt cược rằng giá khí đốt sẽ sụt giảm trong khi thiên tài đầu cơ khác đặt cược tăng (phi vụ Amaranth). Mua khi giá dưới mức hợp lý, bán khi trên mức hợp lý. Chỉ thực hiện 1-2 vụ giao dịch mỗi năm, nhưng đặt cược rất lớn.
Bối cảnh: Tận dụng Đạo luật Hiện đại hóa Hàng hóa Tương lai (2000) để nhìn thấu nhu cầu khách hàng trên thị trường khí đốt ảo (swap). Học hỏi và phát triển từ tài năng thiên bẩm, thích nghi với quy định mới.

Andre Kostolany - Thiên tài đầu cơ

Quan điểm: Đầu cơ không đơn thuần là nghề nghiệp mà là nghệ thuật. “Kiếm tiền trên nỗi đau của kẻ khác”. Tiền là tất cả.
Triết lý: Nhà đầu cơ muốn thành công phải hội tụ đủ “ý tưởng và kiên nhẫn, tiền và may mắn”.
Bài học: Thành công trong khủng hoảng (1929). Là nhà đầu cơ đầu tiên công khai truyền bá ý tưởng và kinh nghiệm. Tuổi già mất can đảm đầu cơ (“không thể có phi công già mà quả cảm”).

Gerald M. Loeb - Trader và Nhà môi giới đại tài

Bài học: “Hãy cắt giảm sự thua lỗ của bạn một cách nhanh nhất”. Tín hiệu mua tốt nhất là khi cổ phiếu tăng mạnh về KLGD và đã vượt qua giai đoạn tích lũy. Giao dịch phù hợp với hành động thị trường, không đoán. Dự trữ tiền mặt khi thị trường hạ giá.

Những sai lầm khiến Jessi Livermore, William J’Oneil, Warrant Buffett thua lỗ (tổng hợp)

William J’Oneil:
- Mọi thứ cần thời gian học hỏi.
- Đừng mua cổ phiếu đang rớt giá. Hãy nhổ hết cỏ ra khỏi vườn hoa của bạn.
- Nhà đầu tư lớn phải bán ra khi có người mua quan tâm, quảng bá rầm rộ.
- Tất cả mọi cổ phiếu đều mang tính đầu cơ và tiềm ẩn rủi ro.
- Bán ra cắt lỗ và không có ngoại lệ nào cả.
Jesse Livermore:
- Nghiên cứu những sai lầm đã mắc khi thua lỗ.
- Định nghĩa người đầu cơ: phải có tính kiên nhẫn và chỉ hành động khi thị trường đưa ra những tín hiệu.
- Giao dịch hàng ngày hoặc hàng tuần là việc làm của những người thất bại.
- Trở thành người ngoài cuộc và quan sát giúp nhận thấy rõ thay đổi thị trường.
- Mua cổ phiếu khi giá đã vượt qua mức duy trì trong thời gian dài.
- Nếu thị trường không diễn biến theo phán đoán thì biết mình đã sai và ngay lập tức ngừng giao dịch.
- Không ai có thể coi thị trường là nơi giúp họ kiếm tiền nhanh chóng.

Đầu cơ, đầu tư và tin đồn

Thời điểm: Có lúc nên đầu cơ, có lúc chắc chắn không nên. Phải có sự đánh giá về xu hướng chính của thị trường. Kiên nhẫn và biết chờ thời cơ.
Thị trường: Không bao giờ sai. Đánh ngược xu thế đảo chiều đem lại rủi ro T+ rất lớn. Mua bình quân tài khoản trong giai đoạn này là chiến lược tồi.
Phân tích: PTKT dự đoán giá dựa trên đồ thị, tương quan cung-cầu, giá-khối lượng… Thông tin/tin đồn đủ hiệu quả để tạo hiệu ứng đám đông có thể làm thay đổi thị giá.

Những câu nói bất hủ với thời gian trên sàn chứng khoán (dân gian)

Chứng khoán là gì?: “Mua của người chán, bán cho người thèm”.
Tay chơi chứng khoán?: “Dân chơi không sợ mưa rơi. Mưa rơi to quá dân chơi đi về”.
Thị trường lên: “Một khi đã máu, đừng hỏi bố cháu là ai”.
Thị trường xuống: “Khi đã có thai thì đừng hỏi ai là bố cháu”.
Rủ rê: “Bán là thua, mua là thắng”.
Lướt sóng: “Tranh thủ hơn cao thủ”.
Chứng sĩ thua lỗ: “Kiếp sau xin chớ làm người. Làm anh cổ phiếu cho đời lao đao!”
Cổ phiếu không lên: “Từ từ khoai từ cũng nhừ, không nhừ thì ta nhai từ từ”.
Cắt lỗ: “Thà mất ngón tay hơn là cánh tay”.
Tâm trạng sau đua trần: “Mưu sự tại nhân, thành sự tại sàn”.
Đời chứng: “Anh dìu em đi dưới bóng nợ nần”, “Tính đập nhà người xây nhà mình ai ngờ nhà mình thành cái bếp nhà người ta”.
DN phát hành thêm: “Mọi lý luận đều màu xám, chỉ có tiền là màu xanh”.
Vợ NĐT chứng khoán: “Từ ngày có chứng về, cả nhà toàn tiếng chửi thề”.
Cưa chân bàn (bình quân giá): “Cố gắng lấy lại những gì đã mất, nhưng lại mất nốt những gì đang có…”.
Quản lý thị trường: “Vạn sự khởi đầu nan, gian nan bắt đầu nản!”
Chuyên gia: “Chém gió là một nghệ thuật và người chém gió là một nghệ sỹ…”.
NĐT mới: "Bé bé bồng bông, Mua chứng hồng hồng, Bé đi lăn chốt bế em theo cùng”.
Ham bắt “dao rơi”: “Điếc không sợ súng” hay “Thà một phút huy hoàng rồi chợt tắt, còn hơn le lói suốt trăm năm”.
Sau dăm năm chơi chứng: “Con ơi nhớ lấy lời cha, Mười người chơi chứng chỉ ba người lời”.
Đánh giá cổ phiếu: “Xấu đều còn hơn tốt đểu.”
Kinh nghiệm đúc kết: “Không xoắn quẩy trước cổ ngon, Không vỡ giòn khi chứng xuống, Không tan tác lúc (tài khoản) về mo, Không lung lay khi lăn chốt”.
Bị “chim lợn”, “bìm bịp” lừa: “Biển cổ mênh mông, quay đầu là bờ”.
Động vật trên đồ thị: “Chuồn chuồn bay thấp thì mua, bay cao thì bán, bay vừa…ngồi xem”.
Câu nói dối trắng trợn: “Tôi vừa mới chốt con cổ phiếu XYZ xong bác ạ, chỉ lãi hơn 100% thôi” hoặc “Anh cứ mua đi; 5 năm, 10 năm hoặc lâu hơn nữa, kiểu gì cũng sẽ lên”.
Nhà đầu tư thành công: “Nhà đầu tư thành công không phải là kiếm được nhiều tiền cho vợ tiêu, mà là người kiếm được vợ ít tiêu tiền".

10 phát ngôn bất hủ trên thị trường chứng khoán

Charles Dow: “Hiểu được hai từ ‘giá trị’ đồng nghĩa với việc hiểu được ý nghĩa của thị trường”.
Benjamin Graham: “Đôi khi, ngay cả những nhà đầu tư thông minh cũng cần có ý chí mạnh mẽ để tránh đi theo đám đông”.
Sir John Templeton: “Thị trường đầu cơ sinh ra trong sự ảm đạm, lớn lên bằng sự hoài nghi, phát triển nhờ sự lạc quan và chết bởi sự thỏa mãn”.
Alexander Hamilton: “Trừ khi nợ quốc gia là quá lớn, nhìn chung nó không phải là vấn đề đáng ngại”.
Peter Lynch: “Mua cổ phiếu mà không hiểu biết về công ty cũng giống như đọc chữ mà không hiểu gì”.
George Soros: “Trong kinh doanh, đúng hay sai không quan trọng, cái quan trọng là nếu đúng sẽ có được bao nhiêu tiền, và nếu sai sẽ mất bao nhiêu tiền”.
Warren Buffett: “Tôi sẽ chỉ cho bạn cách làm giàu. Hãy sợ hãi khi người khác tham lam và hãy tham lam khi người khác sợ hãi”.
Benjamin Franklin: “Đầu tư vào tri thức sẽ đem lại lợi nhuận cao nhất”.
Robert Kiyosaki: “Điều quan trọng không phải là bạn kiếm được bao nhiêu tiền mà là giữ được bao nhiêu tiền và số tiền đó đã sinh sôi nảy nở như thế nào, và bạn giữ được số tiền kiếm được cho bao nhiêu thế hệ”.
Jim Cramer: “Trong chớp mắt thị trường có thể cướp đi mọi thứ của bạn”.

Mục lục