Thiền và thở: ‘phiên bản thế kỷ 21’
“Thiền và thở: ‘phiên bản thế kỷ 21’” của Nguyễn Xuân là một cái nhìn sâu sắc về phương pháp thực hành chánh niệm của Thiền sư Thích Nhất Hạnh và pháp môn Làng Mai, đặc biệt nhấn mạnh tính thiết thực và dễ tiếp cận của nó trong đời sống hiện đại.
Chánh Niệm Là Gì?
Sư thầy Pháp Cầu giải thích “chánh niệm” là khả năng ý thức được những gì đang xảy ra trong bản thân, trong tâm mình và trong hoàn cảnh xung quanh. Đây là một hình thức thực tập cổ xưa trong đạo Phật, với kinh quán niệm hơi thở là kinh được giảng dạy nhiều nhất. Khi tập trung vào hơi thở, người ta sẽ đánh thức năng lượng tỉnh thức trong tâm, từ đó có khả năng nhận diện và trị liệu những bế tắc, khó khăn cả về tâm lý và thể lý.
‘Thức Tỉnh’ Để Vui Sống
Sư thầy Pháp Dung, cựu kiến trúc sư tại Hoa Kỳ, chia sẻ kinh nghiệm cá nhân về việc thiền định giúp thầy giải quyết những vấn đề trong tâm, như giận dữ với gia đình. Phương pháp chánh niệm của Làng Mai hấp dẫn vì tính ‘đời thường’ và ‘thiết thực’ của nó. Người thực hành học cách sử dụng năng lượng tỉnh thức trong các tình huống hàng ngày như:
- Ăn uống chánh niệm: Ý thức mình đang ăn gì, thức ăn đến từ đâu, ai đang cùng ngồi ăn. Điều này giúp trân trọng miếng ăn và sự hiện diện của những người xung quanh.
Thực hành thường xuyên sẽ giúp người ta ý thức được những hạnh phúc căn bản trong cuộc sống, từ đó nâng cao chất lượng cuộc sống.
‘Thức Tỉnh’ Để Hóa Giải Khổ Đau
Sư cô Định Nghiêm chia sẻ về mối liên hệ giữa chánh niệm và đau khổ. Con người thường có khuynh hướng chạy trốn nỗi đau, nhưng sư cô nhận ra rằng chỉ có bản thân mới có thể chăm sóc và làm vơi đi nỗi khổ của mình. “Chánh niệm” trong trường hợp này có nghĩa là “thật sự có mặt cho chính mình”, biết rõ điều gì đang xảy ra trong thân thể, tâm tư và môi trường xung quanh.
- Khi đối diện với nỗi đau mất cha, sư cô đã học cách không trốn chạy, từ đó thấu hiểu cảm xúc của mình. Khi tâm lắng lại, suy nghĩ trở nên rõ ràng và sáng suốt hơn.
Phương pháp này ngày càng thu hút nhiều người vì nó ‘đơn giản’ và ‘không có vẻ là tôn giáo’, phù hợp với bất cứ ai, không phân biệt niềm tin.
‘Thức Tỉnh’ Để Kết Nối
Sư thầy Pháp Hữu, lớn lên tại Canada, nhận xét rằng trong xã hội phương Tây hiện đại, nhiều người trẻ sống như người máy, thiếu sự hiện diện thực sự với cảm xúc, suy nghĩ của mình và với những người xung quanh. “Chánh niệm” giúp người ta thật sự:
- Kết nối giữa tâm và thân.
- Kết nối giữa người với người.
- Kết nối giữa quá khứ, hiện tại và tương lai.
Ý thức về giây phút hiện tại không có nghĩa là quên đi quá khứ hay bỏ mặc tương lai, mà trái lại, nó giúp người ta hành động có trách nhiệm hơn trong một chuỗi liên tục của thời gian. Điều này mang lại lợi ích cho cả người trẻ và người già, giúp họ sống có trách nhiệm hơn với bản thân và xã hội.